กางระเบียบ กกต. เคลียร์ชัดปมพรรคการเมืองเปิดรับบริจาคช่วยน้ำท่วม ชี้หากเงินไม่เข้าบัญชีพรรคเสี่ยงโทษหนักถึงขั้นยุบพรรค

เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน รายงานข่าวจากกรณีที่เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์ และข้อสงสัยในสังคมเกี่ยวกับการระดมทุน และเปิดรับบริจาคเงินช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยของพรรคการเมืองผ่านช่องทางออนไลน์หรือเพจต่าง ๆ ล่าสุดแหล่งข่าวผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายพรรคการเมืองได้ให้ความกระจ่างเกี่ยวกับข้อกฎหมาย และระเบียบของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ในประเด็นดังกล่าวว่า โดยหลักการแล้ว พรรคการเมืองสามารถเปิดรับบริจาคเงินเพื่อนำไปช่วยเหลือประชาชนที่เดือดร้อนจากภัยพิบัติได้ แต่จะต้องดำเนินการให้ถูกต้องตามระเบียบ และพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมืองอย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะประเด็นเรื่องเส้นทางการเงิน ที่เงินบริจาคทั้งหมดจะต้องโอนเข้าสู่บัญชีธนาคารของพรรคการเมืองโดยตรงเท่านั้น ไม่สามารถโอนเข้าบัญชีของบุคคลอื่น กรรมการบริหารพรรค หรือบัญชีของเพจที่ไม่ใช่บัญชีอย่างเป็นทางการของพรรคได้

ทั้งนี้ กฎหมายกำหนดให้พรรคการเมืองต้องเปิดบัญชีธนาคารแยกต่างหากจากบัญชีดำเนินงานปกติของพรรค โดยต้องระบุชื่อพรรค และวงเล็บต่อท้ายอย่างชัดเจนว่าเป็น “บัญชีรับบริจาค” พร้อมทั้งต้องแจ้งเลขที่บัญชีดังกล่าวให้ กกต. ทราบภายใน 7 วัน นับแต่วันที่เปิดบัญชี นอกจากนี้ ในทุกครั้งที่มีการรับบริจาค พรรคต้องจัดทำบันทึกการรับบริจาคที่ระบุชื่อ ที่อยู่ จำนวนเงิน และวัตถุประสงค์ของการบริจาคให้ชัดเจน โดยมีลายมือชื่อของผู้บริจาคและเหรัญญิกพรรคในฐานะผู้รับบริจาคกำกับไว้เป็นหลักฐาน

สำหรับคุณสมบัติของผู้บริจาค และเพดานวงเงินตามหลักเกณฑ์ของ กกต. กำหนดไว้ว่า หากเป็นบุคคลธรรมดาต้องเป็นผู้มีสัญชาติไทย และแสดงหลักฐานเลขประจำตัวประชาชน ส่วนกรณีนิติบุคคลต้องจดทะเบียนในประเทศไทยและมีผู้ถือหุ้นสัญชาติไทยไม่น้อยกว่าร้อยละ 51 โดยแต่ละรายสามารถบริจาคได้ไม่เกิน 10 ล้านบาทต่อพรรคต่อปี และหากนิติบุคคลใดบริจาคเกิน 5 ล้านบาท จะต้องแจ้งให้ที่ประชุมผู้ถือหุ้นทราบในการประชุมครั้งถัดไปด้วย ขณะที่พรรคการเมืองต้องจัดทำประกาศเปิดเผยรายชื่อผู้ที่บริจาคเงินเกิน 5,000 บาทต่อสาธารณะ และส่งรายงานพร้อมหลักฐานทั้งหมดให้ กกต. ตรวจสอบ

ส่วนกรณีที่มีการตั้งข้อสังเกตว่า หากพรรคการเมืองเปิดเพจเพื่อเชิญชวนให้ประชาชนบริจาคเงิน แต่บัญชีปลายทางไม่ใช่บัญชีรับบริจาคของพรรคจะมีความผิดหรือไม่ แหล่งข่าวชี้แจงว่า ต้องพิจารณาจากข้อเท็จจริงและพฤติการณ์เป็นหลัก หากพิสูจน์ได้ว่าเงินบริจาคไม่ได้เข้าสู่บัญชีของพรรคจริง ก็จะถือว่าเป็นการไม่ปฏิบัติตามระเบียบและเข้าข่ายฝ่าฝืนมาตรา 72 แห่งกฎหมายพรรคการเมือง ซึ่งมีบทลงโทษร้ายแรงถึงขั้นยุบพรรค

อย่างไรก็ตาม แหล่งข่าวยังได้ให้ข้อมูลเพิ่มเติมถึงประเด็นที่สำนักนายกรัฐมนตรีได้ทำหนังสือสอบถามไปยัง กกต. เกี่ยวกับขอบเขตการช่วยเหลือประชาชนของพรรคการเมือง โดยชี้แจงว่า พรรคการเมืองสามารถนำเงินบริจาคไปจัดตั้งโรงครัวหรือช่วยเหลือผู้ประสบภัยได้ ภายใต้ระเบียบที่กำหนดเพดานวงเงินไว้ชัดเจน กล่าวคือ หากเป็น ส.ส. ช่วยเหลือในเขตเลือกตั้งของตนเองจะใช้งบประมาณได้ไม่เกิน 300,000 บาทต่อโอกาส ส่วนในนามพรรคการเมืองสามารถช่วยเหลือได้ไม่เกิน 3,000,000 บาท หากใช้จ่ายเกินกว่าวงเงินที่กำหนดไว้ ส่วนที่เกินจะต้องถูกนำไปคำนวณรวมเป็นค่าใช้จ่ายในการเลือกตั้งครั้งถัดไป

นอกจากนี้ แหล่งข่าวยังเน้นย้ำถึงข้อห้ามสำคัญว่า พรรคการเมืองไม่สามารถทำการ “เรี่ยไร” เงินจากหน่วยงานราชการได้ แต่การประชาสัมพันธ์เชิญชวนให้ประชาชนทั่วไปร่วมบริจาคเงินผ่านช่องทางที่ถูกต้อง และโอนเข้าบัญชีพรรคโดยตรง ถือเป็นการเปิดรับบริจาคตามปกติที่สามารถทำได้ภายใต้กรอบของกฎหมาย โดยสิ่งสำคัญที่สุดคือความโปร่งใส และการนำเงินไปใช้เพื่อช่วยเหลือประชาชนตามวัตถุประสงค์อย่างแท้จริงโดยไม่มีการทุจริต