วิพุธ ถามมาตรฐานจริยธรรม ‘ส.ก.เนอส’ ประธานสภา กทม. ทำไมต้องขอให้เปลี่ยนพื้นสวนเป็นสีส้ม ทั้งที่ไม่มีระบุในแบบก่อสร้าง

เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน นายวิพุธ ศรีวะอุไร ส.ก.เขตบางรัก โพสต์ เฟซบุ๊ก ระบุจากกรณีโครงการปรับปรุงสวนหย่อมชุมชนโชติวัฒน์ เขตบางซื่อ เมื่อช่วงเย็นวันศุกร์ที่ 13 พฤศจิกายน 2569 ผมได้ฟังคำชี้แจงของท่านประธานสภากรุงเทพมหานคร ในรายการเรื่องเด่นเย็นนี้ ซึ่งท่านยืนยันว่าการออกหนังสือให้สำนักงานเขตแก้ไขโครงการเป็นเรื่องปกติของการทำหน้าที่ ส.ก.

ตรงนี้ผมมีข้อสงสัยครับ ผมเห็นด้วยอย่างยิ่งว่า ส.ก. มีหน้าที่ตรวจสอบการทำงานของฝ่ายบริหาร หากพบว่างานก่อสร้างไม่ได้มาตรฐาน หรือไม่เป็นไปตามสัญญา เรามีหน้าที่ตรวจสอบ ทักท้วง และติดตามให้หน่วยงานแก้ไขอย่างรอบคอบ โดยยึดข้อเท็จจริงและเงื่อนไขตามสัญญาเป็นสำคัญ

ผมย้ำว่าเราต้องทำหน้าที่ตรวจสอบฝ่ายบริหารอย่างเข้มข้น แต่ต้องเป็นการตรวจสอบที่มีหลักการ มีมาตรฐาน และอยู่ภายใต้ขอบเขตอำนาจที่กฎหมายกำหนด ไม่ใช่อาศัยสถานะ ส.ก. เข้าไปสั่งการหรือกำหนดรายละเอียดงานแทนฝ่ายบริหาร โดยเฉพาะหากการเปลี่ยนแปลงนั้นไม่มีเหตุผลรองรับเพื่อประโยชน์ของประชาชน

เพราะการตรวจสอบกับการเข้าไปก้าวก่ายการปฏิบัติงานของฝ่ายบริหารเป็นคนละเรื่องกันครับ ผมอยากให้กลับไปอ่านหนังสือลงวันที่ 29 สิงหาคม 2569 ที่ท่านประธานสภา กทม. ส่งถึงสำนักงานเขตบางซื่อ โดยเฉพาะรายการที่ขอให้เปลี่ยนพื้นยางสังเคราะห์เป็น “สีส้มอิฐ”

ผมได้ตรวจสอบเอกสารประกอบการจัดซื้อจัดจ้างโครงการนี้ ทั้งแบบก่อสร้าง 3 แผ่น และเอกสาร BOQ (Bill of Quantities) รวมถึงเอกสารประกอบการคำนวณราคากลางอีก 15 หน้า

อธิบายง่าย ๆ ครับ

• แบบก่อสร้าง แสดงรายละเอียดของงาน เช่น ผังพื้นที่ รูปตัด ขนาด และตำแหน่งสิ่งก่อสร้าง
• BOQ คือบัญชีแสดงรายการ ปริมาณงาน และราคา เพื่อให้ทราบว่าโครงการจะก่อสร้างอะไร ใช้วัสดุและงบประมาณเท่าไร
• แบบ ปร.4 ปร.5 และ ปร.6 เป็นเอกสารแจกแจงรายการวัสดุ ปริมาณงาน ค่าก่อสร้าง ค่าครุภัณฑ์ และสรุปราคากลางของโครงการทั้งหมด 2,967,003.44 บาท

ในแบบ ปร.4 ที่ผมนำมาแสดงประกอบโพสต์ ระบุรายการ “พื้นสนามยางสังเคราะห์ หนา 0.013 เมตร เนื้อที่ประมาณ 100 ตารางเมตร” มูลค่าประมาณ 224,650 บาท แต่จากเอกสารแบบก่อสร้างและเอกสารประมาณราคากลางที่ตรวจสอบ ไม่พบข้อกำหนดว่าพื้นยางสังเคราะห์จะต้องเป็นสีส้มอิฐครับ

จึงเกิดคำถามว่า เหตุใดจึงมีข้อเสนอให้เปลี่ยนพื้นยางเป็นสีส้มอิฐ? สีส้มมีคุณสมบัติพิเศษกว่าสีอื่นอย่างไร? แข็งแรงกว่า ทนทานกว่า หรือมีความปลอดภัยมากกว่าหรือไม่? มีผลการทดสอบทางวิศวกรรมหรือหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ใดที่ยืนยันว่าการใช้พื้นยางสีส้มอิฐจะช่วยลดความลื่น ลดการบาดเจ็บ หรือทำให้สวนแห่งนี้มีคุณภาพดีกว่าการใช้สีอื่นหรือเปล่า?

หากมีเหตุผลทางเทคนิคหรือมาตรฐานที่รองรับ ก็ควรนำมาเปิดเผยให้ประชาชนรับทราบครับ แต่หากไม่มีข้อกำหนดดังกล่าวอยู่ในแบบก่อสร้างเดิม แล้วการขอให้เปลี่ยนสีภายหลัง เป็นการตรวจสอบให้ผู้รับจ้างทำงานถูกต้องตามสัญญา? หรือเป็นการขอเปลี่ยนแปลงรายละเอียดงานตามความต้องการใหม่?

เรื่องนี้เกี่ยวข้องกับขอบเขตอำนาจหน้าที่ของสมาชิกสภากรุงเทพมหานครโดยตรง กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้มีอยู่ 3 ส่วนสำคัญครับ

1. รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 มาตรา 250

วางหลักให้การบริหารราชการส่วนท้องถิ่นมีความเป็นอิสระตามที่กฎหมายกำหนด และกำหนดให้กฎหมายที่เกี่ยวข้องต้องมีบทบัญญัติเพื่อป้องกันการขัดกันแห่งผลประโยชน์ รวมถึงการก้าวก่ายการปฏิบัติหน้าที่ของข้าราชการส่วนท้องถิ่น

2. พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2528

กำหนดบทบาทหน้าที่ของฝ่ายสภาและฝ่ายบริหารไว้แตกต่างกัน มาตรา 49 กำหนดให้ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครมีอำนาจหน้าที่กำหนดนโยบาย บริหารราชการ รวมถึงการสั่ง อนุญาต และอนุมัติเกี่ยวกับราชการของกรุงเทพมหานคร ส่วนฝ่ายสภา กทม. มีกลไกในการตรวจสอบผ่านการตั้งกระทู้ถาม การอภิปราย การพิจารณาข้อบัญญัติ และการตั้งคณะกรรมการเพื่อพิจารณาสอบสวนหรือศึกษาเรื่องต่าง ๆ ตามที่กฎหมายกำหนด

กฎหมายแบ่งบทบาทเหล่านี้ออกจากกัน เพื่อให้ฝ่ายบริหารมีหน้าที่ตัดสินใจและรับผิดชอบต่อการบริหารงาน ขณะที่ฝ่ายสภามีหน้าที่ตรวจสอบและถ่วงดุล ไม่ใช่เข้าไปใช้อำนาจแทนกัน หากสมาชิกสภาซึ่งมีหน้าที่ตรวจสอบ สามารถเข้าไปกำหนดให้เจ้าหน้าที่เปลี่ยนแปลงรายละเอียดงานก่อสร้างได้ตามความต้องการ โดยไม่มีอำนาจตามกฎหมายรองรับ เจ้าหน้าที่จะยังสามารถตัดสินใจโดยยึดสัญญาและหลักวิชาชีพได้อย่างเป็นอิสระหรือไม่?

หากผู้รับจ้างดำเนินงานตามแบบแล้ว แต่มีข้อเสนอให้แก้ไขเพิ่มเติมนอกเหนือจากข้อกำหนดเดิม ใครจะรับผิดชอบค่าใช้จ่าย ความล่าช้า และความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น? นี่เป็นเหตุผลสำคัญที่กฎหมายต้องมีกลไกป้องกันการก้าวก่ายการปฏิบัติราชการ การใช้อำนาจโดยไม่เหมาะสม และความเสี่ยงต่อผลประโยชน์ทับซ้อน

3. ประมวลจริยธรรมของสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2569 ข้อ 8 (3)

มีข้อห้ามเกี่ยวกับการใช้สถานะหรือตำแหน่งเข้าไปก้าวก่ายหรือแทรกแซงการปฏิบัติราชการ เว้นแต่เป็นการปฏิบัติตามหน้าที่และอำนาจตามกฎหมาย ส่วนตัวผมไม่เห็นว่าการออกหนังสือขอให้สำนักงานเขตเปลี่ยนแปลงรายละเอียดงานก่อสร้างในลักษณะนี้ เป็นเรื่องปกติของการทำหน้าที่ ส.ก. ครับ

โดยเฉพาะข้อเสนอให้เปลี่ยนพื้นยางเป็นสีส้มอิฐ ซึ่งเป็นสีที่ใกล้เคียงกับสีประจำพรรคการเมืองของผู้ลงนามหนังสือ ทั้งที่เอกสารแบบก่อสร้างและ BOQ ที่ตรวจสอบไม่ได้กำหนดสีดังกล่าวไว้

ผมเองเป็นหนึ่งในสมาชิกสภา กทม. ที่เสนอชื่อและลงคะแนนเลือกท่านให้ดำรงตำแหน่งประธานสภากรุงเทพมหานคร จึงให้ความสำคัญกับเรื่องนี้เป็นพิเศษ เพราะตำแหน่งประธานสภาไม่ใช่เพียงตำแหน่งผู้นำการประชุม แต่ยังมีความรับผิดชอบต่อความเชื่อมั่นและมาตรฐานการทำงานของสภา กทม. ด้วย

หากท่านประธานยืนยันว่าการออกหนังสือในลักษณะนี้เป็นเรื่องปกติและอยู่ในอำนาจหน้าที่ของ ส.ก. ก็ควรอธิบายต่อประชาชนให้ชัดเจนว่ามีกฎหมายข้อใดรองรับ เพื่อให้สมาชิกสภา กทม. อีก 49 คนที่เหลือ เข้าใจขอบเขตการทำหน้าที่ตรงกัน

ผมยืนยันว่าการตรวจสอบฝ่ายบริหารต้องเข้มข้น แต่ความเข้มข้นไม่ได้หมายความว่าเราจะเข้าไปสั่งการแทนฝ่ายบริหารได้ การตรวจสอบต้องยืนอยู่บนข้อเท็จจริง กฎหมาย และประโยชน์ของประชาชน ไม่ใช่เปิดช่องให้ใช้อำนาจเพื่อผลประโยชน์อื่น

ผมจึงเห็นว่าท่านประธานสภาควรชี้แจงต่อประชาชนโดยตรงว่า เหตุใดจึงเสนอให้เปลี่ยนพื้นสวนเป็นสีส้มอิฐ และข้อเสนอนี้อยู่ในขอบเขตอำนาจตรวจสอบของ ส.ก. อย่างไร โดยเฉพาะเมื่อเรื่องนี้เกี่ยวข้องกับมาตรฐานจริยธรรมในการปฏิบัติหน้าที่ของสภากรุงเทพมหานครครับ