ประจักษ์ จิบ ‘Bluemunity’ เคล้าเรื่องเล่า ‘คนดีย์ศรีน้ำเงิน’ เปิดบทสนทนาพาขุดค้นแนวคิด ‘การเมืองคนดี’ ในเลกเชอร์บาร์ EP.3 ลั่น ‘พวกผู้ดีเขา Judged คุณ ตั้งแต่อยู่บนโต๊ะอาหาร’ – ส.ส.พรรคประชาชน แจมฟัง
เมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน ที่ Plot Twist Café & Bar ชั้น 6 โรงแรมเบสท์ เวสเทิร์น จตุจักร กรุงเทพฯ สำนักพิมพ์มติชน จัดกิจกรรม Lecture Bar EP.3 ‘คนดีย์ศรีน้ำเงิน’ การเมืองคนดี ตายแล้ว หรือแค่เปลี่ยนสี?
โดยมี รศ.ดร.ประจักษ์ ก้องกีรติ หรือ ‘อปป้าประจักษ์’ อาจารย์ประจำสาขาวิชาการเมืองการปกครอง คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ผู้เขียน ‘ความรุนแรงทางการเมือง โดยรัฐในสังคมไทย’ มาร่วมจิบเครื่องดื่ม เสิร์ฟเรื่องเล่า เปิดวงสนทนาการเมืองไทยแบบครบรส ตั้งแต่วันที่ ‘คนดี’ เคยเป็นคำตอบของอำนาจ มาจนถึงวันที่ ’บ้านใหญ่‘ และเครือข่ายการเมืองทั้งระบบอุปถัมภ์ กลุ่มทุน อำนาจราชการ และชนชั้นนำ กำลังกลับมาเป็นตัวแปรสำคัญของสมการการเมืองรูปแบบใหม่ พร้อมชวนมองเกมการเมืองหลังฉาก ให้ลึกกว่าแค่ ‘สี’

สำหรับงานในครั้งนี้ จำกัดจำนวนเพียง 35 ท่าน โดยผู้ร่วมงานสามารถเลือกได้ว่าจะเข้าร่วมกิจกรรมอย่างเดียวพร้อมเครื่องดื่มราคา 650 บาท / 1 ท่าน หรือเข้าร่วมกิจกรรมพร้อมเครื่องดื่ม และซื้อหนังสือ ‘ประชาธิปไตยไทยที่ถดถอย: สมรภูมิการเมืองไทยสู่ความขัดแย้งใหม่ที่ยังไม่จบ’ (พร้อมส่วนลด 30%) ในราคาสุดพิเศษ 846 บาท โดยมีเครื่องดื่มให้เลือกจิบหลากหลายเมนู อาทิ เมนูซิกเนเจอร์ Hint Of Chatuchak, Classic Mojito, Cosmopolitan, Lychee Blue Lagoon, Tropica Punch, Blue Pinacolada เป็นต้น

บรรยากาศเวลา 19.00 น. รศ.ดร.ประจักษ์ เริ่มเปิดบทสนทนา ในบาร์วิชาการ EP.3 ’คนดีย์ศรีน้ำเงิน’ พร้อมจิบค็อกเทล ’Bluemunity‘ เมนูพิเศษเฉพาะในงานนี้ ท่ามกลางผู้ร่วมงานคับคั่งซึ่งจับจองบัตรล่วงหน้าเต็มทุกที่นั่ง โดยหนึ่งในนั้นคือ นายเชตวัน เตือประโคน ส.ส.ปทุมธานี พรรคประชาชน
รศ.ดร.ประจักษ์เผยว่า เป็นครั้งแรกที่ได้มีโอกาสเลกเชอร์ในบาร์ วันนี้จัดเต็มเตรียมมา 72 สไลด์ โดยชวนผู้ร่วมงานแลกเปลี่ยนอย่างเป็นกันเอง และกล่าวด้วยอารมณ์ขันว่า หากใครมีประเด็นระบายกับ ส.ส.เชตวัน ที่มาร่วมฟังในวันนี้ได้

ในช่วงต้นได้ชวนขบคิดว่า ‘การเมืองคนดี’ ในการเมืองไทยยังมีอยู่หรือไม่ หรือล้าสมัยไปแล้ว โดยพาย้อนกลับไปในประวัติศาสตร์ รากแนวคิด การเมืองแบบคนดีนั้น มีทุกยุคสมัย และยังถูกรื้อฟื้นในปัจจุบัน
“โบราณคดีทางความคิด เราจะพาขุดค้นไปที่ตัวความคิด ซึ่ง ‘แนวคิดคนดี’ มีอยู่ในหลายสังคม ที่มาพร้อมกับการเมืองแบบอภิสิทธิ์ชน การที่บอกว่าการเมืองควรอยู่ในคนกลุ่มเดียว”
รศ.ดร.ประจักษ์เผยว่า นักคิดแต่ละคนก็ผลิตคำอธิบายที่แตกต่างกันไป เช่น บอกว่า เพราะมีชาติกำเนิด หรือคุณสมบัติสูงส่ง จบสถาบันการศึกษาที่ดีกว่า ซึ่ง ‘การแบ่งชนชั้น’ ดูได้ตั้งแต่การแต่งกาย ความประพฤติ

“เหมือนนักการทูตต้องมีการอบรม คุณต้องมีกิริยามารยาทบางอย่าง สอนตั้งแต่มารยาทการใช้ช้อนส้อม แบ่งแยกคนด้วยความประพฤติและมารยาท
เหมือนในหนังพีเรียด พวกผู้ดีเขา Judged คุณ ตั้งแต่อยู่บนโต๊ะอาหาร ดังนั้น ‘อภิสิทธิ์ชน’ คือรากของการเมืองคนดี ดังจะเห็นได้จากคู่มือ สมบัติผู้ดี ที่สอนมารยาท” รศ.ดร.ประจักษ์ ระบุ
จากนั้น รศ.ดร.ประจักษ์ กล่าวถึง รากฐานในไทย ‘การเมืองคนดี’ นั้น ถูกวางรากฐานตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 คือ ‘แนวคิดอนุรักษนิยมในสังคมไทย’ โดยมีความพยายามอธิบายว่า ทำไมการเมืองควรต้องผูกขาดด้วยอภิสิทธิ์ชน ? เพราะเริ่มมีกระแสเรียกร้องกระทั่งในหมู่เจ้านายบางคนว่า ไทยควรมีรัฐธรรมนูญ ควรมีการปกครองแบบมีรัฐสภา
จึงเกิดการผลิตคำอธิบายขึ้นมาตอบโต้ ว่า ‘คนดีที่มีปัญญาและเมตตา’ นั้นเหนือกว่าการปกครองที่มีรัฐสภาเสียอีก คือ ถ้าผู้มีอำนาจเขามีคุณธรรม ก็ไม่ต้องให้ฝ่ายค้านมากำกับ เกิดแนวคิดแบบนี้
“ชนชั้นนำสมัยก่อน เวลาพูดถึงระบอบประชาธิปไตย มักจะใช้คำทับศัพท์ เพื่อคงคำไว้ให้เหมือนเป็นภาษา ‘ต่างด้าว’ ทำให้แนวคิดประชาธิปไตย ดูเป็นของแปลกแยก”

ในช่วงหนึ่ง รศ.ดร.ประจักษ์หยิบยกคำกล่าวของ สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ สรุปใจความคือ ‘การปกครองที่ทำให้เมืองไทยร่มเย็น คือแบบพ่อปกครองลูก’
“แนวคิดเช่นนี้ ถูกวางไว้ตั้งแต่สมัยปฏิวัติ 2475 จะถูกรื้อฟื้นขึ้นมาหมด สิ่งที่เราได้ยินในยุคสมัยเรา จริงๆ แล้วไม่ได้มีอะไรใหม่เลย หลายอย่างถูกโมดิฟายด์กลับมา แต่ยังมีรากความคิดเดิม สมัยรัชกาลที่ 6 กระแสเรียกร้องการเปลี่ยนแปลงเริ่มมากขึ้น เกิดกบฏ ร.ศ.130 ที่ต้องการเปลี่ยนระบอบการปกครองเป็นแบบ สาธารณรัฐ รัชกาลที่ 6 จึงผลิตงานเขียนขึ้นมาเป็นจำนวนมาก” รศ.ดร.ประจักษ์ กล่าว และว่า

นอกจากนี้ยังมีการดิสเครดิตอาชีพ นักการเมือง ว่าไว้ใจไม่ได้ มองการเมืองแบบเลือกตั้ง คนที่มีเงินเท่านั้นที่จะเข้าสู่การเมืองได้ สรุปใจความได้ว่า ‘ราษฎรไม่ได้เลือกผู้แทนของตน ด้วยคิดว่าเป็นคนดี แต่เลือกเพราะมีผู้ให้เลือกหรือติดสินบนเท่านั้น’ รวมถึงยังมีข้อที่โจมตีไปยัง ประชาธิปไตยแบบเสียงข้างมาก เป็นต้น




