เครือข่ายภาคปชช.ยื่นหนังสือนายกฯ แก้เหมืองทองผุดกลางน้ำโขงอื้อ หวั่นสารพิษฟุ้งกระจายทั่วแม่น้ำ
เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน ผู้สื่อข่าวรายงานกรณีเครือข่ายภาคประชาชนและองค์กรเอกชน ได้ตรวจพบมีเหมืองแร่ทองคำเกิดขึ้นตามหาดทรายในแม่น้ำโขงพื้นที่แขวงบ่อแก้ว สปป.ลาว ตรงกันข้าม อ.เชียงของ และ อ.เวียงแก่น จ.เชียงราย ไปจนถึงเมืองปากแบง แขวงอุดมไชย จำนวนกว่า 15 แห่ง โดยเดินเครื่องร่อนทองตลอดทั้งกลางวันและกลางคืนหรือ 24 ชั่วโมง จึงเกิดความกังวลว่าจะมีการปล่อยสารพิษลงไปในแม่น้ำโขงจนส่งผลกระทบนั้น
ล่าสุดอาจารย์นิวัฒน์ ร้อยแก้ว ประธานกลุ่มรักษ์เชียงของ ได้ส่งหนังสือทางออนไลน์ไปถึงนายอนุทิน ชาญวีรกุล นายกรัฐมนตรี และ รมว.มหาดไทย ในฐานะประธานคณะกรรมการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ(กนช.) เรียกร้องให้เร่งตรวจสอบและระงับผลกระทบมลพิษข้ามพรมแดนจากการทําเหมืองทองคําดังกล่าว โดยมีการแนบภาพถ่ายช่วงต้นเดือน พ.ย.2569 ประกอบคำร้องด้วย
โดยหนังสือเรียกร้องมีเนื้อหาว่าจากการสังเกตริมฝั่งแม่น้ำโขงจากฝั่งไทย พบมีการใช้เครื่องจักรหนักทั้งรถแบคโฮและรถแทรคเตอร์ โป๊ะดูดทรายและร่อนทองคำเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง ตรงจุดขุดตักทรายกลางแน้ำโขงตั้งแต่ปากแม่น้ำงาว บ้านปากงาว เมืองห้วยทราย แขวงบ่อแก้ว สปป.ลาว ตรงกันข้ามบ้านเมืองกาญจน์ ต.ริมโขง อ.เขียงของ โดยเหมืองทองดังกล่าวขุดและร่อนทองตลอด 24 ชั่วโมง โดยปราศจากมาตรฐานการควบคุมมลพิษ ก่อให้เกิดการฟุ้งกระจายของโลหะหนัก โดยเฉพาะ “สารหนู (Arsenic)” และสงสัยว่าจะมีสารเคมีอื่นที่ใช้ในการสกัดแร่ลงสู่แม่น้ำโขงด้วย ทั้งนี้จุดดังกล่าวอยู่เหนือบริเวณสถานีสูบน้ำอุปโภคบริโภคที่หนาแน่นของประชาชนทั้งฝั่งไทยและ สปป.ลาว ถือเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน
หนังสือระบุอีกว่าสิ่งที่น่ากังวลอย่างยิ่งคือหากโครงการสร้างเขื่อนปากแบงที่เมืองปากแบงแล้วเสร็จ ระดับน้ำจะท่วมจุดที่มีการขุดตักหินและทราย รวมถึงจุดที่มีการเปิดหน้าดินซึ่งจะส่งผลให้สารหนูและสารพิษสะสมฟุ้งกระจายและตกตะกอน เปลี่ยนสภาพแม่น้ำโขงตอนบนให้กลายเป็น “อ่างเก็บน้ำสารพิษ” ที่ยากต่อการฟื้นฟูเยียวยาได้ ดังนั้นจากข้อเท็จจริงดังกล่าว การเพิกเฉยของหน่วยงานรัฐ ถือเป็นการปล่อยปละละเลยให้เกิดอาชญากรรมสิ่งแวดล้อมข้ามพรมแดน เครือข่ายภาคประชาชนจึงขอเรียกร้องให้
1.นายกรัฐมนตรี ในฐานะประธาน กนช.ได้ขับเคลื่อนนโยบายเชิงรุกด้วยการสั่งการ ผลักดัน นำเรื่องนี้เข้าสู่การกลไกลคณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง (MRC) และกระทรวงการต่างประเทศ คณะกรรมาธิการเขตแดนร่วม ไทย–ลาว (JBC) เพื่อปกป้องอธิปไตยทางนิเวศและน้ำประปาของประชาชน พร้อมทั้งสั่งทบทวนประเมินผลกระทบสะสมจากโครงการเขื่อนปากแบงร่วมกับเหมืองแร่ทันที ก่อนที่น้ำจะเอ่อท่วมกลายเป็นอ่างรับสารพิษถาวร
2.ให้สํานักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) ในฐานะสํานักเลขาธิการคณะกรรมการแม่น้ำโขงแห่งชาติไทย (TNMC) บรรจุวาระวิกฤตมลพิษจากการทําเหมืองแร่และขุดทรายกลางแม่นาโขงเข้าสู่กลไกขอ MRC โดยทันที เพื่อบังคับใช้มาตรการควบคุมคุณภาพน้ำข้ามพรมแดน
3.ให้กรมสนธิสัญญาและกฎหมาย กระทรวงการต่างประเทศ ใช้อํานาจทางการทูตผ่าน JBC เพื่อประท้วงและเรียกร้องให้ตรวจสอบการลักลอบขุดเจาะลําน้ำข้ามแดนที่กระทบต่ออธิปไตยทางนิเวศและสุขภาพของคนไทย
ซึ่งเครือข่ายภาคประชาขนหวังเป็นอย่างยิ่งว่าหน่วยงานของรัฐปกป้องสิทธิการดํารงชีวิตของประชาชนริมฝั่งแม่น้ำโขงอย่างเป็นรูปธรรม ก่อนที่ความเสียหายทางสาธารณสุขและระบบนิเวศจะบานปลายจนไม่อาจประเมินค่าได้
