ฟรีดอมเฮาส์ ตัดเกรดไทย ‘ไม่เสรี’ ได้เพิ่ม 1 คะแนนจากปีก่อน หลัง ‘ชัชชาติ’ ชนะเลือกตั้งผู้ว่าฯกทม.
“ฟรีดอมเฮาส์” องค์กรทางวิชาการอิสระในสหรัฐอเมริกา เผยแพรดัชนีเสรีภาพ 2023 ของประเทศต่างๆ เมื่อวันที่ 9 มีนาคมที่ผ่านมา โดยเป็นฉบับที่ 50 ในการทำรายงานเปรียบเทียบประจำปี ถือเป็นเวลากว่า 5 ทศวรรษที่ ฟรีดอม เฮาส์ ได้จัดอันดับดัชนีเสรีภาพนี้
ทั้งนี้ สำหรับประเทศไทย ถูกจัดอันดับว่า “ไม่เป็นเสรี” มีคะแนนสิทธิทางการเมือง 6 จาก 40 และเสรีภาพพลเมือง 24 จาก 60 คะแนน รวมทั้งหมด 30 จาก 100 คะแนน เพิ่มขึ้นจากปีก่อนหน้า 1 คะแนน ซึ่งปี 2022 ไทยได้รับคะแนนอยู่ที่ 29 คะแนน จาก 100 คะแนน
โดยฟรีดอมเฮาส์ ระบุว่า เป็นเวลา 5 ปีแล้ว ประเทศไทยได้เปลี่ยนไปสู่รัฐบาลทหารกึ่งเลือกตั้งในปี 2562 ซึ่งรัฐบาลได้มีการใช้อำนาจนิยมในการจับกุมผู้เห็นต่าง ข่มขู่ และ การคุกคามนักกิจกรรม ขณะที่เสรีภาพของสื่อถูกจำกัด
ทั้งยังระบุพัฒนาการของเสรีภาพ โดยยกเหตุการณ์สำคัญ อย่างการเลือกตั้งผู้ว่ากรุงเทพมหานคร ในเดือนพฤษภาคม ที่นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม ซึ่งลงสมัครในนามอิสระ ได้รับชัยชนะในการเลือกตั้งอย่างถล่มทลาย สะท้อนให้เห็นความไม่พอใจของประชาชน ที่มีต่อรัฐบาลที่มีทหารหนุนหลัง เช่นเดียวกับสภาพแวดล้อมทางการเมือง ที่เปิดกว้างมากขึ้น ซึ่งผู้สมัครจากฝั่งตรงข้าม ท้าทายผู้มีอำนาจได้
ผลการเลือกตั้งผู้ว่า กทม. ทำให้คะแนนการมีส่วนร่วมทางการเมือง เพิ่มขึ้นจาก 0 เป็น 1 คะแนน เนื่องจากผู้สมัครจากฝ่ายค้าน สามารถลงแข่งขันได้อย่างมีความหมายในการเลือกตั้งบางรายกาย รวมทั้งการเลือกตั้งผู้ว่าฯ ที่ได้คะแนนแบบถล่มทลาย
ขณะที่ ในเดือนกรกฎาคม iLaw ได้เปิดเผยรายงานเกี่ยวกับการใช้สปายแวร์ Pegasus ต่อนักกิจกรรมทางการเมือง พรรคการเมือง นักข่าว ไปจนถึงนักวิชาการ ซึ่งรัฐบาลออกมายอมรับว่าเป็นการใช้อย่างจำกัด ซึ่ง นักเคลื่อนไหวด้านสิ่งแวดล้อม รวมถึงที่ดิน เสี่ยงต่อความรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิต โดยองค์กร NGO อย่าง Global Witness ได้กล่าวว่าประเทศไทยเป็น 1 ในประเทศที่อันตรายที่สุดในเอเชีย สำหรับนักเคลื่อนไหว
ต่อมาในเดือนสิงหาคม พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ได้ถูกสั่งหยุดปฏิบัติหน้าที่ จากข้อถกเถียงในเรื่องการดำรงตำแหน่ง 8 ปีของนายกรัฐมนตรี ขณะที่เดือนถัดมา รัฐบาลประกาศไม่ต่ออายุ พ.ร.ก.ฉุกเฉิน ที่ประกาศใช้เพื่อรับมือกับโควิด 19 ซึ่งนอกจากจะใช้เพื่อควบคุมการระบาดของโรคแล้ว ยังใช้เพื่อปราบปราบคนเห็นต่างทางการเมือง
ฟรีดอม เฮาส์ ยังระบุด้วยว่า ในแง่ของสิทธิทางการเมืองนั้น ได้ 0 คะแนนในเรื่องของ หัวหน้ารัฐบาลคนปัจจุบัน ได้รับการเลือกตั้งที่เสรีและยุติธรรมหรือไม่ เช่นเดียวกับ กฎหมายและกรอบการเลือกตั้ง ที่มีความยุติธรรม ซึ่งนำไปสู่การเลือกตั้งที่เป็นกลางนั้น ได้ 0 คะแนน ขณะที่ ความยุติธรรมและเสรีในการเลือกตั้งผู้แทนด้านนิติบัญญัติได้รับ 1 คะแนน
ในแง่เสรีภาพของสื่อนั้น ในปี 2562 คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ได้ออกคำสั่งหลายฉบับ จำกัดเสรีภาพในการพูด รวมถึงห้ามสื่อรายงานสิ่งที่เป็นภัยต่อความมั่นคงของชาติ และ ความน่าเชื่อถือของคสช. รวมถึงการดำเนินคดี 112 กับผู้สื่อข่าว ทั้งนี้ นักข่าวหลายคนยังถูกตำรวจทำร้ายร่างกาย ขณะทำข่าวการประท้วง ในการประชุมเอเปค ที่กรุงเทพฯ เมื่อเดือนพฤศจิกายน
ฟรีดอมเฮาส์ ระบุว่า จากคำสั่งของคสช. และ รัฐบาลกึ่งพลเรือน ที่ควบคุมไว้นั้น ได้บ่อนทำลายสิทธิในกระบวนการอันชอบธรรม รวมไปถึงบทบัญญัติที่อนุญาตให้มีรูปแบบการควบคุมตัวโดยไม่มีหมายค้น โดยมีประชาชนกว่า 1,880 คน ในจำนวนนี้เป็นผู้เยาว์ 283 คน ที่ ต้องเผชิญกับการดำเนินคดีทางอาญา ในการประท้วงระหว่างเดือนกรกฎาคม 2563 ถึงตุลาคม 2565 ทั้งนี้ ผู้ต้องหาคดี 112 หลายคน ข้อหามาตรา 112 หลายคนถูกคุมขังก่อนการพิจารณาคดีเป็นระยะเวลานาน ถูกปฏิเสธไม่ให้ประกันตัว หรือได้รับการประกันตัวภายใต้เงื่อนไขที่เข้มงวด
อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง
- ฟรีดอมเฮาส์เผย เสรีภาพเน็ตเสื่อมทั่วโลก 11 ปีติด ประเทศไทยยัง “ไม่เป็นเสรี”
- ‘ฟรีดอมเฮาส์’ ชี้ประชากรโลก 1 ใน 3 ไม่มีเสรีภาพ กังวลสถานการณ์ในไทยน่าห่วง
- ‘ฟรีดอมเฮาส์’ ชี้เสรีภาพสื่อโลกตกต่ำสุดในรอบ 13 ปี ไทยอยู่ในกลุ่ม ‘ไม่เสรี’
