‘รุ่งโรจน์’ อาจารย์ ม.ราม สับเละกลางซูม เมนต์ทุกหน้า โปรเจ็กต์ ‘รถไฟไฮสปีด’ ผ่ากลางเมืองอยุธยา
เมื่อวันที่ 20 เมษายน ที่โรงแรมกรุงศรีริเวอร์อยุธยา อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา การรถไฟแห่งประเทศไทย จัดการประชุมรับฟังความคิดเห็น ครั้งที่ 2 ในการจัดทำรายงานผลกระทบด้านทรัพย์สินทางวัฒนธรรมของแหล่งมรดกโลกนครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา ตามโครงการความร่วมมือระหว่างรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทยและรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน ในการพัฒนาระบบรถไฟความเร็วสูงเพื่อเชื่อมโยงภูมิภาคช่วงกรุงเทพมหานคร-หนองคาย (ระยะที่ 1 ช่วงกรุงเทพมหานคร-นครราชสีมา)
โดยมี นายกกชัย ฉายรัศมีกุล รองผู้ว่าราชการจังหวัดพระนครศรีอยุธยา กล่าวเปิดงาน และมีนายชวลิต ขาวเขียว อดีตคณบดีคณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, รศ.ดร.กรรณิการ์ สุธีรัตนาภิรมย์ อาจารย์คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร และนายศิริวัฒน์ จิตตศิลป์ ผู้เชี่ยวชาญด้านวิศวกรรม ร่วมกันนำเสนอ
ผู้สื่อข่าวรายงานบรรยากาศ เวลา 09.00 น. นายศิริวัฒน์ จิตตศิลป์ ผู้เชี่ยวชาญด้านวิศวกรรม และนายกกชัย ฉายรัศมีกุล รองผู้ว่าราชการจังหวัดพระนครศรีอยุธยา กล่าวเปิดการประชุม หลังจากนั้นจึงเข้าสู่ช่วงนำเสนอผลการศึกษาโครงการเป็นลำดับถัดมา
เวลา 11.00 น. เข้าสู่ช่วงรับฟังข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะจากผู้เข้าร่วม ทั้งในที่ประชุมและช่องทางออนไลน์ ต่างมีผู้ประสงค์ออกความเห็นเป็นจำนวนมาก
ในตอนหนึ่ง รศ.ดร.รุ่งโรจน์ ภิรมย์อนุกูล อาจารย์ประจำภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์ ม.รามคำแหง กล่าวว่า สิ่งแรกที่ รศ.ดร.กรรณิการ์ สุธีรัตนาภิรมย์ ได้กล่าวไปแล้ว ว่าต้องมองอยุธยาในบริบทเมืองและพัฒนาการเมือง ดังนั้นสิ่งที่สำคัญที่สุด คือการศึกษาผังเมืองอยุธยา เพราะรถไฟตัดมาทางปีกนี้เป็นหลัก สิ่งที่ผิดพลาดในรายงานชิ้นนี้คือการไม่ลงรายละเอียดเกี่ยวกับความสำคัญของตัวเมืองอยุธยา
“จะมีไม่มี หรือจะเชื่อหรือไม่ก็เป็นอีกเรื่องหนึ่ง แต่เราต้องพิสูจน์ออกมาก่อน สิ่งถัดมาที่อาจารย์กรรณิการ์พูดว่า จะศึกษาอยุธยาตั้งแต่ยังเป็นทะเล ผมก็ว่ามันไกลเกิน อีกทั้งขอบเขตการศึกษาของทั้งครั้งที่ 1 และ 2 อ่านแล้วก็ดูจะกว้างเกินไป ควรจะมุ่งเน้นไปที่รถไฟความเร็วสูงมีผลกระทบอย่างไรต่อตัวเมืองอโยธยา” รศ.ดร.รุ่งโรจน์แจง
รศ.ดร.รุ่งโรจน์ชี้อีกว่า ในรายงานหน้า 42 ระบุถึงจุดวัดใหญ่ชัยมงคล มีมุมมองภาพรวมจากเส้นของฟ้าต่างๆ ควรเน้นดูที่จุดข้างล่างมากกว่า อีกประเด็นที่ตั้งข้อสงสัย ว่าศูนย์กลางอันเป็นหลักเมืองนั้น ใช้เกณฑ์อะไรในการศึกษา เกณฑ์หลักฐานชิ้นไหนในการตอบ
“ผมว่ามันดูประหลาดๆ กับการประเมิน เช่น จุดวัดใหญ่ชัยมงคลมีผลกระทบต่อพระราชวังโบราณไหม มันมองคนละจุด คนละทิศละทาง รวมถึงจุดจากพระราชวังจันทรเกษม มีผลกระทบต่อพระราชวังโบราณไหม ตรงนี้ควรศึกษาให้ละเอียดมากกว่าเดิม” รศ.ดร.รุ่งโรจน์กล่าว
รศ.ดร.รุ่งโรจน์ แนะว่า การประเมินในหน้า 50 ผลกระทบรถไฟ หัวข้อที่ 3 ตนมองว่าเป็นการมองเชิงปริมาณมากเกินไป ควรให้มีการอธิบายว่า 6 แหล่งนี้มีอะไรบ้าง ถ้ามันมีผลกระทบจริง และมีความสำคัญอย่างไร รวมถึงใน 100 เมตร 11 แหล่งเป็นอย่างไรบ้าง เพราะคนทั่วไปอ่านแล้วไม่เข้าใจว่ากระทบอย่างไร ฉะนั้นในการศึกษาครั้งหน้าควรมีการเพิ่มตรงนี้ลงไปด้วย
“ประเด็นสำคัญคือเคยมีการตรวจสอบไหมว่าคนมาเที่ยวอยุธยาด้วยรถไฟหรือรถส่วนตัวมากกว่ากัน การมีรถไฟฟ้าความเร็วสูงจะทำให้คนมาเที่ยวมากขึ้นไหม จุดนี้ต้องมีการศึกษาก่อน ว่าปัจจุบันนักท่องเที่ยวมาเส้นทางใด และสุดท้ายคืออาจารย์กรรณิการ์น่าจะพูดถึงหลักการวิเคราะห์และผลไปเลย น่าจะมีน้ำหนักกว่าให้คนทั่วไปมานั่งอ่านเอกสาร” รศ.ดร.รุ่งโรจน์ทิ้งท้าย
ด้าน นายชวลิต อดีตคณบดีคณะโบราณคดี ม.ศิลปากร ชี้แจงว่า ตัวหลักการ จะประเมินตาม Outstanding Universal Value (OUV) ที่ UNESCO ขึ้นว่ามีอะไรบ้าง แล้วประเมินตามนั้นเป็นหลัก ในส่วนของรายละเอียดรถไฟต่างๆ ความสั่นสะเทือนจะใช้ข้อมูลจาก EIA เล่มเดิมที่ทำไว้แล้วมาช่วย ก่อนจะทำการประเมินซ้ำ
“เราจะแกะ OUV ออกมาก่อน ว่า UNESCO เขาขึ้นมรดกโลกยังไงบ้าง มันคืออะไร แล้วประเมินตามนั้นว่าถ้าทางเลือกที่ 3 ที่เราโดนให้มาทำ HIA มันเกิดขึ้น มันจะเกิดผลกระทบยังไงต่อ OUV นี่คือหัวใจสำคัญ แล้วค่อยมาดูแต่ละรายละเอียด ซึ่งเราก็ไม่ลืมอโยธยา” นายชวลิตแจง
ด้าน รศ.ดร.กรรณิการ์ อาจารย์คณะโบราณคดี ม.ศิลปากร กล่าวเพิ่มเติมว่า การศึกษาผลกระทบด้านทรัพย์สินทางวัฒนธรรม (HIA) มีข้อจำกัดในเรื่อง Term of reference (TOR) ข้อจำกัดในเรื่องเวลา และระเบียบวิธีการศึกษาที่ถูกกำหนดกรอบเอาไว้บ้างแล้ว ส่วนเรื่องรูปแบบทัศนียภาพ 22 จุด ได้มีการประเมินวิธีการกำหนดจุดประมาณ 2 เดือน ว่าจะกำหนดจุดไหน
“มันจะต้องกำหนดจุดตามคุณค่าอันเป็นสากลหรือ OUV ว่ามันมีประเมินมุมไหนบ้าง แล้วมีทิศทางไหนที่จะไปโดนตรงนั้นตรงนี้ เรามีจุดทุกจุดที่ครอบคลุมส่วน OUV ของเมือง แต่ว่ามันไม่สามารถนำเสนอในวันนี้ได้หมด แต่มีอยู่ในส่วนของนิทรรศการด้านนอก” กรรณิการ์กล่าว
ในขณะที่ นายศิริวัฒน์ จิตตศิลป์ ผู้เชี่ยวชาญด้านวิศวกรรม เสริมในส่วนท้ายอีกว่า มุมมองที่นำเสนอวันนี้ คือจุดที่พีดที่สุดและเห็นรถไฟได้ชัดเจนที่สุด รูปในมุมอื่นส่วนใหญ่จะมองไม่เห็นรถไฟ ราง หรือสถานีเลย จะเห็นแค่วิวธรรมดาที่ไม่มีรถไฟเท่านั้น
- อ่านข่าว : อ.มรภ.อยุธยา เห็นต่าง ลั่น ‘สร้างไปเหอะรถไฟ!’ หากอยุธยาศิวิไลซ์ แนะเปิดโหวตให้เห็นจะๆ
- อดีตคณบดีโบราณฯ รับ ยังไม่ได้ศึกษาจริงจัง – ชาวบ้านชงทำผัง ‘อโยธยา’ ดันจุดขาย ‘ไฮสปีดฯคู่มรดกโลก’
- ‘อดีตอธิบดีกรมศิลป์’ เบรกให้คิดใหม่ ดึงเทคโนโลยีทำ ‘รถไฟไฮสปีด’ ถึงเสียเงิน-เวลา แต่มรดกอยุธยาไม่ตาย
- ข้องใจทำไมต้องย้าย! ‘หลวงพ่อคอหัก’ เก่าสุดในอยุธยา อยู่มา 1,000 ปี ต้องหนีรถไฟความเร็วสูง?
- นักวิชาการ รุดยื่น ‘Saveอโยธยา’ กลางวงประชาพิจารณ์ ค้านรถไฟ สร้างผ่าเมืองเก่า
