เรียนไทยได้จีน : นิทานสุภาษิตจีน (257) 成语故事 (二五七)
นิทานสุภาษิตจีนที่ “เรียนไทยได้จีน” จะนำเสนอในฉบับนี้คือ 声东击西/聲東擊西 shēnɡ dōnɡ jī xī (เฌิง ตง จี ซี) โดย คำว่า 声/聲 shēnɡ (เฌิง) แปลว่า เสียง 东/東 dōnɡ (ตง) แปลว่า ทิศตะวันออก บูรพา 击/擊 jī (จี) แปลว่า ตี เข้าโจมตี 西 xī (ซี) แปลว่าทิศตะวันตก ประจิม ดังนั้น เมื่อรวมกันแล้วหมายถึงการส่งเสียงดังทางทิศตะวันออก แต่ลอบโจมตีทิศตะวันตก ส่งเสียงบูรพาฝ่าตีประจิม มาดูนิทานตัวอย่างกันครับ
เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ ที่ผ่านมา เป็นวันที่รัสเซียเริ่มปฏิบัติการทางทหารต่อยูเครน สงครามเมื่อแรกเริ่มนั้น สื่อต่างๆ ทั่วโลก รวมทั้ง ผู้เชี่ยวชาญทั่วโลก ก็นำเสนอข่าวและวิเคราะห์กันครึกโครมว่า รัสเซียจะบุกยึดกรุงเคียฟ เมืองหลวงยูเครนภายในกี่วันกี่วัน ทำให้ทุกคนสนใจ และรับรู้กันว่าจุดศูนย์กลางสมรภูมิรบ หรือเป้าหมายอยู่ที่ยึดกรุงเคียฟ แต่เมื่อรบไประยะหนึ่งแล้ว จะเห็นว่ารัสเซียประกาศถอนกำลังออกจากการปิดล้อมกรุงเคียฟ หลายคนอาจยังสงสัยว่ารัสเซียแพ้ในศึกนี้ แต่หลังจากนั้น จะเห็นภาพของสงครามที่แท้จริงมาโผล่เป็นภาคตะวันออก และแถบชายฝั่งทะเลดำของยูเครน ซึ่งกว่าจะรู้ตัว กองทหารของรัสเซียก็ปิดล้อมตัดขาดการส่งกำลังเสริมทั้งหมดของยูเครน จนทำให้เมืองเป้าหมายที่แท้จริงเหล่านี้ถูกโดดเดี่ยว และค่อยๆ สูญเสียดินแดนไปทีละเมือง
จากยุทธศาสตร์การรบแบบนี้ของรัสเซีย หากเรามาพิจารณาดูจากพิชัยยุทธ์ของจีนจะเห็นว่ามันตรงกับกลยุทธ์ที่ 6 ของซูนวู《孙子兵法》/《孫子兵法》Sūnzi bīnɡfǎ (ซุนจื่อ ปิงฝ่า) ที่ว่า ส่งเสียงบูรพาฝ่าตีประจิม เป็นกลศึกที่ต้องการบุกโจมตีฝ่ายตรงข้ามในจุดที่พวกเขาคาดไม่ถึง เพื่อทำให้ฝ่ายตรงข้ามตั้งรับไม่ถูก โดยการหลอกล่อฝ่ายตรงข้ามนำกำลังทหารไปเฝ้าระวังผิดตำแหน่ง และเปิดโอกาสให้สามารถเอาชนะได้
ในการศึกของจีนแต่โบราณนั้น มีนักการทหารหลายคนได้ใช้กลศึกนี้เอาชนะฝ่ายตรงข้ามได้ ซึ่งในนิทานสุภาษิตนี้ จะขอยกตัวอย่างการใช้กลศึกนี้จากศึกชิงบัลลังก์ระหว่างหลิวปัง 刘邦/劉邦 Liú Bānɡ แห่งรัฐฮั่น 汉/漢 Hàn กับเซี่ยง ยหวี่ 项羽/項羽 Xiànɡ Yǔ (ฉ้อป้าอ๋อง) แห่งรัฐฉู่ 楚 Chǔ มีเรื่องเล่าว่า ครั้งหนึ่งที่หลิวปังยกทัพลงใต้หมายบดขยี้กองทัพของเซี่ยง ยหวี่ให้สิ้น แต่กาลศึกไม่เป็นไปเช่นนั้น กองทัพของหลิวปัง กลับเป็นฝ่ายพ่ายแพ้อย่างราบคาบ ต้องถอยหนีอย่างโกลาหล
ที่มาภาพ : https://image.baidu.com/search/detail?ct
ในระหว่างถอยหนีนี้เอง ก็มีขุนศึกหลายคนได้ยอมสวามิภักดิ์ต่อกองทัพของเซี่ยง ยหวี่ หนึ่งในนั้นคือเจ้าเมืองเว่ย 魏王 Wèi Wánɡ (เว่ย หวัง) เมื่อเขาได้สวามิภักดิ์ต่อเซี่ยง ยหวี่แล้ว ก็ปิดเมืองทันที ซึ่งตำแหน่งที่ตั้งของเมืองเว่ยนั้น คือเส้นทางถอยทัพของหลิวปัง ด้วยสถานการณ์เช่นนี้ หลิวปังจึงส่งยอดขุนพลหานซิ่น 韩信/韓信 Hán Xìn ออกปราบเจ้าเมืองเว่ยผู้ทรยศ เจ้าเมืองเว่ยรู้ทันว่าจะต้องโดนเล่นงาน ก็มีการวางกำลังคุ้มกันตลอดแนวฝั่งทิศตะวันตกของแม่น้ำฮวงโห โดยหวังอาศัยแม่น้ำ และหุบเขาเป็นปราการสำคัญ ช่วยป้องกันกองทัพของหานซิ่นได้
เมื่อกองทัพของหานซิ่นยกมาถึงริมฝั่งแม่น้ำฮวงโหแล้ว ก็พบว่า ยากนักที่บุกฝ่าไปยังฝั่งตรงข้ามที่มีอุปสรรคทั้งแม่น้ำ หุบเขา และกองกำลังของฝ่ายตรงข้ามที่วางไว้อย่างแน่นหนา หานซิ่นจึงคิดการได้แผนหนึ่ง เขาสั่งการให้กองกำลังส่วนใหญ่ตั้งทัพหลวงไว้ตรงข้ามแม่น้ำฮวงโหนั่นเอง ทำให้กองทัพของรัฐเว่ยเห็นว่า ฝ่ายตนตั้งใจจะบุกผ่านทางนี้แน่แล้ว แม่ทัพของเว่ยหลงกล จึงรายงานสถานการณ์นี้ต่อเจ้าผู้ครองเว่ย เมื่อเจ้าเมืองทราบว่าหานซิ่นหลงกล จึงรีบส่งกำลังเสริมเข้าไปเต็มที่ ทำให้เมืองหลวงขาดกำลังรักษาไปมาก แต่เจ้าเมืองก็รู้สึกสบายใจ ที่คิดว่าหานซิ่นต้องสิ้นชื่อแน่ในครั้งนี้
ส่วนหานซิ่นนั้นแอบยกกำลังทหารที่เชี่ยวชาญการรบดียิ่ง ไปยังที่ลับอันห่างจากเมืองหลวงเว่ยไม่มากนัก เมื่อกองทัพเมืองหลวงเว่ยไม่ได้ระวังตัว จึงตกเป็นเป้าการจู่โจมแบบสายฟ้าแลบ ภายในเวลาอันสั้น หานซิ่นก็บุกยึดเมืองหลวง และจับตัวเจ้าเมืองเว่ยมาลงโทษได้อย่างง่ายดาย ในขณะที่ทัพหลวงเว่ยซึ่งตั้งรับอยู่ชายแดน กว่าจะรู้ข่าวก็สายเสียแล้ว นี่จึงเป็นตัวอย่างหนึ่งของการใช้กลยุทธ์ 声东击西 ส่งเสียงบูรพาฝ่าตีประจิม
ข้อคิดจากประโยคสุภาษิตนี้
成语比喻：表面上声称攻打东边，实际上却攻打西边。
成語比喻：表面上聲稱攻打東邊，實際上卻攻打西邊。
Chénɡyǔ bǐyù：Biǎomiàn shànɡ shēnɡchēnɡ ɡōnɡdǎ dōnɡbian, shíjì shànɡ què ɡōnɡdǎ xībian.
เฉิงยหวี่ ปี่ยวี่: เปี่ยวเมี่ยน ฉั้ง เฌิงเชิง กงต่า ตงเปียน, ฉือจี้ ฉั้ง เชว่ กงต่า ซีเปียน
สุภาษิตเปรียบว่า ทำทีเป็นว่าบุกโจมตีทางทิศตะวันออก แต่ความจริงกลับโหมโจมตีทางทิศตะวันตก
ประโยคตัวอย่างที่ใช้สำนวนสุภาษิตนี้ เช่น
俄罗斯军采用声东击西的战术迷惑乌克兰军。
俄羅斯軍采用聲東擊西的戰術迷惑烏克蘭軍。
Éluósī jūn cǎiyònɡ shēnɡdōnɡjīxī de zhànshù míhuò Wūkèlán jūn.
เอ๋อร์หลัวซือ จวิน ไฉ่ย่ง เฌิงตงจีซี เตอะ จ้านฌู่ หมีฮั่ว อูเค่อหลาน จวิน
ทหารรัสเซียใช้กลยุทธ์ส่งเสียงบูรพา ฝ่าตีประจิมต่อทหารยูเครน
