อ.วิศวะ จุฬาฯ เปิดฉากทัศน์ 10 ปีข้างหน้า แนะไทยเตรียมพร้อม SMR ชี้ ‘ยังมีเวลาสกรีน’

เมื่อวันที่ 26 สิงหาคม ที่ห้องอินฟินิตี้ 1-2 โรงแรมพูลแมน คิง เพาเวอร์ กรุงเทพ (รางน้ำ) กองบรรณาธิการมติชน จัดสัมมนาพิเศษในหัวข้อ ‘NEW ENERGY FOR THAILAND เปลี่ยนผ่านพลังงาน เดิมพันอนาคตไทย’

บรรยากาศตั้งแต่เวลา 08.00 น. มีวิทยากร ผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้เชี่ยวชาญด้านพลังงาน ตลอดจนบุคคลจากภาคธุรกิจ หลั่งไหลลงทะเบียนผู้เข้าร่วมงานอย่างเนืองแน่น

โดยเมื่อเวลาราว 11.00 น. เข้าสู่ช่วงเสวนา “SMR : พลังงานสะอาดสู่ความมั่นคงทางพลังงานไทย?” โดย นายเอกรัฐ สมินทรปัญญา ผู้ช่วยผู้ว่าการแผนงานโรงไฟฟ้า การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.), ศ.ดร.สมบูรณ์ รัศมี หัวหน้าภาควิชาวิศวกรรมนิวเคลียร์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, นายนที สิทธิประศาสน์ ประธานกลุ่มอุตสาหกรรมพลังงานหมุนเวียน สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) และนายศิริเมธ ลี้ภากรณ์ ผู้จัดการใหญ่ และรักษาการประธานเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการ บริษัท โกลบอล เพาเวอร์ ซินเนอร์ยี่ จำกัด (มหาชน) หรือ GPSC ดำเนินรายการโดย นายบัญชา ชุมชัยเวทย์

ศ.ดร.สมบูรณ์ รัศมี หัวหน้าภาควิชาวิศวกรรมนิวเคลียร์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า โลกเรารู้จักเรื่องของนิวเคลียร์มานานเกือบ 80 ปีในแง่ของการทำอาวุธ ซึ่งเทคโนโลยีนี้สามารถปลอดภัยเมื่อนำมาใช้ในเชิงเศรษฐกิจ โดยเกิดโรงไฟฟ้านิวเคลียร์แห่งแรกๆ ที่สหรัฐอเมริกา และรัสเซีย เวลาผ่านมา 20-30 ปี โรงไฟฟ้าก็มีขนาดใหญ่ขึ้น

“คำถามคือ ทำไมวันนี้เรากลับมาเล็ก ใหญ่ๆ ไม่ เล็กๆ เอา นั่นเพราะมีข้อดีหลายๆ เรื่อง ความต้องการเรื่องของขนาดที่มันไซซ์เล็ก IAEA (ทบวงการปรมาณูระหว่างประเทศ) ระบุว่าโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก แบบโมดูลาร์ ขนาดสัก 300 เมกะวัตต์ ซึ่งก็มีหลายๆ เจ้าที่ทำกันมาในปัจจุบัน ตั้งแต่ 50, 100 ,150, 300 ถึง 470 ก็มี แต่ยังเคลมว่าเป็น SMR อยู่” ศ.ดร.สมบูรณ์กล่าว

ศ.ดร.สมบูรณ์กล่าวต่อไปว่า คีย์เวิร์ดอีกคำหนึ่งคือ นอกจากขนาดเล็กแล้ว เทคโนโลยีต้องทันสมัยด้วย เราพูดกันบ่อยๆ ว่า S คือ Small หมายถึง เล็ก M คือ Modular มีลักษณะเป็นโมดูล โมดูลาร์สื่อความหมายว่า ต้องเป็นขนาดที่สามารถประกอบเชื่อมกันได้

“เดี๋ยวนี้มีความ flexible (ยืดหยุ่น) ขึ้นเยอะ ในการบริหารจัดการ ในการเริ่มโครงการ แม้กระทั่งการดูแลรักษา และการลงทุนเอง ก็จะมีประโยชน์” ศ.ดร.สมบูรณ์กล่าว

ศ.ดร.สมบูรณ์กล่าวต่อไปว่า โครงการโรงไฟฟ้าขนาดใหญ่โดยทั่วไป กินเวลาค่อนข้างนานมาก อย่างนิวซีแลนด์ ซี่งเราไม่อยากให้เกิดภาพแบบนั้น SMR มีความคาดหวังว่าจะผลิตที่โรงงาน คล้ายๆ กับการผลิตเครื่องบิน สายการผลิตยาว ออกมาเป็นยูนิตที่พร้อมติดตั้งและใช้งาน ทั้งนี้ต้องยอมรับว่า SMR วันนี้ เท่าที่คุยกันหลายๆ ที่ก็ยังอยู่ในราคาที่ค่อนข้างสูง แต่ด้วยลักษณะการผลิตแบบนี้ คงข่วยลดต้นทุน แน่นอนว่าไม่ใช่ในช่วง 2-3 ปีข้างหน้า ถ้าเราติดตามเรื่องของการผลิต เราจะสามารถตัดสินใจได้ อนาคตเป็นเรื่องที่เราต้องพูดคุยกันอีกทีหนึ่ง เมื่อต้นทุนชัด ความปลอดภัยชัด ประสบการณ์จากที่อื่นมันชัด ก็จะสามารถวิเคราะห์ได้ว่าจะเอาอย่างไร

ศ.ดร.สมบูรณ์กล่าวว่า เราใช้ SMR ไม่ใช่แค่การผลิตกระแสไฟฟ้า แต่ใช้ผลิตความร้อนด้วย โดยสามารถทำอุณหภูมิได้ต่างกัน ตั้งแต่ราว 100 กว่าองศาฯ จนถึง 800-900 องศาฯ ซี่งสามารถนำไปใช้กับอุตสาหกรรม หรือแม้กระทั่งการผลิตไฮโดรเจน คำถามที่หลายๆ คนมักจะถาม คือ SMR ซึ่งเป็นทางเลือกใหม่ ตอนนี้ใครทำอะไรกันอยู่ ปัจจุบัน มีคนผลิตเทคโนโลยีอยู่หลายกลุ่มทั่วโลก ทั้งกลุ่มยุโรป กลุ่มอเมริกา แม้กระทั่งในเอเชียก็มีคนทำ อย่างเช่น เกาหลีใต้ และญี่ปุ่น ถามว่าในอนาคต เราจะเลือกเทตโนโลยีไหนกันดี ซึ่งเรายังพอมีเวลาสกรีนว่าเทคโนโลยีไหน เหมาะสมกับประเทศไทย

“อย่างที่บอกว่า SMR มีคนพัฒนาเยอะแยะไปหมด เกือบ 70-80 เทคโนโลยี โดยมี 2-3 เทคโนโลยีที่กำลังจะเข้าตลาด แต่ในช่วง 10 ปีข้างหน้า ผมเชื่อว่าจะมีสัก 10 เทคโนโลยีที่อยู่ในระดับที่เริ่มทำเป็นแบบทดลอง แบบโปรโตไทป์ หรือแม้กระทั่งเริ่มจ่ายไฟใช้จริง

ความ maturity ของเทคโนโลยีกำลังจะเกิดขึ้นในช่วง 5-10 ปีข้างหน้าแน่ๆ เพราะฉะนั้น ผมคิดว่าเราไม่อยู่ในสถานะที่จะรอดูแล้วละเลยมัน” ศ.ดร.สมบูรณ์กล่าว

ศ.ดร.สมบูรณ์กล่าวว่า ความพยายามที่จะใส่ SMR เพื่อเปิดทางเลือกในอีก 10 ปีข้างหน้า ถ้ามีหลายประเภทที่เริ่มใช้งานแล้วมันเวิร์ก ก็เรียกว่าเป็นการเตรียมความพร้อมให้ได้ทัน การที่เราใหม่ ย่อมต้องการโครงสร้างพื้นฐานในหลายเรื่อง ซึ่งไม่สามารถสร้างได้ในเวลาเพียง 2-3 ปี หรือ 4-5 ปีได้

“ยกตัวอย่างเช่น เรื่องกรอบกฎหมาย ซึ่งมีความพยายามผลักดันกันอยู่ หรือแม้กระทั่งเรื่องของเทคโนโลยีเรื่องของการ transfer ซึ่งต้องใช้เวลา เรื่องของการผลิตคนโดยสถาบันการศึกษา ก็ต้องใช้เวลาในการผลิตวิศวกรนิวเคลียร์ หรือผู้เขี่ยวชาญขึ้นมา สิ่งเหล่านี้ใช้เวลาทั้งนั้น” ศ.ดร.สมบูรณ์กล่าว

ศ.ดร.สมบูรณ์กล่าวด้วยว่า สำหรับเรื่องความปลอดภัย คงตัองมีวิธีการศึกษาหรือเริ่มต้นด้วยการประเมินว่าเทคโนโลยีที่เรากำลังเลือกมีความเสี่ยงระดับไหน รับได้หรือเปล่า ทั้งนี้ โรงไฟฟ้านิวเคลียร์มีอุบัติเหตุเกิดขึ้นเพียง 3 ครั้ง

“อย่างไรก็ตาม ไม่ควรมองข้ามเรื่องพวกนี้ อย่างน้อยควรมีนักวิจัยของเราเองที่พอจะเลือกได้ว่าเทคโนโลยีไหนเหมาะสมกับเรา” ศ.ดร.สมบูรณ์กล่าวทิ้งท้าย

• วัฒนพงษ์ เปิดทิศทาง PDP 2026 มองครบทุกด้าน พลิกระบบไฟ ดันพลังงานสะอาด-แบตเตอรี่-สมาร์ทกริด
• สุโรจน์ มองตลาด EV ไทยโตต่อเนื่อง เสนอทบทวนภาษีสรรพสามิตรถนำเข้า-เร่งขยายสถานีชาร์จ
• เอไอ ขึ้นแท่นตัวท็อป ดูดสภาพคล่องโลก สะเทือนงบเปลี่ยนผ่านพลังงาน ชูน้ำมันชีวภาพเพิ่มแต้มต่อศก.
• กัลฟ์ ชี้ Data Center ไม่น่ากลัว ไทยมาช้าแต่ได้เปรียบ ดึงมูลค่าดิจิทัลกลับประเทศ หนุนศก.รับยุคเอไอ