ธุรกิจท่องเที่ยว หวั่นปมสนามบินแออัด สะท้อนปัญหาบริหารจัดการ หวังไฮซีซั่นยังไม่พลาดโอกาส

เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน นายอดิษฐ์ ชัยรัตนานนท์ เลขาธิการสมาคมไทยธุรกิจการท่องเที่ยว (แอตต้า) เปิดเผยว่า ภาคเอกชนมีความกังวลต่อปัญหาความแออัดในสนามบินสุวรรณภูมิและผลกระทบต่อการท่องเที่ยวช่วงฤดูกาลท่องเที่ยว (ไฮซีซั่น) 2 เดือนสุดท้ายของปี 2569 เป็นอย่างมาก โดยเฉพาะระบบขนส่งสินค้าที่มีภาพตกค้างสะสมเป็นจำนวนมากออกมาให้เห็นนั้น ในมุมมองภาคเอกชนปัญหาที่เกิดขึ้นไม่ใช่เพียงความแออัดของสนามบิน แต่สะท้อนถึงประสิทธิภาพการบริหารจัดการระบบรองรับการเดินทางของประเทศ หรือ Airport Ecosystem Management ซึ่งเกี่ยวข้องตั้งแต่สายการบิน การตรวจคนเข้าเมือง การจัดการสัมภาระ ไปจนถึงการขนส่งภาคพื้นดิน โดยผลกระทบที่หลีกเลี่ยงไม่ได้แน่ๆ คือ ความเชื่อมั่นของนักท่องเที่ยวต่างชาติที่จะเข้ามาเที่ยวไทย อีกทั้งยังกระทบต่อภาคธุรกิจด้วย

นายอดิษฐ์กล่าวว่า ประเมินผลกระทบสำคัญมี 3 ด้าน ได้แก่ 1.ความเชื่อมั่นนักท่องเที่ยว ความล่าช้าและประสบการณ์ที่ไม่ดีตั้งแต่เดินทางเข้าประเทศ อาจส่งผลต่อภาพลักษณ์และการตัดสินใจกลับมาเที่ยวซ้ำ 2.ต้นทุนผู้ประกอบการ บริษัททัวร์ โรงแรม และธุรกิจขนส่งต้องรับภาระจากการรอคอย การปรับตารางบริการ มีต้นทุนแรงงานที่เพิ่มขึ้น และ 3.ขีดความสามารถในการแข่งขัน หากระบบสนามบินรองรับปริมาณผู้โดยสารได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ จะกระทบโอกาสในการเพิ่มเที่ยวบินและรายได้ท่องเที่ยวในภาพรวม แต่การประเมินความเสียหายเชิงตัวเลขต้องอาศัยข้อมูลจริง ทั้งระยะเวลารอผ่าน ตม. เที่ยวบินล่าช้า สัมภาระตกค้าง และต้นทุนโลจิสติกส์ จึงไม่ควรสรุปมูลค่าความเสียหายโดยที่ยังไม่มีหลักฐานรองรับ

นายอดิษฐ์กล่าวว่า สำหรับแนวทางแก้ไขเบื้องต้นนั้น เสนอให้รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งดำเนินการ 3 มาตรการ ได้แก่ 1.จัดตั้งจุด Airport Operations War Room บูรณาการ ทอท. ตม. สายการบิน ผู้ให้บริการภาคพื้นดิน และภาคเอกชน เพื่อติดตามปัญหาและแก้ไขแบบทันที (Real-Time) 2.เพิ่มขีดความสามารถช่วง Peak Hours หรือช่วงที่มีปริมาณผู้โดยสารแน่นอน ซึ่งสนามบินจะรู้แน่นอน เพราะมีข้อมูลในมืออยู่แล้ว จึงควรเตรียมกำลังเจ้าหน้าที่ ตม. ช่องตรวจหนังสือเดินทาง ระบบสัมภาระ และการจัดการรถรับส่ง โดยใช้ข้อมูลเที่ยวบินล่วงหน้าวางแผนกำลังคน และ 3.กำหนด Service Performance KPIs ติดตามเวลารอคอย ความตรงต่อเวลาของเที่ยวบิน ระยะเวลารับสัมภาระ และการระบายผู้โดยสาร พร้อมรายงานผลอย่างต่อเนื่อง

“หัวใจสำคัญคือ ประเทศไทยต้องเปลี่ยนจากการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า มาเป็นการบริหารจัดการเชิงป้องกันด้วยข้อมูลและระบบเตือนภัยล่วงหน้าได้แล้ว ซึ่งภาคเอกชนก็ต้องการเห็นมาตรการแก้ไขที่มีเจ้าภาพชัดเจน มีตัวชี้วัด และมีแผนป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำ เพราะช่วงไฮซีซั่นถือเป็นโอกาสสร้างรายได้ แต่หากบริหารจัดการไม่ดี ก็อาจกลายเป็น High Risk Season ที่สร้างความเสี่ยงสูงได้เช่นกัน” นายอดิษฐ์กล่าว

นายอดิษฐ์กล่าวว่า ขณะนี้ยังมองว่าช่วงไฮซีซั่นที่เหลือของปี 2569 นี้ ภาคการท่องเที่ยวไทยยังมีโอกาสสร้างรายได้ให้กับประเทศ แต่มีความกังวลเรื่องความพร้อมของระบบรองรับนักท่องเที่ยวมากกว่าปริมาณความต้องการเดินทาง โดยล่าสุดข้อมูลเมื่อวันที่ 5-6 พฤศจิกายนที่ผ่านมา มีรายงานสินค้าตกค้างที่คลังการบินไทยสุวรรณภูมิ และการจำกัดรับสินค้าบางประเภทของสายการบินขนส่งสินค้า ซึ่งสะท้อนว่าปัญหาการบริหารจัดการยังไม่คลี่คลายทั้งหมด หากปล่อยให้เกิดปัญหาซ้ำในช่วงผู้โดยสารหนาแน่น อาจกระทบทั้งความพึงพอใจ การใช้จ่าย และภาพลักษณ์การท่องเที่ยวไทย

นายอดิษฐ์กล่าวต่อว่า ในช่วงไฮซีซั่นนี้หากปล่อยให้เกิดปัญหาอย่างต่อเนื่อง ทำให้อาจพลาดโอกาสในช่วงไฮซีซั่นไปได้ เพราะประเทศไทยในปัจจุบัน ภาคการท่องเที่ยวไม่ได้แข่งขันกันเพียงจำนวนเที่ยวบินหรือจำนวนนักท่องเที่ยว แต่แข่งขันกันที่ประสิทธิภาพการให้บริการและคุณภาพประสบการณ์ของผู้เดินทาง ปัญหาสนามบินจึงไม่ใช่เรื่องของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง แต่เป็นเรื่องขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ