‘ธงชัย’ เปิดกล่องฟ้าสาง เผยภาพก่อน ‘6 ตุลา’ พรั่งพรู แนะจำอดีตเพื่ออนาคต

‘ธงชัย’ เปิดกล่องฟ้าสาง เผยภาพก่อน ‘6 ตุลา’ พรั่งพรู แนะจำอดีตเพื่ออนาคต – ชี้ ที่รัฐกดขี่ เพราะ 45 ปียังไม่สะสาง

เมื่อวันที่ 4 ตุลาคม ในวาระครบรอบ 45 ปี เหตุการณ์ประวัติศาสตร์การเมืองไทย 6 ตุลาคม 2519 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในปี พ.ศ.2564 นี้ โครงการ “5 ตุลาฯ ตะวันจะมาเมื่อฟ้าสาง” ได้จัดทำนิทรรศการรำลึกประวัติศาสตร์ 6 ตุลาคม 2519 ในรูปแบบใหม่ภายใต้ข้อจำกัดในสถานการณ์โควิด-19 ผ่านทาง “กล่องฟ้าสาง” กล่องบรรจุความทรงจำทางประวัติศาสตร์ที่ทีมงานร่วมกันผลิตเพียง 150 กล่อง

โดยแฟนเพจ “บันทึก 6 ตุลา – Documentation of Oct 6” โพสต์ข้อความเล่าเรื่องราวและความรู้สึกของ ศ.ดร.ธงชัย วินิจจะกูล นักประวัติศาสตร์การเมืองไทย หลังจากได้ร่วมเปิด “กล่องฟ้าสาง” ในฐานะหนึ่งตัวละครของเหตุการณ์ 6 ตุลาคม 2519 ที่ยังมีลมหายใจ ความว่า

ในบรรดาผู้ที่ได้รับและได้เปิด “กล่องฟ้าสาง” ทั้งหมด 150 กล่อง คนหนึ่งที่ทีมงาน “5 ตุลาฯ ตะวันจะมาเมื่อฟ้าสาง” รู้สึกตื่นเต้นระคนกังวลถึงผลตอบรับมากที่สุดคือ “ธงชัย วินิจจะกูล” หนึ่งในผู้รอดชีวิตจากเหตุการณ์ 6 ตุลาคม 2519, ผู้บริสุทธ์ที่ถูกดำเนินคดีจากเหตุการณ์วันนั้น และผู้เขียนหนังสือ “6 ตุลา ลืมไม่ได้ จำไม่ลง”

ทีมงานจึงรู้สึกยินดีอย่างยิ่ง เมื่อธงชัยเขียนอีเมลส่งมาจากประเทศสหรัฐอเมริกา เพื่อบอกเล่า “ความรู้สึกนึกคิดที่พรั่งพรูท่วมเข้ามาระหว่างเปิดกล่องฟ้าสาง” ให้แก่เรา พร้อมทั้งเชิญชวนทุกคนที่ได้รับ “กล่องฟ้าสาง” ร่วมแบ่งปันความรู้สึกนึกคิดระหว่างเปิดกล่องด้วยเช่นกัน

โปรดสูดหายใจเข้าลึกๆ แล้วร่วมเปิดจดหมายจากธงชัยและเปิดกล่องฟ้าสางไปพร้อมกัน

ถึงทีมงาน “5 ตุลาฯ ตะวันจะมาเมื่อฟ้าสาง” ทุกท่านครับ

ขอบคุณมากครับที่ส่ง “กล่องฟ้าสาง” มาให้ ผมได้รับในสภาพที่สมบูรณ์ทุกอย่าง ผมรออยู่หลายชั่วโมงให้ใจสงบหน่อยก่อนที่จะเปิดกล่องดูทีละชั้นๆ ทีละชิ้นๆ

ความรู้สึกนึกคิดหลายอย่างพรั่งพรูท่วมเข้ามาพร้อมๆ กันในช่วงที่เปิดดูสิ่งของต่างๆ ในนั้น ผมเชื่อว่าถ้าเพื่อนๆ ผมมีโอกาสได้รับกล่องนี้แล้วเปิดออกดู คงจะรู้สึกทำนองเดียวกัน

อย่างแรกคือ “คิดได้ยังไง” ผมชื่นชมความช่างคิด creativity และฝีมือการออกแบบงานชิ้นนี้ของพวกคุณทุกคนช่างน่าตื่นเต้นจริงๆ ผมพอนึกออกว่าต้องใช้ทั้งความรู้ที่จะเข้าใจอดีตไปถึงรายละเอียดต่างๆ แล้วสรรหาวัตถุสิ่งของในกล่องนั้นที่จะสื่อถึงสารได้สารพัด และต้องใช้จินตนาการในการออกแบบทุกจุดอย่างละเอียดพิถีพิถัน

อย่างที่สอง “เพื่อนเก่า” กล่องน้ำหนักเบาๆ เต็มไปด้วยรูปภาพจัดตามหัวข้อต่างๆ และสิ่งของหลายชิ้นที่ชวนให้แต่ละคนหวนคิดถึงอดีตในช่วง 3 ปีก่อน 6 ตุลาฯ ตามแต่ความคิดของตนจะพาไป ผมเชื่อว่า มีอย่างหนึ่งซึ่งทุกคนที่ผ่านประสบการณ์ 3 ปีนั้นมาคงจะคิดตรงกันหมดเมื่อเห็นของหลายชิ้น นั่นคือคิดถึงเพื่อน ผมเห็นชอล์กสีขาว ม่วง เหลืองในกล่องก็นึกไปถึงหน้าและเสียงของเพื่อนเก่าหลายคนในชนชั้นประชุม กระปุกกาว โปสเตอร์ ภาพเหตุการณ์ต่างๆ ฯลฯ ชวนให้คิดถึงทั้งคนที่อยู่ในภาพและอีกหลายคน รวมทั้งคนที่เราไม่มีโอกาสได้เจออีกแล้วนับจากเช้าวันนั้นหรือเพราะเขาจากไปในป่าเขา

อย่างที่สาม “ฟ้าสาง ฟ้าใหม่” ในกล่องใบนี้ไม่มีภาพหรือข้อความเกี่ยวกับเช้าวันที่ 6 ตุลาคม 2519 สักเท่าไรเลย แต่ภาพ สิ่งของ และข้อความในกล่องนี้ทุกชิ้นเกี่ยวกับเช้าวันนั้นทั้งสิ้น คุณหยุดเวลาไว้แค่ค่ำวันที่ 5 ก่อนระเบิดตอนฟ้าสางวันที่ 6 คุณคงอยากจะบอกว่าค่ำวันที่ 5 ไม่จำเป็นจะต้องตามมาด้วยเช้าวันที่ 6 เมื่อ 45 ปีก่อนที่ลืมไม่ได้จำไม่ลง กล่องใบนี้บอกผมว่าเราสามารถนึกไปถึงเรื่องเล่าอื่นๆ ที่เกี่ยวพันกับ 6 ตุลาฯ ได้มากมาย อย่างเช่นการย้อนกลับไปคิดถึง 3 ปีก่อนหน้านั้นอย่างในกล่องนี้ แถมสิ่งของชิ้นแรกที่พบในกล่องคือจดหมายของสุรชาติซึ่งกล่าวถึง “ฟ้าใหม่” คุณคงอยากบอกว่า แม้เราจะเปลี่ยนอดีตไม่ได้ แต่เราสร้างอนาคตได้

อย่างที่สี่ “ขอบคุณสำหรับมิตรภาพ” คนรุ่นผมเต็มไปด้วยบาดแผล ทั้งจากการทำร้ายโดยอำนาจรัฐ และจากความผันผวนของสถานการณ์ ทั้งระดับโลกและระดับประเทศที่โถมเข้าใส่คนอายุเพียง 20 (บวกลบ) แผลหลายรอยเราไม่ได้อยากเก็บมันไว้หรอก บางครั้งอยากจะลืม แต่เรารู้ว่าความทรงจำเป็นสิ่งที่ประวัติศาสตร์ฝากไว้กับพวกเรา (ช่างไม่แฟร์เลย!) บางคนพอรับไว้แล้วเดินหน้าต่อไปไหว บางคนแบกมันเรื่อยมาอย่างทุลักทุเล ตรงนี้แหละที่ผมต้องขอบคุณกล่องฟ้าสางที่เตือนสติว่า เราไม่ได้มีแต่บาดแผล ชวนให้เรารำลึกถึงความกล้าคิดไปข้างหน้า มุมานะหรือออกจะบ้าบิ่นทุ่มเทสร้างอนาคตตามที่ปรารถนา ผมเชื่อว่าเพื่อนๆ ผมแทบทุกคนคงตอบตัวเองเหมือนกับผมว่า แม้จะมีหลายสิ่งเยอะแยะที่เราอยากจะย้อนเวลาแล้วจะเปลี่ยนไม่ทำอย่างนั้น แต่โดยรวมแล้ว เราขอใช้ชีวิตและทำอย่างที่เป็นมาแล้วนั่นแหละ ขอบคุณสำหรับความปรารถนาดีและกำลังใจเต็มกล่อง ผมได้รับสารชัดเจนครับว่า ไม่มีใครแก่เกินที่จะสร้างฝันตามอุดมคติ

ความนึกคิดอย่างที่ห้า “จำอดีตเพื่ออนาคต” กล่องนี้มีแต่เรื่องอดีต หลายคนในรุ่นผมและผมเองถูกปรามาสเรื่อยมาว่า หมกมุ่นกับอดีต สุมด้วยความแค้น เต็มไปด้วยอคติ ผมเคยถูกสบประมาทซึ่งๆ หน้าว่าจมกับอดีตจนเอาดีในชีวิตไม่ได้ ผมกลับคิดว่าเพราะพวกเรารู้จักจำต่างหากถึงเอาดีในชีวิตมาได้จนถึงทุกวันนี้ ความทรงจำของเราไม่ใช่เพื่อสุมไฟแค้น หรือหมกมุ่นจนไม่รู้จักเดินไปข้างหน้าเพื่อสร้างสรรค์สิ่งต่างๆ ฝากไว้ให้กับสังคมไทย แต่เรารู้ดีว่าความทรงจำเป็นภารกิจทางประวัติศาสตร์ของคนรุ่นผม เพื่อเป็นก้อนอิฐแถวล่างๆ วางเป็นฐานของการสร้างสังคมที่ยุติธรรมกว่าทุกวันนี้ บรรดาคนหัวเก่าหมกมุ่นอยู่กับอดีตรุ่งโรจน์ของอำนาจอยุติธรรมต่างหาก ที่มักกลัวความทรงจำเพื่อความยุติธรรม เพราะเขารู้ว่าบาปของเขาคือการใช้อำนาจ กฎหมาย และกำลังอาวุธเข้าทำร้ายจนถึงปลิดชีวิตคนที่คิดต่างจากรัฐ การกำจัดปราบปรามความคิด ไม่ว่ารุนแรงขนาดไหนหรือสังคมนิยมคอมมิวนิสต์ก็เถอะ เป็นอาชญากรรมทั้งนั้น รัฐไทยเสพติดกับอำนาจฉ้อฉล ยังคงใช้กฎหมายและอาวุธทำร้ายคนที่คิดต่างกับรัฐไม่หยุดหย่อนจนทุกวันนี้ ส่วนหนึ่งก็เพราะอาชญากรรมที่รัฐก่อขึ้นในอดีต (รวมทั้งเมื่อ 45 ปีก่อน) ยังไม่ถูกสะสาง ทั้งๆ ที่ทุกวันนี้อนาคตที่ผู้คนปรารถนาอยู่ในกรอบของประชาธิปไตยเสรีนิยมทั้งสิ้น รัฐเองต่างหากที่ถอยหลังกรูดไปไกลเกินกู่ จนเห็นประชาชนเป็นภัยต่อความมั่นคงของรัฐ

อย่างที่หก “แล้วคุณล่ะ นึกคิดอะไร” น่าเสียดายที่ปีนี้เราจัดนิทรรศการไม่ได้ แต่ก็เลยมีผลให้พวกคุณคิดสร้างสรรค์กล่องฟ้าสางอย่างวิเศษขึ้นมายังไงล่ะ กล่องนี้คือนิทรรศการที่เราเอากลับบ้านได้ คุณแนบจดหมายมา ขอให้ช่วยบอกว่าผมคิดอย่างไรเมื่อเปิดกล่องนี้ออกดู ผมอยากถามกลับไปยังพวกคุณทุกคนซึ่งเป็นผู้ทำกล่องนี้ขึ้นมาด้วยมือของคุณว่า แล้วคุณล่ะ นึกคิดอย่างไรในขณะที่ผลิตสิ่งของทีละชิ้น บรรจุมันเข้าด้วยกันทีละซอง ทีละชั้น จนกลายเป็นกล่องฟ้าสางขึ้นมา กล่องฟ้าสางไม่ใช่สำหรับคนรุ่นผมแค่นั้น คุณและคนรุ่นคุณได้เข้ามาร่วมจดจำรำลึกอดีตเพื่อสร้างอนาคตตามความหวังของคุณในแบบของคุณได้ แต่ว่า 3 ปีก่อน 6 ตุลาคม 2519 ไม่ใช่อดีตที่เป็นประสบการณ์โดยตรงของพวกคุณ ผมจึงอยากรู้ว่าเมื่อคุณและเพื่อนๆ เปิดดูนิทรรศการที่เอากลับบ้านได้กล่องนี้ คุณนึกคิดอะไรบ้าง ช่วยเล่าให้ฟังบ้างนะครับ

นี่แหละครับ ความรู้สึกนึกคิดที่พรั่งพรูท่วมเข้ามาระหว่างเปิดกล่องฟ้าสาง

นับถือและขอบคุณสำหรับมิตรภาพ
ธงชัย
25 กันยายน 2564

ทีมงาน “5 ตุลาฯ ตะวันจะมาเมื่อฟ้าสาง” ได้จัดส่ง “กล่องฟ้าสาง” ให้ผู้สั่งซื้อทุกท่านแล้ว ขอขอบคุณจากใจจริงสำหรับการสนับสนุนในครั้งนี้

หากกล่องที่บรรจุความฝันใฝ่และอุดมการณ์นี้ทำให้ดอกไม้แห่งความหวังในใจคุณผลิบาน โปรดแชร์ความรู้สึกลงบนโซเชียลมีเดียพร้อมติดแฮชแท็ก #กล่องฟ้าสาง #5ตุลาตะวันจะมาเมื่อฟ้าสาง พร้อมตั้งค่าโพสต์เป็นสาธารณะ เพื่อแจกจ่ายเมล็ดพันธุ์แห่งความหวังไปทั่วทุกหนทุกแห่ง

หวังเป็นอย่างยิ่งว่ารุ่งสางที่ดอกไม้แห่งความหวังผลิบานพร้อมกันทั่วแผ่นดินจะมาถึงในเร็ววัน

สืบเนื่องจากยอดสั่งซื้อ “กล่องฟ้าสาง” ซึ่งล้นหลามเกินกำลังผลิตอันจำกัด และเสียงเรียกร้องจากทุกท่านที่ต้องการร่วมจดจำและรำลึกการเคลื่อนไหวของประชาชนในปี 2516-2519 ทีมงาน “5 ตุลาฯ ตะวันจะมาเมื่อฟ้าสาง” ขอนำเสนอ “ชัยประชา” หนังสือพิมพ์ฉบับพิเศษ 45 ปีมี 1 ครั้ง ซึ่งรายงานข้อมูลบางส่วนใน “กล่องฟ้าสาง” และรวบรวมข้อมูลจาก “สัปดาห์ฟ้าสาง” ในรูปแบบข้อความและผลงานสร้างสรรค์หลากหลายประเภท รวมทั้งมีเนื้อหาพิเศษที่จัดทำขึ้นเพื่อเผยแพร่ผ่านหนังสือพิมพ์ฉบับนี้โดยเฉพาะ

หนังสือพิมพ์ “ชัยประชา” ตีพิมพ์ครั้งแรกและครั้งเดียวจำนวน 1,000 ฉบับ โดยแต่ละฉบับจะมีการระบุเลขลำดับเอาไว้ โดยผู้สนใจสามารถสั่งซื้อ หนังสือพิมพ์ “ชัยประชา” ในราคาฉบับละ 279 บาทได้แล้ววันนี้ โดยทำตามขั้นตอนที่แจ้งไว้ในนี้ forms.gle/CS3N1GQC4v9ZYdhHA

ทั้งนี้ รายได้จากการจำหน่ายจะถูกนำไปสมทบการจัดกิจกรรมต่อไป ด้วยหวังว่าวันหนึ่งในอนาคตอันใกล้ “ชัย” จะเป็นของ “ประชา” อย่างแท้จริง

อ่านข่าว :

เกาะติดทุกสถานการณ์จาก
Line @Matichon ได้ที่นี่

LINE @Matichon

บทความก่อนหน้านี้สะพานแห่งกาลเวลา : โลกที่เชื่อมโยงถึงกัน โดย ไพรัตน์ พงศ์พานิชย์
บทความถัดไปสถาบันยานยนต์เปิดให้บริการทดสอบตุ๊กตุ๊กไฟฟ้าแล้ว