หลักศิลากลางน้ำเชี่ยว | มุกดา สุวรรณชาติ
ปลายเดือนกรกฎาคม 2569 ที่ผ่านมา ทีมงานได้ลงบทวิเคราะห์ว่าคดีโกงเลือก ส.ว. จะพุ่งเป้าแรงกดดันไปที่คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) และศาล มาถึงวันนี้เดือนพฤศจิกายน จึงเห็นชัดว่าได้เกิดขึ้นจริง
ที่ผ่านมาไม่เพียงมีผู้สมัคร ส.ว จำนวนมากพลีชีพไม่เลือกตัวเอง พร้อมใจกันลงคะแนนตามโพย จนได้ ส.ว.แบบฮั้ว เมื่อเป็นคดีฟ้องร้อง กกต.ใช้วิธียืดความยุติธรรรรรรรรรร ออกไปเรื่อยๆ ม.ม้า พยศ วิ่งเข้ารกเข้าพง คดีดูแล้วไม่ยุติที่ความเป็นธรรม
ล่าสุด กกต.บางส่วนยังยอมพลีชีพ โดยเสนอให้ศาลรัฐธรรมนูญตีความขอบเขตอำนาจศาลฎีกา
สุดท้ายกรรมการ กกต. และเลขาฯ ก็ถูกฟ้อง
ความซับซ้อน ในการเดินเกมทางกฎหมายมีมากขึ้น เพราะนี่เป็นคดีที่ชี้ขาด ความสำเร็จของขบวนการการยึดอำนาจรัฐ แบบไม่ใช้กำลังทหาร และไม่ต้องฟังเสียงประชาชน
จึงอยากสรุปคดี ฮั้ว ส.ว.ซึ่งเปลี่ยนมาเรียกกันว่าคดีโกงเลือก ส.ว. อีกครั้งว่าไปถึงไหนเป็นอย่างไร เพราะคดีนี้ถูกดึงมากว่า 2 ปีแล้ว
1. คดีโกงการเลือก ส.ว. เป็นคดีพิเศษ
ผู้ถูกกล่าวหาใหญ่คับฟ้า
6 มีนาคม 2568 ที่ประชุมคณะกรรมการคดีพิเศษ (กคพ.) โดยมี นายภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรีในฐานะประธาน กคพ. และ พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง รมว.ยุติธรรม รองประธาน กคพ. มีมติรับพิจารณา ส.ว. คดีโกงการเลือก 2567 เป็นคดีพิเศษ ในความผิดฐานฟอกเงิน และตั้งคณะพนักงานสอบสวน โดยมีเจ้าหน้าที่ DSI 41 คน นำโดย พ.ต.ต.ยุทธนา แพรดำ เป็นหัวหน้า
กรมสอบสวนคดีพิเศษ DSI พิจารณาแล้วเห็นว่า การกระทำดังกล่าวอาจเข้าข่ายการกระทำผิดตาม พ.ร.ป.วุฒิสภา พ.ศ.2561 ความผิดฐานอั้งยี่ และความผิดฐานฟอกเงิน
เนื่องจากการกระทำความผิดของกลุ่มขบวนการในครั้งนี้มุ่งหวังเพื่อให้ได้มาซึ่งอำนาจนิติบัญญัติ กระทำผิดต่างกรรมต่างวาระ กระทำผิดต่อกฎหมายหลายฉบับ มีการวางแผนมาตั้งแต่ก่อนเริ่มกระบวนการเลือก ส.ว.จนถึงหลังการเลือก ส.ว.เสร็จสิ้นแล้ว
มีลักษณะเป็นองค์กรอาชญากรรม มีการแบ่งแยกหน้าที่ มีฝ่ายไอทีเตรียมโปรแกรมคำนวณการลงคะแนน ออกเป็นโพยฮั้วเพื่อให้ได้ผลลัพธ์จำนวนสมาชิกวุฒิสภาตามที่ต้องการ เตรียมบุคคลที่มาลงคะแนนที่เรียกว่ากลุ่ม “พลีชีพ”
18 มีนาคม 2568 ที่ประชุม กกต.มีมติแต่งตั้งคณะกรรมการสืบสวนและไต่สวนชุดที่ 26 เพื่อตรวจสอบข้อเท็จจริงในคดีโกงเลือก ส.ว. ปี 2567
19 มีนาคม 2568 วุฒิสภาโต้กลับส่งคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญขอให้วินิจฉัยความเป็นรัฐมนตรีของนายภูมิธรรมและ พ.ต.อ.ทวี
17 กรกฎาคม 2568 คณะไต่สวนฯ ชุดที่ 26 มีมติส่งเรื่องให้ กกต.พิจารณาดำเนินคดีต่อผู้ถูกกล่าวหาคดีโกงเลือก ส.ว รวมทั้งสิ้น 229 คน แบ่งเป็น ส.ว.ที่ดำรงตำแหน่งอยู่ จำนวน 138 คน และกรรมการบริหารพรรคภูมิใจไทย รวมถึงเครือข่ายอีก 91 คน รวม 229 คน
2. ล้ม ส.ว.ไม่ได้ ล้มรัฐบาลง่ายกว่า
เปลี่ยนรัฐบาล…คดีเปลี่ยน
วันที่ 5 กันยายน 2568 สภาผู้แทนราษฎรโหวตให้นายอนุทิน ชาญวีรกูล ดำรง ตำแหน่งนายกรัฐมนตรี โดยมีเสียงสนับสนุนจากพรรคประชาชน
16 กันยายน 2568 กกต.มีคำสั่งแต่งตั้งคณะอนุฯ วินิจฉัยชี้ขาดปัญหาและข้อโต้แย้ง คณะที่ 36 ขึ้นมาใหม่อีกชุดหนึ่งเพื่อพิจารณาคดีโกงเลือก ส.ว.จากคณะไต่สวนฯ ชุดที่ 26
8 กุมภาพันธ์ 2569 พรรคภูมิใจไทย ชนะเลือกตั้ง 12 มีนาคม 2569 ประกาศตั้งรัฐบาล 291เสียง
12 มีนาคม 2569 คณะอนุฯ วินิจฉัยที่ 36 มีมติให้ผู้ที่ถูกกล่าวหาทั้งสิ้น 229 คน ไม่มีมูลความผิดในคดี
มตินี้จะต้องถูกส่งไปยัง กกต.ชุดใหญ่ เพื่อพิจารณาชี้ขาดวินิจฉัยต่อไป
แต่ว่ากรรมการ กกต.ชุดใหญ่ 7 คนที่จะตัดสินเรื่องนี้มีอยู่ 4 คนที่ถูกคัดเลือกเข้าไปเป็นกรรมการใหม่โดย ส.ว.ชุดที่ถูกกล่าวหา เรื่องผลประโยชน์ทับซ้อนและใช้หนี้บุญคุณจึงกลายเป็นจุดที่สังคมจับตามอง
3. มติและผลการสั่งคดีของ กกต.
เป็นไปตามโพยที่ประชาชนคาดไว้ จึงถูกฟ้องทันที
14 กันยายน 2569 กกต.ได้แถลงมติและข้อสรุปสำคัญเกี่ยวกับคดีฮั้วเลือก ส.ว. และผู้ถูกร้องทั้งหมด 427 คน แต่ กกต.มีมติให้ยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาและดำเนินคดีอาญา จำนวน 77 คน เป็น ส.ว.ชุดปัจจุบัน 26 คน ส่วนนักการเมืองและ กก.บห.ภูมิใจไทยรอดหมด
ส่วนเรื่องโพย ลงคะแนน กกต. ระบุว่าการนำเอกสารหรือโพยเข้าสถานที่ลงคะแนน ไม่ถือเป็นความผิดในตัวเองโดยตรง ต้องดูความเชื่อมโยงของพยานหลักฐานอื่นประกอบด้วย
22 กันยายน 2569 ครม.มีมติเห็นชอบแต่งตั้ง ร.ต.อ.ปิยะ รักสกุล ดำรงตำแหน่งอธิบดี DSI คนใหม่ ร.ต.อ.ปิยะ ถือเป็นข้าราชการ “ลูกหม้อ” ของ DSI และยังเคยร่วมเป็นอนุกรรมการวินิจฉัยชี้ขาดปัญหาหรือข้อโต้แย้ง คณะที่ 36 ซึ่งทำหน้าที่พิจารณาสำนวน “คดีฮั้ว ส.ว.”
16 กันยายน ส.ว.สำรองยื่นฟ้อง นายแสวง บุญมี เลขาธิการ กกต. พร้อมคณะกรรมการ กกต. รวม 8 คนต่อศาลฎีกาในความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่หรือปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ ที่เกี่ยวข้องกับการตรวจสอบและดำเนินคดีกรณีการทุจริตหรือฮั้วเลือกตั้ง ส.ว.
กกต.ดึงเกมให้ไปฟ้องผ่าน ป.ป.ช.
ฝ่าย กกต.ที่เป็นจำเลยได้ยื่นคำร้องโต้แย้งเรื่องเขตอำนาจศาล โดยเห็นว่าผู้ถูกฟ้องคดีเป็นผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ และเป็นการกล่าวหาเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมาย
เมื่อเรื่องไปถึงศาลอุทธรณ์ นางมัณฑรี อุชชิน อดีตประธานศาลอุทธรณ์ มีคำวินิจฉัยว่า คดีที่ราษฎรยื่นฟ้อง กกต. ในความผิดฐานปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 157 ไม่อยู่ในอำนาจพิจารณาพิพากษาของศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ โดยจะต้องส่งเรื่องผ่านคณะกรรมการ ป.ป.ช. ไปยังอัยการสูงสุดเพื่อฟ้องต่อศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง
ฝ่ายโจทก์ได้ไปทำการยื่นเรื่องผ่านองค์กรอิสระแต่เรื่องก็เงียบหายไป
วันที่ 8 ตุลาคม 2569 กลุ่มผู้สมัคร ส.ว.สำรอง ยื่นคำร้องขอให้ศาลฎีกาทบทวนคำวินิจฉัยของประธานศาลอุทธรณ์ ซึ่งมีผลเป็นการจำกัดอำนาจประชาชนในการยื่นฟ้อง กกต.
6 พฤศจิกายน 2569 นายวิธูร คลองมีคุณ ประธานศาลอุทธรณ์คนใหม่ ได้มีคำวินิจฉัยที่ วท. 27/2569 ชี้ขาด สรุปว่า หากมีบุคคลหรือกลุ่มบุคคลใดกระทำการทุจริตประพฤติมิชอบ เพื่อให้การได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภามิได้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม อันเป็นความผิดต่อ พ.ร.ป.สมาชิกวุฒิสภา พ.ศ.2561 ย่อมเป็นการพรากอำนาจอธิปไตยไปจากปวงชนชาวไทย ประชาชนทุกคนย่อมเป็นผู้เสียหายและมีอำนาจฟ้องบุคคลหรือกลุ่มบุคคลนั้นต่อศาลชั้นต้น ที่มีเขตอำนาจได้โดยตรง
4. คดีโกงเลือก ส.ว. งัดข้ออำนาจศาล
2 พฤศจิกายน 2569 การเดินเกมทางกฎหมายของ กกต. ยังเดินต่อ กกต.ยื่นให้ศาลรัฐธรรมนูญตีความขอบเขตอำนาจของศาลฎีกา
เพราะ กกต.เห็นว่าศาลฎีกาไม่มีอำนาจเชิงรุกในการริเริ่มดำเนินไต่สวนการทุจริตเอง และไม่มีอำนาจทบทวนหรือตรวจสอบคำวินิจฉัยของ กกต. เช่นกรณีขอให้ตรวจสอบคุณสมบัติ แดง กองมา (อาชีพขายเนื้อสุกร) และ สมพาน พละศักดิ์ (อาชีพขายก๋วยเตี๋ยว) เพราะ กกต.ได้มีคำวินิจฉัยยกคำร้องไปแล้ว เนื่องจากเห็นว่าไม่มีการทุจริตหรือไม่ชอบด้วยกฎหมาย กกต.มองว่าศาลฎีกามีอำนาจพิจารณาเพิกถอนสิทธิ์สมัครรับเลือกตั้งหรือสิทธิ์เลือกตั้งเฉพาะในกรณีที่ กกต.เป็นผู้ยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาเท่านั้น ศาลฎีกาไม่มีอำนาจเชิงรุกในการริเริ่มดำเนินไต่สวนการทุจริตเอง และไม่มีอำนาจทบทวนหรือตรวจสอบคำวินิจฉัยของ กกต.
การที่ศาลฎีการับคำร้องไว้พิจารณา ย่อมเป็นการใช้อำนาจเกินขอบเขต ก้าวล่วงอำนาจของ กกต. และกระทบต่อการจัดให้มีการเลือก ส.ว. อย่างร้ายแรง
นี่คือประกาศท้าให้เลือกว่า… ความเป็นธรรมควรจะตัดสินให้ยุติโดย กกต.หรือศาลฎีกาทำไม? กกต.บางคนทุ่มเท พลีชีพ คงมิใช่เพื่อ ส.ว.พ่อค้าแม่ค้า 2 คนนี้ จะวิเคราะห์ในตอนต่อไป
