ต่างประเทศ
กรณีที่เกิดขึ้นกับเจนเซน หวง ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของบริษัทยักษ์ใหญ่ เอ็นวิเดีย บริษัทอเมริกันที่ได้ชื่อว่าเป็นหนึ่งในบริษัทที่มีมูลค่าสูงที่สุดในโลก กลายเป็นเรื่องอื้อฉาวขึ้นมาโดยพลัน
เมื่อทางบริษัทประกาศเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายนที่ผ่านมาว่า จะเปิดการสืบสวนสอบสวนกรณีที่มีการกล่าวหาว่า จารชนของจีนได้ปฏิบัติการจารกรรม โดยมีเจนเซน หวง ตกเป็นเป้าหมายโดยตรง
เหตุเกิดขึ้นในท่ามกลางรายงานหลายกระแสในสื่อว่า เจนเซน หวง เกิดมีความสัมพันธ์ลึกซึ้งกับสตรีที่ชื่อ อลิซ หวง (ชื่อสกุลพ้องกันแต่ไม่มีความสัมพันธ์ใดๆ ซึ่งกันและกัน)
ปัญหาคือ อลิซเป็นผู้ที่ถูกกล่าวหาว่าคือคนที่ทำหน้าที่รวบรวมข่าวกรองทั้งหลายให้กับทางการจีนมาตั้งแต่เมื่อครั้งยังดำรงตำแหน่งระดับบริหารบริษัทดาต้าเซ็นเตอร์ในสิงคโปร์ชื่อ “เมกะสปีด”
ในสารที่ส่งถึงบรรดาพนักงานของบริษัท เจนเซน หวง ยอมรับว่ามีความสัมพันธ์ลึกซึ้งฉันชู้สาวกับอลิซ แต่ยืนยันพร้อมกันนั้นว่า ตนสนับสนุนการดำเนินการสอบสวนของบริษัทและพร้อมจะให้ความร่วมมือกับการพิสูจน์ว่า มีปัญหาด้านความปลอดภัยในระดับชาติเกิดขึ้นจากเหตุการณ์ดังกล่าวหรือไม่
คณะกรรมการบริหารของเอ็นวิเดีย (บอร์ด) ระบุว่า ถึงตอนนี้ยังไม่มีเหตุผลใดๆ ที่ทำให้เชื่อได้ว่าเกิดปัญหากับความมั่นคงของชาติหรือความลับทางการค้าของบริษัทแต่อย่างใด
บอร์ดย้ำว่า ยังคงให้ความไว้วางใจทั้งต่อเจนเซน หวง และทีมผู้นำของบริษัทในเวลานี้ต่อไป โดยอ้างว่า รายงานข่าวดังกล่าวนั้นไม่มีมูลความจริงโดยสิ้นเชิง
อย่างไรก็ตาม ประธานคณะกรรมาธิการของพรรครีพับลิกัน 3 คณะ เชิญตัวเจนเซน หวง เข้าให้ปากคำเป็นการลับเมื่อ 18 พฤศจิกายนที่ผ่านมา ผลกลับปรากฏว่า มีเสียงเรียกร้องให้มีการสืบสวนสอบสวนภายใต้ความรับผิดชอบของรัฐสภามากขึ้นทุกที
แถมกรณีนี้ยังอาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินนโยบายด้านการต่างประเทศ ว่าด้วยช่องว่างในการควบคุมการส่งออกชิปประมวลผล กระทบต่อนโยบายว่าด้วยปัญหาต่างชาติกระทำจารกรรมโดยพุ่งเป้าไปที่กิจการในสหรัฐอเมริกา และโยงใยไปถึงสถานะของความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐอเมริกากับจีน ตลอดไปถึงผลกระทบกับตลาดเอไอที่อาจส่งผลสะเทือนต่อเศรษฐกิจโดยรวมของสหรัฐอเมริกาอีกด้วย
ผู้เชี่ยวชาญในสหรัฐอเมริกาเชื่อว่า สหรัฐได้เปรียบในการแข่งขันเรื่องเอไอกับจีนอยู่ไม่น้อย เพื่อรักษาความได้เปรียบดังกล่าวเอาไว้ รัฐบาลอเมริกันจึงได้มีคำสั่งห้ามเอ็นวิเดียขายชิปที่ทันสมัยของบริษัทให้กับจีนมาตั้งแต่ปี 2022
แม้จะมีเสียงวิพากษ์วิจารณ์ว่า คำสั่งห้ามดังกล่าวมีช่องโหว่อยู่ไม่น้อยในการบังคับใช้ ด้วยเหตุที่ว่า ชิปของเอ็นวิเดียสามารถขายให้กับบริษัทซึ่งไม่ได้เป็นของจีนในประเทศอื่นๆ ได้ อาทิ ในมาเลเซียหรือสิงคโปร์ จากนั้นบริษัทเหล่านี้จึงนำเอาชิปไปขายต่อให้กับจีนอีกทอดหนึ่ง
ดังนั้น บรรดาบริษัทจีนจึงสามารถครอบครองชิปของเอ็นวิเดียแม้แต่ตัวที่พัฒนาสูงสุดได้ โดยการเข้าไปเช่าที่เพื่อตั้งบริษัทดาต้าเซ็นเตอร์บังหน้าอยู่ภายนอกประเทศจีน โดยไม่จำเป็นต้องจัดซื้่อโดยตรงจากเอ็นวิเดียแต่อย่างใด
เมื่อปีที่แล้ว ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ อนุญาตให้เอ็นวิเดียขายชิป H20 ให้กับจีนได้ เพื่อแลกเปลี่ยนกับการจัดสรรส่วนแบ่งรายได้จำนวนหนึ่งให้กับทรัมป์ ความตกลงครั้งนี้ต่อมาขยายออกไปครอบคลุมชิป H200 ของเอ็นวิเดียอีกด้วย
อย่างไรก็ตาม ในกรณีของชิปที่ก้าวหน้าที่สุดคือ ชิป ซีรีส์ แบล็กเวลล์ ที่ก้าวหน้าที่สุดของเอ็นวิเดีย ยังคงถูกห้ามขายให้กับจีนต่อไป
ที่ผ่านมา เจนเซน หวง พยายามผลักดันให้รัฐบาลทรัมป์ปลดล็อกยกเลิกการควบคุมการส่งออกให้กับจีนตลอดมา โดยอ้างว่า การควบคุมดังกล่าวก่อให้เกิดผลเสีย เพราะทำให้บริษัทจีนทุ่มเงินมหาศาลมากยิ่งขึ้นในการพัฒนาชิป เอไอของตนเอง
แถมยังเป็นการสกัดกั้นไม่ให้เอ็นวิเดียเข้าถึงตลาดคอมพิวเตอร์ที่ใหญ่เป็นอันดับสองของโลก และยังเป็นการสวนทางกับเป้าหมายที่สหรัฐอเมริกาตั้งไว้ว่า จะทำให้ทั้งโลกหันมาใช้เทคโนโลยีของสหรัฐอเมริกาให้ได้
คริส แม็คไกวร์ ที่เคยทำงานร่วมกับทั้งทรัมป์และโจ ไบเดน อดีตประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา บอกว่า การเปลี่ยนแปลงนโยบายเพื่ออุดช่องโหว่ในการส่งออกชิปควรมีขึ้นและจัดลำดับความสำคัญอยู่ในระดับสูง
เขาชี้ว่า ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กลายเป็นแหล่งใหญ่ในการลักลอบค้าชิปและหลีกเลี่ยงมาตรการควบคุมของทางการอเมริกัน
ภูมิภาคนี้ถึงกับนำเข้าชิปมูลค่าปีละหลายสิบล้านดอลลาร์ในแต่ละปี โดยที่ทางการอเมริกันไม่มีส่วนรู้เห็นเลยแม้แต่น้อย
เขาชี้ว่า สหรัฐควรกำหนดให้บริษัทในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และประเทศอื่นๆ ต้องยื่นขออนุญาต ก่อนที่จะเปิดให้สั่งซื้อชิปเอไอเป็นจำนวนครั้งละมากๆ ได้ ข้อกำหนดเหล่านี้มีอยู่แล้ว แต่กระทรวงพาณิชย์ของสหรัฐอเมริกาเองที่ไม่ยอมหยิบมาบังคับใช้ ทั้งๆ ที่ควรทำ
และควรเพิ่มเติมด้วยว่า การห้ามควรครอบคลุมไปถึงบริษัทจีนที่เข้าไปเช่าที่เพื่อทำดาต้าเซ็นเตอร์ เพื่อไม่ให้บริษัทเหล่านี้เข้าถึงชิประดับก้าวหน้าได้อีกต่อไป
หนังสือพิมพ์นิวยอร์กไทมส์รายงานเมื่อไม่กี่วันมานี้ว่า กระทรวงยุติธรรมได้เข้าไปควบคุมการสอบสวนซึ่งกระทรวงพาณิชย์เป็นผู้ริเริ่มไว้ว่า เมกะสปีดทำหน้าที่ช่วยเหลือบริษัทจีนให้เลี่ยงหนีการควบคุมการส่งออกจริงหรือไม่
ที่น่าสนใจก็คือ เมกะสปีดแรกเริ่มเดิมทีเป็นบริษัทที่แตกออกมาจากบริษัทจีนบริษัทหนึ่ง และยังจัดซื้อชิปของเอ็นวิเดียมูลค่ากว่า 4,800 ล้านดอลลาร์มาตั้งแต่ปี 2024 แถมย้ำด้วยว่า เอ็นวิเดียยังคงขายชิปให้กับเมกะสปีดหลังจากที่มีรายงานว่ามีการสอบสวนเรื่องนี้เกิดขึ้นแล้วอีกด้วย
ซึ่งแม็คไกวร์บอกว่า สะท้อนให้เห็น “ความล้มเหลวในหลายๆ ระดับพร้อมกัน”
แม็คไกวร์ระบุว่า กระทรวงพาณิชย์อเมริกันดำเนินการ “เอาต์ซอร์ซ” การบังคับใช้การควบคุมการส่งออก แต่บริษัทเอาต์ซอร์ซเหล่านี้ใส่ใจแต่เรื่องผลประโยชน์ด้านธุรกิจในระยะสั้นเท่านั้น ไม่ใช่ผลด้านความมั่นคงปลอดภัยของประเทศชาติในระยะยาว
เขาชี้ด้วยว่า ถ้าหากกระทรวงพาณิชย์เองไม่เต็มใจที่จะตัดองค์กรที่รู้กันว่าทำงานร่วมกับทางการจีนเพื่อให้ได้ชิปที่ก้าวหน้ามากที่สุดออกไปแล้วละก็
ก็ไม่รู้ว่า จะสั่งให้มีการควบคุมการส่งออกตั้งแต่ตอนแรกไปทำไม
แน่นอน กรณีเจนเซน หวง ไม่ใช่กรณีที่เกิดขึ้นเป็นครั้งแรกแน่นอน
ผลการศึกษาวิจัยของหน่วยงานเอกชนชี้ว่า ระหว่างปี 2000 ถึง 2003 เกิดกรณีจารชนจีนทำจารกรรมต่อเทคโนโลยีเชิงพาณิชย์ของสหรัฐอเมริกามากถึง 224 ครั้ง เท่าที่มีการรายงานออกมาให้รับรู้กันต่อสาธารณะ
เจสซิกา แบรนดต์ อดีตเจ้าหน้าที่ข่าวกรองอเมริกันระดับผู้อำนวยการ ชี้ว่า ไม่มีใครรู้ว่าอลิซ หวง ได้ความลับสำคัญๆ ไปจากเจนเซน หวง มากน้อยแค่ไหนหรือไม่
แม้แต่การที่รายงานระบุว่า อลิซทำงานให้กับทางการจีนก็ยังไม่มีใครออกมายืนยัน
แถมตัวเจนเซน หวง เองก็ไม่เคยได้รับการบรรยายสรุปจากหน่วยงานใดๆ ของสหรัฐอเมริกาว่าเขาอาจตกเป็นเหยื่อของจารชนต่างชาติ ทั้งๆ ที่โอกาสที่เอ็นวิเดียจะตกเป็นเป้านั้นเห็นกันอยู่ชัดๆ
กรณีที่เกิดขึ้นนี้ยังคงอยู่ระหว่างการสืบสวนสอบสวนอยู่ในขณะนี้ ในขณะที่ทรัมป์เองก็มีกำหนดจะพบหารือกับสี จิ้นผิง ในระหว่างการประชุมสุดยอดกลุ่มประเทศความร่วมมือทางเศรษฐกิจแห่งเอเชียแปซิฟิก (เอเปค) ที่เซินเจิ้น ในสัปดาห์หน้า นับเป็นการพบหน้ากันเป็นครั้งที่ 4 แล้ว คำถามก็คือว่า
ทางการจีนจะได้อะไรจากการตอบโต้เรื่องนี้ของสหรัฐอเมริกาหรือไม่ หรือจะปล่อยวางไปอีกครั้ง เพราะจะว่าไป เรื่องนี้เท่ากับเป็นเรื่องขายขี้หน้าของทั้งสองฝ่ายพอๆ กัน
