ม็อบกำนันมะโนปักหลักทำเนียบฯ ไม่เอารัฐบาลอนุทิน แต่ก็ไม่เอาปีกขวาเดิม สภาวะลังเล ชะงักงัน

ในประเทศ

บริเวณเชิงสะพานชมัยมรุเชฐและถนนพิษณุโลกข้างทำเนียบรัฐบาลในเวลานี้ได้กลายเป็นพื้นที่ปักหลักชุมนุมยืดเยื้อของกลุ่มแนวร่วมปฏิวัติประชาชนปกป้องแผ่นดิน (นปผ.) ที่มีหัวหอกคนสำคัญคือ “กำนันมะโน” หรือ มะโน เครือแก้ว กำนันตำบลกระบี่น้อย จังหวัดกระบี่ ผู้นำท้องถิ่นผู้ผันตัวมาสวมหมวกแกนนำมวลชนภาคสนาม

นี่ย่อมไม่ใช่แค่อีเวนต์ทางการเมืองธรรมดา แต่คือ “ม็อบแรก” อย่างเป็นทางการที่ก้าวเข้ามารับขวัญและท้าทายเสถียรภาพของรัฐบาลอนุทิน ชาญวีรกูล

ซึ่งหากพิจารณาจากสารตั้งต้นของข้อเรียกร้องที่ถูกส่งผ่านลำโพงขยายเสียงบนรถนำขบวน คือเรื่องราวความเดือดร้อนทางเศรษฐกิจ ไม่ว่าจะเป็นข้อเรียกร้องอย่างการจี้ให้รัฐบาลทบทวนปรับลดราคาน้ำมันดีเซลลงลิตรละ 10 บาทเพื่อสู้กับวิกฤตค่าครองชีพ การแก้ปัญหายาเสพติดให้เป็นวาระแห่งชาติ ไปจนถึงการเปิดพื้นที่รับฟังปัญหาเฉพาะถิ่นของกลุ่มภาคประชาชนอื่นๆ อย่างม็อบค้านเหมืองโพแทช ม็อบสารพิษ หรือม็อบทวงคืนพืชสวนโลก ที่เริ่มทยอยเข้ามาร่วมสมทบ

ความเดือดร้อนเหล่านี้คือเชื้อไฟที่มีอยู่จริงในสังคมไทย และเป็นโจทย์ปากท้องที่สืบเนื่องมาจากการบริหารจัดการเศรษฐกิจที่ผู้คนจำนวนมากกำลังรู้สึกแบกรับไม่ไหว

แต่ท่ามกลางภาพของชาวบ้านที่ตั้งใจเดินทางไกลเพื่อมาทวงถามอนาคต สังคมการเมืองก็ยังคงมีคำถามตัวโตๆ ที่ซ้อนทับอยู่ตลอดเวลาว่า ใครกันแน่ที่อยู่เบื้องหลัง?

นี่คือการรวมตัวกันอีกครั้งของเครือข่ายอนุรักษนิยมเก่าหรือไม่

เมื่อปรากฏภาพความเคลื่อนไหวในสายอนุรักษนิยมที่ทยอยเปิดหน้าเข้ามาเคียงข้างหรือประสานความร่วมมือ ไม่ว่าจะเป็นภาพการเข้าพบ สนธิ ลิ้มทองกุล ณ บ้านพระอาทิตย์ รวมถึงความเคลื่อนไหวของแกนนำเครือข่ายนักศึกษาประชาชนปฏิรูปประเทศไทย (คปท.) อย่าง พิชิต ไชยมงคล และ นิติธร ล้ำเหลือ ที่โดดเข้ามาช่วยสนับสนุน

ตลอดจนการขานรับจากฝ่ายการเมืองกลุ่มอนุรักษนิยมอย่าง นพ.วรงค์ เดชกิจวิกรม ส.ส.พรรคไทยภักดี และนักการเมืองในพื้นที่ภาคใต้ ภาพเหล่านี้ทำให้เกิดข้อสังเกตในหมู่คอการเมืองว่า นี่คือม็อบธรรมชาติที่ลุกฮือขึ้นมาจากความเดือดร้อนของชาวบ้าน หรือเป็นการปัดฝุ่นโครงข่ายอนุรักษนิยมเก่า เพื่อมาใช้เป็นหมากบนกระดานในการต่อรองอำนาจกับฝั่งรัฐบาลกันแน่

แม้ตัวกำนันมะโนจะยืนยันอย่างหนักแน่นว่าไม่มีพรรคการเมืองใดอยู่เบื้องหลังหรือคอยชักใย และปฏิเสธการเป็นนายหน้าทางการเมืองให้ใคร

แต่ความเชื่อมโยงเชิงสัญลักษณ์และการได้รับแรงสนับสนุนจากปีกอนุรักษนิยมเดิม กลับกลายเป็น ‘ดาบสองคม’ ที่ทำให้เกิดกระแสความลังเลในหมู่ประชาชนทั่วไป

ด้านหนึ่งผู้คนในสังคมจำนวนมากต่างเห็นด้วยกับข้อเรียกร้องเรื่องน้ำมันแพงและเศรษฐกิจตกต่ำ เพราะต่างก็เป็นผู้ได้รับผลกระทบจากภาวะค่าครองชีพสูงเช่นเดียวกัน

แต่ในอีกด้านหนึ่งหลายคนที่กำลังเดือดร้อนและมีความไม่พอใจต่อภาวะเศรษฐกิจอยู่แล้ว กลับยังคงมีสภาวะ “ลังเลและชะงักงัน” ที่จะก้าวเท้าเข้าร่วมกับขบวนของกำนันมะโนอย่างเต็มตัว

สภาวะความลังเลของคนในสังคมเวลานี้จึงไม่ใช่เพราะพวกเขานิ่งเฉยต่อปัญหา หรือยอมรับการบริหารราชการแผ่นดินของรัฐบาลอนุทิน ชาญวีรกูล ตรงกันข้าม กระแสความไม่พอใจต่อตัวรัฐบาลค่ายสีน้ำเงินนั้นมีอยู่จริงและทับถมขึ้นเรื่อยๆ ตามวิกฤตปากท้อง ความขุ่นเคืองต่อข้อสงสัยเรื่อง “ขบวนการฮั้วเลือก ส.ว.” และการเปิดโปง “ขบวนการโกงสอบท้องถิ่น” ที่สร้างความคับแค้นใจ

แต่ปัญหากลืนไม่เข้าคายไม่ออกของมวลชนจำนวนมาก โดยเฉพาะกลุ่มคนที่ปฏิเสธรัฐบาลอนุทินอย่างสิ้นเชิง คือพวกเขาไม่สามารถทำใจยอมรับ “กลิ่นอายของเครือข่ายอนุรักษนิยมเก่า” ที่ลอยอบอวลอยู่รอบตัวกำนันมะโนได้

ดังนั้น แม้ใจหนึ่งจะอยากเห็นแรงกระแทกทางการเมืองที่ส่งตรงถึงทำเนียบรัฐบาล แต่อีกใจหนึ่งก็หวาดระแวงเกินกว่าจะพาตัวเองไปกลายเป็น “หมากทางการเมือง” ในเกมต่อรองของปีกขวาเดิม

ยิ่งเมื่อพิจารณาในมิติทางเศรษฐศาสตร์ ข้อเรียกร้องหลักเรื่องการกดราคาน้ำมันดีเซลลงลิตรละ 10 บาท ท่ามกลางภาวะที่ตลาดพลังงานโลกกำลังผันผวนอย่างหนัก ก็ยิ่งเพิ่มน้ำหนักความลังเลเข้าไปอีก

เพราะในทางปฏิบัติจริง นี่คือโจทย์สุดซอยที่ยากเกินกว่ารัฐบาลใดจะตอบรับได้ทันทีโดยไม่ทุบฐานะทางการเงินและกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงจนพังพินาศ

การชูธงทางเศรษฐกิจที่ตึงเครียดและขาดความสมเหตุสมผลเชิงโครงสร้างเช่นนี้ จึงถูกคนในสังคมมองว่าอาจเป็นเพียงการตั้งโจทย์ให้ยากเกินจริง เพื่อใช้เป็นเงื่อนไขนำไปสู่การขยายผลทางการเมืองในขั้นตอนถัดไป มากกว่าจะเป็นข้อเสนอเพื่อการแก้ปัญหาปากท้องอย่างยั่งยืน

บทสรุปของม็อบกำนันมะโนในยามนี้ จึงตกอยู่ในภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออกอย่างน่าเสียดาย

การเป็นม็อบแรกที่หาญกล้ามาท้าทายรัฐบาลอนุทินอาจจุดกระแสความสนใจขึ้นมาได้

แต่ตราบใดที่แกนนำยังไม่สามารถสลัดเงาของเครือข่ายอนุรักษนิยมเดิม ไม่สามารถสร้างความชัดเจนในยุทธศาสตร์ระยะยาว และยังยึดติดกับธงข้อเรียกร้องที่ดูจะขาดความสมเหตุสมผล ขบวนการนี้ก็ยากที่จะเปลี่ยนความขุ่นเคืองอันมหาศาลของสังคมให้กลายเป็นพลังมวลชนที่พร้อมจะเดินหน้าลงถนนได้สำเร็จ

อย่างไรก็ตาม รัฐบาลอนุทินก็ไม่อาจประมาทความเงียบของประชาชนที่กำลังลังเลได้

เพราะความลังเลในวันนี้ไม่ได้หมายถึงการยอมรับในตัวรัฐบาล หากแต่เป็นเพียงการตั้งหลักรอคอย และหากรัฐบาลยังไม่สามารถแก้ปัญหาปากท้อง ยาเสพติด หรือเรื่องความโปร่งใสในการสอบท้องถิ่นและ ส.ว.ได้อย่างเป็นรูปธรรม เสียงสะท้อนความเดือดร้อนที่กำนันมะโนจุดไว้ ก็พร้อมจะเปลี่ยนเป็นมรสุมประชาชนลูกใหม่ที่ไม่มีเรื่องอนุรักษนิยมมาเกี่ยวข้อง เข้ามากระแทกเสถียรภาพของรัฐบาลสีน้ำเงินในอนาคตได้อย่างแน่นอน