บทความพิเศษ | สิรภพ พุ่มพึ่งพุทธ
520 วันบันทึกของคำจากลา
ในโลกหลังกำแพง (29)
เสียงที่ใกล้ สัมผัสที่ไกล
ซี่กรงเหล็กทาบทับหน้าเกิน 3 ชั้น ตรงกลางก็มีฉากอะคริลิกเกือบใสนาบกั้นหน้าอยู่ แท่งเหล็กพร้อมจานไม้กลมๆ วางพร้อมถูกยึดแน่นตั้งเป็นแท่นไว้ให้รอนั่ง ตรงหน้ามีเคาน์เตอร์หล่อปูนที่ด้านใต้ทั้งขรุขระแหลมคม ส่วนด้านบนเรียบฉาบ และมีโทรศัพท์สำนักงานตั้งอยู่เรียงราย
ห้องในระหว่างกำแพงของเรือนจำ อันเป็นจุดที่เรียกได้ว่าใกล้เคียงที่สุดกับคำว่า “อิสรภาพ” แต่ก็ก้าวไปไม่อาจถึง เราเดินไปนั่งเครื่องหมายเลข 3 ซึ่งอยู่ข้างในสุดของห้องนี้ ที่ทั้งอบร้อนและกลิ่นเหงื่อของเหล่าผู้คนก่อนหน้าที่ยังคงอบอวลอยู่ แม้ในนี้จะมีพัดลมตัวใหญ่ตั้งไว้ปัดรำคาญ แต่ก็ไม่อาจสู้กับคลื่นความร้อนที่ควบรวมในนี้ได้
เราเข้าไปนั่งรอจุดที่คาดว่าเป็นเครื่องของเรา ก็นะ ป้ายเลข 3 ตั้งใหญ่ซะขนาดนี้ ไม่ใช่ก็ให้มันรู้กันไป เราก็นั่งรอพลางคิดให้ตัวเองฮึบอดทนไม่ให้น้ำตาไหลออกมา ก็นะ เพิ่งผ่านสงกรานต์มาเอง ไหนจะเรื่องที่จำแนกมาแดนที่เกินจินตนาการแบบนี้อีก ‘ทนได้สิแปลก’
เวลาก็ผ่านไปสักแป๊บหนึ่ง เราก็เริ่มหันซ้ายที หันขวาที เราไม่รู้เลยว่าต้องทำยังไง เห็นแต่มือถือที่ตั้งอยู่ตรงหน้า และอีกฝั่งที่ว่างเปล่า ป๊าแม่จะมายังไงนิ
“กริ๊ง-กริ๊ง!” โทรศัพท์ทุกเครื่องดังพร้อมกัน
“ทำไงล่ะเนี่ย” เราหันไปรอบๆ เห็นไม่มีใครจับมือถือเลย คือห้ามทำไรใช่มั้ย
ระหว่างพะว้าพะวัง อีกฝั่งหนึ่งความเคลื่อนไหวก็ปรากฏ เงาของเหล่าผู้คนจำนวนมากหลั่งไหลพาดผ่านประตูบล็อกห้องไปคนแล้วคนเล่า
“โหลๆ ได้ยินมั้ย ซื้อนี่ให้หน่อย…” พี่คนข้างเราพอเห็นญาติเดินเข้ามารีบยกหูพูดในทันที
เงาคู่หนึ่งมายืนตรงหน้าประตูบานห้องของเรา คงไม่ต้องลุ้นว่าเป็นใครมาขนาดนี้ ป๊าแม่เราอยู่แล้ว ทั้งสองรีบปรี่ตัวเดินเข้ามา เรารีบยกหูขึ้นรอด้วยความปีติ แต่ก่อนจะได้พูด แม่หยิบทิชชูเปียกมาเช็ดหูโทรศัพท์ก่อนสักครู่หนึ่งก่อนจึงเริ่มพูดกับเรา
“เป็นยังไงบ้าง” แม่ถามด้วยเสียงนิ่งสงบ ส่วนป๊ายืนกอดอกอยู่ข้างหลัง
“โดนจับมาอยู่แดน 6 มันแย่มากครับ สงกรานต์ที่ผ่านมาน่ากลัวมากๆ เล่นพิเรนทร์ไม่เหมือนข้างนอกเลย ยังดีครับที่ตั้งแต่อยู่มาเจอคนดีๆ ตั้งแต่แดน 2 พี่เก็ทมาหาด้วย แต่รู้สึกแย่ตอนจำแนกที่โดนจับมาอยู่แดน 6 ไม่ได้ไปอยู่กับพี่อานนท์แดน 4 ไหนจะเรื่องโดนขู่อีกอะไรอีก แต่อย่างน้อยๆ ตอนนี้ยังมีเพื่อนพี่คอยดูแลแนะนำ” แล้วเราก็เริ่มเล่าช่วงเวลาผ่านมาเกือบเดือนที่ต้องพลัดพรากจากครอบครัวมาเล่าให้แม่ฟังในเวลาอันน้อยนิด
“แล้วของที่ซื้อให้ได้แล้วใช่มั้ย พอใช่มั้ย” แม่ถามต่อ
“ขอบคุณครับ ได้แล้วครับ ช่วยไว้ได้เยอะเลยครับ” เราดีใจที่ครอบครัวเราเป็นห่วง และคาดการณ์ได้ถูกต้องว่าเราต้องใช้สิ่งใด คงเป็นเพราะครั้งก่อนด้วยที่ต้องเข้ามา เลยทำให้ที่บ้านมีประสบการณ์ระดับหนึ่ง
“แล้วได้กลับบ้านนอกมั้ยครับปีนี้ แล้วข้างนอกเป็นยังไงบ้างครับ” เราถามแม่กลับไปถึงเวลาที่ผ่านมา
“เอ็งอยู่ในนี้ใครจะไปกลับได้ล่ะ ย่าเดี๋ยวให้ป้าทำบุญแทนให้อยู่แล้ว รอออกมาค่อยไปพร้อมกัน” แม่ว่ากลับมา ซึ่งก็เหมือนธรรมเนียมของที่บ้านในทุกปีที่ต้องกลับบ้านนอกช่วงสงกรานต์ไปไหว้บรรพชนต้นตระกูล แทบจะไม่เคยขาดเลยในปีไหน (ยกเว้นช่วงอากาศร้อนจัด)
“แล้วศูนย์ติดต่อมาว่าไงบ้างครับ ระหว่างที่หนุนติด” เราถามในเรื่องที่ต้องถามด้วยเวลาที่นับถอยหลังเข้ามาเรื่อยๆ
“ตอนนี้ทนายได้ยื่นประกันขนุนไปแล้ว 3 รอบ โดยศาลปฏิเสธทุกรอบเลย เขาบอกว่า ‘เกรงจะหลบหนี’ แต่ไม่ต้องห่วง ข้างนอกพูดถึงเยอะมาก ทุกคนพยายามช่วยขนุนออกมา อยู่ข้างในต้องเข้มแข็ง” แม่อัพเดต ก่อนจะพูดต่อ
“เราเลือกมาเส้นทางนี้ เราก็ต้องอดทนแล้วสู้มันไป” เป็นคำพูดหนึ่งที่ยังติดอยู่ในหูถึงทุกวันนี้
ในทางหนึ่ง เราเล่าตลอดว่าเรากลัว เราหดหู่ เราเสียใจ แต่ในอีกทางที่เรายังอยู่มาถึงทุกวันนี้ ก็เพราะจุดเริ่มต้นของเราเองที่ยังคงเชื่อว่า ‘ประเทศนี้ยังเปลี่ยนได้’ เราเลยออกมาเรียกร้อง ชุมนุม ยื่นหนังสือ ทำอะไรก็ตามแต่ เรามาเป็นนักเคลื่อนไหวเพราะเรา ‘กล้าฝัน’ จุดนี้ก็เป็นเพียงจังหวะหนึ่งที่รัฐทำกับเรา และเราต้องผ่านไปให้ได้ เราคิดในหัวตัวเองทุกเวลา
“ครับ” เราตอบสั้นๆ ในวันนั้น เพราะเราไม่อาจมองข้ามภาวการณ์ที่เราต้องเผชิญอยู่
“เดี๋ยวอาทิตย์นี้เขาจะยื่นประกันต่อนะ ยังไงก็อดทนก่อน” แม่ให้กำลังใจกลับมา
“ยังไงขอบคุณนะครับ ได้เห็นภาพที่แม่ป๊าส่งมา รวมถึงข่าวมันเป็นกำลังใจมากๆ หนุนร้องไห้เกือบทุกวันเลย แต่ยังมีพี่ๆ คอยให้กำลังใจ ยังไงจะอดทนรอจนกว่าจะได้ประกันครับ” เราบอกไปตรงๆ ถึงความรู้สึกของตัวเอง
“แล้วป๊าเป็นไงบ้างครับ” เราถามต่อ
แม่หันหลังไป “มีไรจะคุยกับลูกมั้ย” เสียงแม่เบาๆ ผ่านเข้ามาทางสายโทรศัพท์ ก่อนป๊าจะเดินเข้ามานั่งสลับกับที่แม่
“เราเลือกที่จะมาทางนี้แล้ว ก็สู้ต่อไป อดทนเข้มแข็ง” ป๊าพูดไม่ต่างจากแม่เลย อย่างน้อยที่บ้านก็เป็นกำลังใจ
“แม่เป็นห่วงมาก ให้มาทุกวันเลย ช่วงสงกรานต์ก็มา เผื่อเยี่ยมได้ แต่ก็ไม่ เลยฝากแฟนพี่ที่อยู่ด้วยกับขนุนไปถาม (แฟนพี่บูม) แต่เห็นว่าอยู่พอได้ ยังไงขาดเหลืออะไรบอก” ป๊ายังคงเป็นห่วงเราเหมือนเดิม
“กริ๊ง-กริ๊ง! รีบบอกลาญาติ 5 นาที หมดเวลา” เสียงผู้ช่วยหน้าประตูดังขึ้น
เฮ้ย ไม่ทันคุยอะไรเลยนะ ไม่ทันบอกด้วยจะเอาอะไร ทำไมมันไวอะไรขนาดนี้ เราบ่นในใจทันที
“และก็ป๊าซื้อของฝากไม่ได้วันอาทิตย์ เลยทำให้ไม่มีของในวันจันทร์ ต้องสั่งเองนะข้างใน และก็เมนูพิเศษ ลูกเข้าไปพอดีแล้ว ไม่แน่ใจด้วยว่าจะได้ประกันมั้ยเลยไม่ได้ซื้อ” ป๊าเสริมด้วยความเร่งรีบ ‘ยังไงพ่อเป็นห่วงลูกเสมอนะ’ แล้วป๊าก็บ๊ายบาย ก่อนยื่นหูจับให้แม่
“แม่ส่งจดหมายเข้าไปให้แล้ว มีอะไรเขียนไว้ได้เลยจะได้ซื้อให้” แม่บอก ก่อนจะพูดประโยคก่อนหน้าซ้ำด้วยความเป็นห่วง
“ขอบคุณครับ ยังไงหนุนก็คงรอให้ได้ประกันครับ ยอมรับทุกเงื่อนไขแล้ว ทำไมจะไม่ได้กันล่ะ” เราตอบกลับไป ก่อนเวลาใกล้จะหมดลง
“เดี๋ยวพรุ่งนี้เจอกันใหม่” เสียงป๊าดังเข้ามาแต่ไกล อย่างน้อยกำลังใจที่บ้านยังดีอยู่นะ
“บ๊ายบายครับ รักแม่นะครับ ฝากบอกป๊าด้วย” เราวางหูโทรศัพท์ลง พร้อมผู้ช่วยที่เดินมาถึงตัวเราพอดี
“หมดเวลาแล้วน้อง” พี่เขาตบไหลเราเบาๆ เป็นสัญญาณของคำจากลา
มันเหมือนความว่างเปล่าอีกครั้ง ไฟค่อยๆ ดับลง ห้องที่อบอ้าวและจอแจ ตอนนี้จบลงเหลือแต่ความเงียบ เราเหมือนกระดาษที่ปลิวออกไปตามทางลม ออกจากห้องที่ใกล้อิสรภาพแห่งนี้ ออกห่างจากครอบครัว และโลกที่เรารู้จัก ต้องกลับไปมีชีวิตใหม่ในดินแดนที่เรียกว่า ‘คุก’
“กลับบ้านกัน” พี่คนข้างๆ พูดกัน
“บ้าน?” พี่อีกคนหันกลับมาถาม
“กลับแดนไง ฮะฮ่า” แกขำใหญ่
“ให้ตายยังไงเราก็จะไม่มีวันเรียกที่นี้ว่าบ้านแน่นอน ‘บ้านเหรอ’ ตายดีกว่าอยู่นี่ทั้งชีวิต” เราคิดในใจ ขณะที่ปลิวตามทางลอยออกมา
เราเหมือนซากศพอีกครั้ง เดินอย่างไร้ชีวิตและจิตวิญญาณจนกลับมาถึงหน้าประตูแดน
“นำแดน แดน 6 ขออนุญาตพาผู้ต้องขังออกเยี่ยมญาติกลับเข้าแดนจำนวน 4 คน หัวแถวนับ!” พี่นำแดนกล่าวรายงาน
“วนลูปอีกแล้วสินะชีวิต เอายังไงต่อดีวะเรา เดี๋ยวไปเก็บของก่อนเตรียมขึ้นเรือนนอนดีกว่า” เราคิดในใจ
นาฬิกาตอนนี้ก็ย่างเข้าใกล้สี่โมงเย็นเต็มที เรามีเวลาไม่มากก่อนเสียงออดจะดังให้ขึ้นเรือนนอน มันว่างเปล่าจริงๆ นะ หลังจากกลับมา เหมือนสิ่งที่รอคอยทั้งหมดมันสำเร็จแล้ว แต่มันก็ไม่ได้อิ่มใจอะไร
พรุ่งนี้มาใหม่ แสดงว่าต้องเตรียมประเด็นสำหรับวันพรุ่งนี้ และวันต่อๆ ไปด้วย ต้องเตรียมคำถาม ต้องเตรียมรายการสิ่งที่อยากได้ โอเค เดี๋ยวขึ้นห้องไปคิดแล้วกัน
เมื่อเราคิดได้อย่างนั้น ชีวิตก็เริ่มจะกลับมามีความหมายอีกที ส่วนคืนนี้ก็อ่านเล่มนั้นต่อด้วยแล้วกัน ให้จบไวๆ อยากรู้เหมือนกันว่าชีวิตของเขาจะเป็นยังไงต่อ ชีวิตของการถูกลงทัณฑ์อย่างอธรรม
หวังว่าพรุ่งนี้จะได้กลับบ้านนะ
