บทความพิเศษ | พล.ต.ต.ปวีณ พงศ์สิรินทร์
33 ปี ชีวิตสีกากี
พล.ต.ต.ปวีณ พงศ์สิรินทร์ (202)
เชลียร์ ‘นาย’
ตลอดช่วงเวลาที่ผมดำรงตำแหน่ง ผกก.สภ.อ.เมืองภูเก็ต ปัญหาสังคมที่ซุกอยู่ในพื้นที่รับผิดชอบของ สภ.อ.เมืองภูเก็ตมีมากมาย
ทั้งปัญหายาเสพติดที่แพร่ระบาดจนเป็นปัญหาในชุมชน ในสถานบริการ
ปัญหาแก๊งวัยรุ่นกวนเมืองที่ก่อคดีอาชญากรรม
ปัญหาแอบลักลอบเปิดบ่อนการพนัน
ทุกปัญหาจะติดตามและเอาจริงเอาจังอย่างเอาเป็นเอาตาย ไม่มีการผ่อนลงเลย ยิ่งช่วงปี พ.ศ.2544-2545 สภ.อ.เมืองภูเก็ตเอาใจใส่ตรวจตราสถานบริการตามนโยบายของกระทรวงมหาดไทยอย่างเข้มข้นมาก เพราะ ร.ต.อ.ปุระชัย เปี่ยมสมบูรณ์ เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย มีความเข้มงวดกวดขันสถานบริการทุกพื้นที่ ต้องปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด ห้ามเปิดเกินเวลา มีการจับตรวจปัสสาวะของบรรดานักเที่ยวเพื่อหาสารเสพติด ห้ามเยาวชนอายุไม่ถึงเข้าไปใช้บริการ
ดังนั้น ทุกคนที่เข้าไปในสถานบริการต้องถูกตรวจบัตรประชาชน หากตรวจพบเด็กที่มีอายุไม่ถึงกำหนด หรือผลตรวจปัสสาวะมีสารเสพติดจะลงโทษปิดสถานบริการทันที ทั้งนี้ เพื่อไม่ต้องการให้เป็นแหล่งแพร่ระบาดของยาเสพติดและมอมเมาเยาวชน
จน ร.ต.อ.ปุระชัยถูกตั้งฉายาว่า “มือปราบสายเดี่ยว” ร.ต.อ.ปุระชัย มท. 1 ยังเคยเดินทางมาตรวจสถานบริการกลางเมืองภูเก็ตในยามค่ำคืนในพื้นที่ของ สภ.อ.เมืองภูเก็ต ขณะที่บรรดานักเที่ยวกำลังเต้นกันสุดเหวี่ยงอีกด้วย
สภ.อ.เมืองภูเก็ตมีการบังคับใช้กฎหมายกับสถานบริการทุกค่ำคืนด้วยความคงเส้นคงวาและสม่ำเสมอตลอดเวลา เพราะนอกจากตำรวจจะเข้มแข็งแล้ว นายพงศ์โพยม วาศภูติ ผู้ว่าราชการจังหวัดภูเก็ต พร้อมกับนายวิโรจน์ สุวรรณวงศ์ ป้องกันจังหวัดภูเก็ต นายอดุลย์ ชูทอง ผู้ช่วยป้องกันจังหวัดภูเก็ต นายสุริยันต์ ณรงค์กุล ปลัดอำเภอเมืองภูเก็ต ยังได้ร่วมกันออกตรวจสถานบริการและจับกุมหากพบการกระทำผิดหรือฝ่าฝืน พ.ร.บ.สถานบริการอย่างจริงจังอีกทางหนึ่งด้วย
ถือเป็นการจัดระเบียบสังคมตามนโยบายของรัฐบาล และ สภ.อ.เมืองภูเก็ตดำเนินการอย่างจริงจังมาโดยตลอด
สาเหตุที่ในปี พ.ศ.2546 สภ.อ.เมืองภูเก็ตถูกปรับจากโรงพักที่ได้รับรางวัลดีเด่นอันดับที่ 1 จนหล่นไปเป็นที่ 3 เพราะมีการทักท้วงว่าในพื้นที่ของ สภ.อ.เมืองภูเก็ตเคยมีการจับกุมสถานบริการเปิดเพลงเสียงดัง ซึ่งผมไม่เคยรู้เรื่องมาก่อนว่ามีการจับกันตั้งแต่เมื่อไหร่ ทั้งๆ ที่ สภ.อ.เมืองภูเก็ตเอาใจใส่และตรวจตราอย่างเข้มข้นมาก
เมื่อไปตรวจสอบย้อนหลังจึงพบว่า ฝ่ายปกครองไปพบร้านอาหารแห่งหนึ่งเปิดเพลงเสียงดังรบกวนผู้อยู่อาศัย สร้างความเดือดร้อนรำคาญ จึงจับกุมเจ้าของร้านทันที จากร้านอาหารจึงกลายเป็นสถานบริการ เวลานั้นเจ้าของร้านไม่อยากมีปัญหากับผู้จับกุม ไม่ต้องการโต้เถียงให้เป็นเรื่องยาว ต้องการทำมาหากิน จึงยินยอมชำระค่าปรับในชั้นศาล
ตอนจับกุมเป็นเพียงคดีเล็กๆ จึงไม่มีใครรายงานให้ผมทราบ แต่กลายเป็นเรื่องใหญ่ที่หยิบมาเล่นงาน สภ.อ.เมืองภูเก็ตถูกกล่าวหาว่าละเลยในการควบคุมสถานบริการ ถูกปรับให้หล่นชั้นจากรางวัลชนะเลิศเป็นที่ 1 ลดลงมาเป็นที่ 3 สาเหตุก็มีอยู่เพียงแค่นี้
เวลาผ่านไปจนความมาแตกภายหลังพื้นที่ของโรงพักดีเด่นปีนั้นมีผับเถื่อนที่เปิดมานาน จนในวันฉลองครบรอบ 3 ปี เกิดเหตุตำรวจถูกยิงตายในผับเถื่อนนั้น
ขณะเดียวกัน ช่วงครึ่งหลังของปี 2546 ต่อเนื่องจนถึงปี 2547 ผมพบแต่เรื่องแย่ๆ หลายเรื่อง มีทั้งถูกร้องเรียน ถูกตั้งกรรมการสอบสวนพิจารณาข้อบกพร่องในการปฏิบัติหน้าที่ ส่วนอีกเรื่องเมื่อผู้ใต้บังคับบัญชาทำสำนวนคดีล่าช้าและถูกลงทัณฑ์ไปตั้งนาน แล้วผมเป็นผู้บังคับบัญชาจึงหนีไม่พ้นถูกสอบทางวินัยซ้ำเข้าไปอีก เป็นอาการของพระศุกร์เข้าพระเสาร์แทรก
เวลานั้นผมแทบจะไม่สามารถสร้างภูมิคุ้มกันให้กับตัวเอง ไม่มีผู้บังคับบัญชาชั้นผู้ใหญ่คอยให้ร่มเงา เมื่อมีอาการทรุดนิดหน่อยโรคก็รุมซ้ำ ซึ่งสาเหตุมาจากผู้บังคับบัญชาไม่ได้พึงพอใจผมนัก เมื่อผมเป็นตำรวจในแบบฉบับของผม ไม่ใช่ตำรวจแบบพิมพ์นิยมที่ต้องเข้าไปใกล้ชิดดูแลรับใช้เหมือนตำรวจทั่วไปจึงจะเจริญก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว แม้ผมจะปฏิบัติตนให้อยู่ในกรอบระเบียบวินัยอย่างเคร่งครัดก็ตาม ต่างจากคนที่ชอบหลีกเลี่ยงมักจะได้ดี
จนกระทั่งผมเป็นผู้กำกับการมานานจนครบเกณฑ์ที่จะได้เลื่อนตำแหน่งสูงขึ้น ผมจึงหาโอกาสได้พูดแสดงความประสงค์กับ พล.ต.ท.สมศักดิ์ บุบผาสุวรรณ ผู้บัญชาการตำรวจภูธรภาค 8 โดยตรง ขอให้พิจารณาผมให้ได้เลื่อนตำแหน่ง เนื่องจากผมมีผลงานดีเด่นรับรางวัลที่ 1 ของภาค 8 และของสำนักงานตำรวจแห่งชาติมาตลอดทุกปี
จนมีรางวัลเต็มตู้ แต่ผมต้องผิดหวังไม่ได้เลื่อน รางวัลก็ส่วนรางวัล ไม่นำมาพิจารณาในการเลื่อนตำแหน่ง
สิ่งที่ผมได้ยินจากปาก ผบช.ภ. 8 ซึ่งได้พูดกับผมว่าต้องรอคิวให้รุ่นพี่ก่อน ผมจึงต้องอยู่ในตำแหน่งผู้กำกับการต่อไปจนครบ 5 ปีเต็ม
แต่ก็ถือว่าผมโชคดีมากที่ไม่ถูกย้ายในระหว่างนั้นเสียก่อน และได้ใช้ช่วงเวลานั้นพัฒนาโรงพักต่อตามที่ตั้งใจไว้
ขณะที่ผมเป็น ผกก.สภ.อ.เมืองภูเก็ต จังหวัดภูเก็ตขึ้นชื่อเรื่องการท่องเที่ยว จึงมีผู้บังคับบัญชาระดับสูงของตำรวจเดินทางเข้ามาในพื้นที่จังหวัดภูเก็ตถี่มาก นายตำรวจจำนวนมากที่อยู่ในจังหวัดภูเก็ตจึงใช้โอกาสนี้เข้าไปรับใช้และดูแลบริการติดตามอย่างใกล้ชิด
นอกจากตัวนายตำรวจจะไปดูแลรับใช้เฝ้าติดตามไม่ห่าง ยังนำภริยาของตัวเองมาสมทบร่วมกันเอาใจผู้บังคับบัญชาที่เดินทางมาอย่างเต็มที่ และบางครั้งภริยาของเจ้านายก็ตามมาด้วย หรือครอบครัวของผู้บังคับบัญชาก็มากันทั้งครอบครัว จนนายตำรวจบางคนลงทุนหิ้วกระเป๋าให้ภริยาของผู้บังคับบัญชาและคอยเดินตามรับใช้ไม่ห่าง
เมื่อมีผู้บังคับบัญชาระดับสูงเดินทางมา จ.ภูเก็ตแต่ละครั้ง จึงมีนายตำรวจเกือบทั้งจังหวัดแทบจะทุกโรงพักยกโขยงมาเฝ้ารับใช้ จนกว่าจะส่งเจ้านายเข้านอน ทำกันจนเป็นเรื่องปกติ และปฏิบัติกันจนกลายเป็นประเพณี คนภูเก็ตคงจะได้พบเห็นจนชินตา
การที่นายตำรวจใน จ.ภูเก็ตมีโอกาสได้ใกล้ชิดผู้บังคับบัญชาที่มีอำนาจให้คุณให้โทษกำหนดชะตาชีวิตความก้าวหน้าของตำแหน่งหน้าที่ราชการได้ จึงเป็นเรื่องที่สำคัญมากๆ เพราะไม่ใช่เรื่องง่ายๆ ที่จะได้พบอย่างใกล้ชิดเช่นนี้ ทุกคนจึงต้องพยายามหาทางทำแต้ม
บางคนจึงขวนขวายฉกฉวยหาโอกาสเช่นนี้อย่างเต็มที่ และมีความจำเป็นยิ่งกว่าไปจับโจรผู้ร้ายเสียอีก
การที่ต้องไปนั่งเฝ้าผู้บังคับบัญชาที่เข้ามาในพื้นที่ หากพอประมาณจนถึงเที่ยงคืนผมยังพอรับได้ แต่หลายครั้งล่วงเลยเวลาของเที่ยงคืนไปแล้ว จนล่วงเข้าวันใหม่ดึกขนาดตี 1 หรือตี 2 ทำให้ผมเหน็ดเหนื่อยอ่อนล้า เพราะผมทำงานตามภาระหน้าที่ที่รับผิดชอบมาตลอดทั้งวัน แม้จะนอนน้อยนอนดึกแค่ไหน แต่เมื่อถึงเวลาเช้าผมตื่นไปทำงานตามปกติ จึงเหมือนเป็นการทรมานตัวเอง
ผมรู้สึกเบื่อหน่าย การดูแลผู้บังคับบัญชาจึงไม่ควรเกินพอดี แค่การอำนวยความสะดวกตามสมควรก็น่าจะเหมาะสม
ระหว่างที่ผมเป็น ผกก. ผมดูแลอย่างไม่ขาดตกบกพร่อง แต่ส่วนใหญ่จะล้นเกิน รวมทั้งตัวผู้บังคับบัญชาก็ชอบให้มีคนมาล้อมหน้าล้อมหลังดูแลรับใช้ คอยเอาใจ ถือเป็นการเพิ่มบารมี การที่มีนายตำรวจมาห้อมล้อมจำนวนมากจนดูคล้ายกับมีการประชุมกัน ประเพณีวิ่งเต้นเอาใจเจ้านายจึงสำคัญกว่าการปฏิบัติหน้าที่ ระบบราชการเช่นนี้มีมานานแล้ว
ยิ่งในยุคสมัยที่ พล.ต.ต.คนหนึ่งในภูเก็ต มีภริยาที่ชอบให้คนทั่วไปเรียกว่า “อาหญิง” ได้มาพูดกับผมขณะที่เป็นผู้กำกับการ สภ.อ.เมืองภูเก็ต คำพูดนั้นผมยังจำได้แม่นและไม่ผิดเพี้ยนว่า “ปวีณ ไปบอกนายตำรวจรองสารวัตรหนุ่มๆ ให้ไปนั่งกินเบียร์ที่บ้านกับอาหญิงด้วย” เพราะอาหญิงเป็นนักดื่มตัวยง มีงานเฮฮาปาร์ตี้ที่บ้านพักเกือบทุกคืน แต่ตัวผมเองน้อยครั้งมากที่จะเข้าไป พวกภริยานายตำรวจหลายคนจะนำข้าวปลาอาหารเครื่องดื่มไปร่วมและดื่มกินกันเป็นที่สนุกสนาน
นายตำรวจที่เข้าไปส่วนใหญ่จะได้ดีได้ 2 ขั้นกันทั่วหน้า ส่วนนายตำรวจที่ตั้งใจทำงานและเป็นคนที่ผมเสนอไปมักจะไม่ได้
เมื่อมาเจอสังคมตำรวจเช่นนี้ ต่างจากชีวิตการทำงานที่ผมเคยปฏิบัติมา โดยต้องสืบสวนติดตามจับโจรผู้ร้ายอยู่ตลอดเวลา ชีวิตต้องเสี่ยงเป็นเสี่ยงตายเพื่อให้ประชาชนปลอดภัย เพื่อแลกกับความก้าวหน้าในการรับราชการตำรวจ ผมไม่ดื่มแอลกอฮอล์จึงไม่ชอบสังคมตำรวจแบบนี้ เมื่อมีงานสังสรรค์ผมจึงไม่มีความสุข หากไม่จำเป็นผมพยายามหลีกเลี่ยง และไม่ต้องการเข้าไปข้องแวะ
ผมรู้ว่านี่คือเชื้อร้ายที่เพาะพันธุ์ตำรวจนักวิ่งเต้นให้มีความก้าวหน้าเหนือตำรวจที่ทำงาน เมื่อได้ครองตำแหน่งก็ย้อนกลับมาทำร้ายสังคม
ผมเห็นเค้าลางพัฒนาการของตำรวจไปทางลบและปลายทางคือความตกต่ำของความน่าเชื่อถือ เป็นมาแต่ครั้งนั้นแล้ว จนเมื่อได้ไปอยู่ที่จังหวัดสุราษฎร์ธานี ได้เห็นการวิ่งเต้นระดับสูงขึ้นไปอีก จนถึงขั้นระดับประเทศของข้าราชการต่างๆ ชนิดสัมผัสและเห็นด้วยสายตาของผมเอง ข้าราชการจากภูมิภาคไกลๆ ต่างมุ่งหน้าเข้ามาสวามิภักดิ์กับกำนันซึ่งเป็นนักการเมืองที่กำลังกุมอำนาจบริหารประเทศไว้ในมือ หากข้าราชการคนใดต้องการมีตำแหน่งสูงขึ้น ต้องมาแสดงตัวเป็นพรรคพวก เพื่อติดปลอกคอให้เป็นคนที่มีสังกัด จึงจะลากจูงให้ขึ้นไปสู่ตำแหน่งที่สูงขึ้นไปได้ และเมื่อได้ตำแหน่งจะต้องเชื่อฟังอยู่ในโอวาท ทั้งรับใช้และเอาใจคนที่แต่งตั้ง แต่ไม่ใช่ประชาชน
ผมเห็นและรับรู้ว่า ระบบของประเทศไทยมีวิธีพิจารณาคัดเลือกคนเขาทำกันแบบนี้ ซึ่งถ้ายังคงระบบแบบนี้ไว้และทำกันต่อไป อนาคตของประเทศคงจะมีแต่ความอับเฉาเป็นแน่แท้
แต่จะทำยังไงได้ในเมื่อยังไม่มีใครมีพลังมากจนทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลง และประชาชนก็เลือกคนเหล่านี้มากับมือตัวเอง ผมต้องทนฝืนกล้ำกลืนอยู่กับระบบที่ใช้วิธีการเช่นนี้ต่อไป
เมื่อถึงวันหยุดยังต้องเบื่อหน่ายกับคำสั่งที่สั่งให้ผมต้องติดตามและอยู่นั่งเฝ้าจนกว่าผู้มีอำนาจสูงสุดคนนั้นจะเข้าไปนอน จึงจะกลับไปพักผ่อนได้
การที่ผมไปนั่งเฝ้าจึงเห็นทิศทางของประเทศว่าจะเดินไปทางไหน มักจะถูกกำหนดขึ้น ในช่วงที่เป็นวันหยุดงาน เรียกว่าเป็นเวลาส่วนตัวไม่ใช่เวลาราชการ ประชาชนไม่มีส่วนรับรู้ เป็นเรื่องลึกลับ เพราะสื่อต่างๆ เข้าไปติดตามมานำเสนอต่อประชาชนเจ้าของประเทศไม่ได้
เวลาที่หยุดจากงานราชการ กลุ่มบุคคลพวกนี้จะนัดพูดคุยกัน ใครจะจับมือเป็นพรรคพวกกับใคร จะแบ่งงานกันยังไง จะให้ใครทำหน้าที่อะไร หรือปรึกษากันในการต่อสู้คดีจะทำยังไง คำพิพากษาจะให้ออกมาอย่างไร ผู้พิพากษาที่ไม่อยู่ในครรลองแต่มีความทะเยอทะยานจึงเข้าไปร่วม แล้วมัดรวมอยู่ในกระบวนการผู้มีอำนาจเพื่อบริหารจัดการประเทศจริงๆ ไม่ต้องสนใจแบบวิธีการว่าจะถูกต้องชอบธรรมหรือสกปรกโสโครกเพียงไร ขอให้ผลที่ได้ดั่งใจตามที่ตัวเองต้องการ
เมื่อตกลงกันมาอย่างดีจึงนำมาแถลงในเวลาราชการและผูกพันกับคนทั้งประเทศ ซึ่งอาจจะรวมถึงการหารือว่าจะยึดอำนาจกันเมื่อไหร่ก็คงจะมาในอีหรอบนี้
เมื่อเห็นทุกแห่งเป็นเช่นนี้ วันข้างหน้าของชาติไทยคงจะมีโอกาสสว่างรุ่งโรจน์เป็นแบบผีพุ่งไต้ หรือจะเป็นอาทิตย์อัสดงกันแน่
