bg-single

ดิจิทัลวอลเล็ต แถลงกี่ครั้งก็ยังวังเวง

22.04.2024

การตั้งโต๊ะแถลงของนายกรัฐมนตรีเศรษฐา ทวีสิน และคณะ เกี่ยวกับนโยบายการแจกเงินหนึ่งหมื่นบาทแก่ประชาชน 50 ล้านคน ครั้งล่าสุดเมื่อวันที่ 10 เมษายน พ.ศ.2567 แทนที่จะเป็นการสร้างความชัดเจน ให้ความหวัง เป็นข่าวดีรับวันสงกรานต์ สร้างความเชื่อมั่นในความสามารถการบริหารตามนโยบายของพรรคเพื่อไทย

กลับกลายเป็นอะไรที่ไม่แตกต่างไปจากเดิม สร้างความวังเวงในหัวใจประชาชนรอบใหม่อีกรอบ

จริงแล้ว รัฐบาลมีเวลาในการเตรียมการมากเพียงพอ เพราะนับแต่แถลงนโยบายต่อรัฐสภาเมื่อวันที่ 10 กันยายน พ.ศ.2566 เป็นเวลาถึง 7 เดือน หากคิดไตร่ตรอง หาวิธีการที่สมควรดำเนินการหรือจะปรับเปลี่ยนตัวเลข วิธีการดำเนินการ ก็น่าจะมีคำตอบที่เป็นไปได้หากไม่มัวหมกมุ่นกับคำว่า “หนึ่งหมื่นบาท แจกงวดเดียว ห้าสิบล้านคน”

แค่ประเด็นแหล่งที่มา 500,000 ล้าน ที่มาจากงบประมาณปี 2567 จำนวน 175,000 ล้านบาท จากการตั้งงบประมาณปี 2568 152,700 ล้านบาท และจากธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) 172,300 ล้านบาท ก็มีเครื่องหมายคำถามตามมามากมายว่าจะเป็นไปได้ตามที่นายกรัฐมนตรีแถลงหรือไม่

หรือจะรอคนทักท้วงและตั้งโต๊ะแถลงใหม่อีกรอบว่า เป็นครั้งสุดท้าย ครั้งสุดท้ายจริงๆ

 

งบประมาณปี 2567
มีไหม มาได้อย่างไร

แม้จะมีตรรกะที่หยิบยกว่า งบประมาณแผ่นดินปี 2567 น่าจะใช้ไม่ทัน ใช้ไม่หมด เนื่องจากพระราชบัญญัติงบประมาณปี พ.ศ.2567 มีความล่าช้ากว่าปกติถึง 7 เดือน และมีเงินที่ใช้ไม่หมดเนื่องจากการไม่สามารถจัดซื้อจัดจ้างได้ทันสิ้นปีงบประมาณ

แต่รายการที่ใช้ไม่ทัน ไม่ได้แปลว่า จะไม่ใช้ เพราะส่วนราชการที่เป็นเจ้าของงบประมาณสามารถขอกันงบประมาณเหลื่อมปีเพื่อใช้ในปีงบประมาณถัดไปได้ หรือแม้แต่งบฯ กลางที่นายกรัฐมนตรีเป็นผู้มีอำนาจตัดสินใจในการใช้ก็มีรายการที่ล้วนมีเจ้าของ ไม่ได้มีเงินเหลือเป็นแสนล้านเพื่อมาใช้ในโครงการดิจิทัลวอลเล็ตได้

หากจะใช้วิธีการกวาดเงินที่เหลือจริงๆ จากทุกส่วนราชการ สิ่งที่รัฐบาลต้องทำคือ การออกพระราชบัญญัติโอนงบประมาณรายจ่าย ดังเช่นที่รัฐบาลในอดีตเคยทำ

เช่น สมัยรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา เคยใช้เมื่อปี พ.ศ.2563 ที่กวาดเงินจากทุกส่วนราชการ เป็นเงินรวมประมาณ 88,000 ล้านบาทมาไว้ที่งบฯ กลาง รายการเงินสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็นเพื่อมาใช้แก้ไขสถานการณ์การระบาดของโรคโควิด แต่นั่นคือ ต้องมีรายการที่ปรากฏเดิมเพื่อโอนเข้า

หากจะใช้วิธีการออกพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายเพิ่มเติมประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2567 เพื่อเพิ่มรายการใหม่ที่ชื่อ “ดิจิทัลวอลเล็ต” เพื่อให้กระทรวงการคลังสามารถนำไปเป็นรายการใช้จ่ายได้

แต่นั่นต้องหมายถึง สำนักงบประมาณต้องสามารถระบุที่มาของแหล่งเงินดังกล่าวว่าจะมาจากแหล่งใดหรือจะมีการโอนจากแหล่งใด

การใช้งบฯ เหลือจ่ายปี 2567 นั้นสรุปได้ว่าเป็นไปได้ แต่จะถึง 175,000 ล้านบาทได้หรือไม่ เป็นเรื่องที่คอยดูต่อไป

 

งบประมาณปี 2568
แท้จริงคือการกู้เพิ่ม

ตัวเลขแหล่งที่มาของงบประมาณโครงการดิจิทัลวอลเล็ตแหล่งที่สองคือ จากงบประมาณแผ่นดินปี พ.ศ.2568 จำนวน 152,700 ล้านบาท

ตัวเลขดังกล่าว ตรงกับจำนวนงบประมาณแผ่นดินที่ปรับเพิ่มอย่างรีบเร่งในการประชุมคณะกรรมการนโยบายการคลังภาครัฐที่มีนายกรัฐมนตรีเป็นประธานเมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ.2567 และนำเข้าสู่ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีให้ความเห็นชอบเมื่อวันที่ 2 เมษายน พ.ศ.2567 ที่ให้เพิ่มกรอบงบประมาณประจำปี 2568 จาก 3.6 ล้านล้านบาท เป็น 3.7527 ล้านล้านบาท หรือเพิ่มมา 152,700 ล้านบาทเป๊ะ

ตัวเลขที่เพิ่มนั้นไม่มีการประมาณการรายได้เพิ่ม ซึ่งแปลว่า เป็นตัวเลขที่รัฐต้องกู้เพิ่มใน พ.ร.บ.งบประมาณ เป็นเงิน 152,700 ล้านบาท

พูดง่ายๆ แบบภาษาชาวบ้านคือ ไม่มีปัญญาหาเพิ่ม แต่จะกู้มาแจกให้ได้ครับ

 

กู้หรือยืมจาก ธ.ก.ส. ทำได้จริงหรือ

แหล่งเลขแหล่งที่มางบประมาณโครงการดิจิทัลวอลเล็ตแหล่งที่สาม คือ จากการกู้หรือยืมเงินจากธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตรจำนวน 172,300 ล้านบาท โดยใช้นโยบายหรือมาตรการกึ่งการคลัง (Quasi-fiscal Policy) รัฐบาลสามารถใช้ตามกฎหมาย พ.ร.บ.วินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ.2561 ตามมาตรา 28 ที่ระบุในวรรคหนึ่งว่า

“การมอบหมายให้การมอบหมายให้หน่วยงานรัฐดำเนินกิจกรรม มาตรการ หรือโครงการ โดยรัฐบาลรับภาระจะชดเชยค่าใช้จ่ายหรือการสูญเสียรายได้ในการดำเนินการนั้น ให้กระทำได้เฉพาะกรณีที่อยู่ในหน้าที่และอำนาจตามกฎหมายและอยู่ภายในขอบแห่งวัตถุประสงค์ของหน่วยงานของรัฐนั้น”

ดังนั้น เรื่องยืม คงเป็นไปไม่ได้ เพราะเท่ากับ ธ.ก.ส.ต้องสูญเสียรายได้ในการดำเนินการ ต้องเป็นการกู้โดยรัฐรับภาระที่ต้องชดใช้เงินกู้พร้อมดอกเบี้ยเพื่อชดเชยค่าใช้จ่ายหรือการสูญเสียรายได้ ซึ่งหากคิดในทางธุรกิจน่าจะเป็นประโยชน์ต่อ ธ.ก.ส. เพราะมีคนมากู้ที่น่าเชื่อถือพร้อมจ่ายดอกเบี้ย แต่อาจมีประเด็นติดขัดในด้านวัตถุประสงค์ของหน่วยงาน

เพราะตามพระราชบัญญัติธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร พ.ศ.2509 มาตรา 9(1) กล่าวถึงวัตถุประสงค์ในการให้ความช่วยเหลือทางการเงินแก่เกษตรกร กลุ่มเกษตรกรหรือสหกรณ์การเกษตร แม้ใน (ค) และ (ง) จะมีการกล่าวถึงเพื่อเพิ่มรายได้หรือพัฒนาคุณภาพชีวิตของเกษตรกรหรือครอบครัวของเกษตรกรก็ตาม

แต่การช่วยเหลือต้องช่วยเหลือตรงไปยังเกษตรกร ไม่สามารถตรงไปยังบุคคลในครอบครัวเกษตรกรได้

ตัวเลขที่รัฐบาลแถลงว่า มีเกษตรกร 17.23 ล้านคนที่จะใช้เงินจากยอดดังกล่าว จึงเป็นตัวเลขที่เกินจริง เพราะในสถิติเกษตรกรที่ขึ้นทะเบียนกับสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร กระทรวงเกษตรฯ ณ วันที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2567 มีจำนวน 8,929,186 ราย ไม่ใช่ 17.23 ล้านคนตามที่รัฐบาลระบุ

ยิ่งดูจำนวนเกษตรกรที่อยู่ในระบบฐานข้อมูลของ ธ.ก.ส. เมื่อวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ.2566 ยิ่งมีจำนวนน้อยกว่านั้น คือ ธ.ก.ส.มีสมาชิกทั้งหมด 4.7 ล้านราย โดยเป็นเกษตรกรเพียง 3.7 ล้านราย

นอกจากนี้ ตามมาตรา 10 ยังระบุให้ธนาคารมีอำนาจกระทำกิจการภายในขอบเขตแห่งวัตถุประสงค์ตามมาตรา 9 รวม 17 ประเภท อาทิ ให้กู้เงิน ค้ำประกัน จัดหาเงินทุน รับฝากเงิน ออก ซื้อ หรือขายตั๋วเงินหรือตราสาร ฯลฯ ซึ่งทั้งหมดคือกิจการของหน่วยงานที่มีฐานะเป็นธนาคารพึงดำเนินการ

ไม่มีสักข้อเดียวที่จับใจความได้ว่า เป็นการไปสงเคราะห์หรือแจกจ่ายเกษตรกรเพื่อกระตุ้นการใช้จ่ายให้เกิดการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศ

การใช้แหล่งเงินกู้จาก ธ.ก.ส. จึงติดขัดทั้งในจำนวนเกษตรกร จากวัตถุประสงค์ของหน่วยงานและจากขอบแห่งอำนาจในการดำเนินกิจการของตัว ธ.ก.ส.เอง

 

วัดใจที่ ครม.อีกรอบ

สิ่งที่นายกรัฐมนตรีและคณะแถลงข่าว มีฐานะเป็นเพียงความเห็นที่มาจากข้อสรุปในการประชุมที่ต้องเสนอเข้าคณะรัฐมนตรีเพื่อให้ความเห็นชอบในการดำเนินการ

ข้อเสนอของคณะกรรมการอาจสมบูรณ์หรือไม่สมบูรณ์ ไม่ถือเป็นความผิด แต่หากคณะรัฐมนตรีให้ความเห็นชอบในสิ่งที่ผิดกฎหมาย เป็นความรับผิดชอบของคณะรัฐมนตรี

ดังนั้น หากนายกรัฐมนตรีเห็นว่า การแถลงครั้งนี้เป็นไปด้วยความรอบคอบ ไม่มีส่วนใดที่ผิดกฎหมายแล้ว ขอให้เร่งนำเข้าที่ประชุมคณะรัฐมนตรีเพื่อลงมติให้ความเห็นชอบ ประชาชนจะได้รับเงินในไตรมาสที่ 4 ของปีนี้ตามคำสัญญาที่ให้ความหวังหลังจากที่เปลี่ยนแปลงไปมาหลายครั้งแล้ว

เร่งให้ความเห็นชอบเถอะครับ หากเชื่อว่าไม่มีอะไรผิด เพราะสิ่งที่ผมเขียนอาจจะมาจากความเข้าใจผิดเองก็ได้



เนื้อหาที่ได้รับการโปรโมต

เหยี่ยวถลาลม | ศาลยุติธรรมนำ ‘เปลี่ยน’ ปัดฝุ่น ‘ยี่ต๊อก’ ลงโทษ
สนทนา โภคิน พลกุล มองอนาคตที่ ‘น่าห่วงมาก’ ประเทศที่สิ้นนิติรัฐ-นิติธรรม คนสิ้นหวังเศรษฐกิจ สังคม การเมือง ส่อกลียุค?
พิธา ลิ้มเจริญรัตน์ | โลกกำลังเลี้ยวซ้าย หรือแค่เบื่อรัฐบาลเดิม?
ห้องเรียนเปลี่ยนไปเมื่อเอไอเข้ามา แล้วมนุษย์อยู่ตรงไหนในยุคเอไอครองโลก
ย้อนคดี ‘แอร์มีนา” เป๋าช้าง’ ซุกผง ออสซี่ปิดคดี พ้นผิด-ถูกลวงจ้างหิ้ว ไทยรับไม้ต่อ-ลุยแก๊งยา
เส้นทางสู่อัยการสูงสุดคนที่ 21 ของลูกไม้ใต้ต้น ‘โกวิท ศรีไพโรจน์’ ปณิธานจาก ‘อิฐทุกก้อน หินทุกเม็ด’
ช่างร้ายเหลือ ไร้ความปรานี ‘เจนเซน หวง’ สายลับจีนและสหรัฐอเมริกา
ถ้าจะไม่ให้ทุนเทา ยึดประเทศ…
สะเทือนทั่วโลก…เมื่อระบบไมโครซอฟต์ล่ม
ระบบ ‘โอตุนนู’ กับตำแหน่งเลขาฯ ยูเอ็น
‘ทรัมป์’ กับอาเซียนใน ‘ยุคเอไอ’
พลีชีพเพื่อ ส.ว. งัดข้ออำนาจศาล (จบ) อำนาจตัดสินชี้ขาดของ กกต. เหนือกว่าอำนาจศาลฎีกาหรือไม่?