bg-single

เหยี่ยวถลาลม | ศาลยุติธรรมนำ ‘เปลี่ยน’ ปัดฝุ่น ‘ยี่ต๊อก’ ลงโทษ

21.11.2026

ปกติเมื่อมีคดีเกิดขึ้น ช่องทางดำเนินคดีโดยรัฐนั้นตำรวจจะเป็นหน่วย “ต้นทาง” อัยการกลางทาง และศาลเป็น “ปลายทาง”

            คดีใดที่ศาลสั่งจำคุก ราชทัณฑ์จะรับไปดำเนินการตามคำพิพากษาศาล

            แต่ในกระบวนการของราชทัณฑ์ก็ยังมี “การบริหารจัดการ”

            การลงโทษผู้ต้องขังโดยเนื้อแท้ของราชทัณฑ์แล้วก็คือ การลดเวลาจำคุกผู้ต้องโทษ (ตามหลักเกณฑ์ราชทัณฑ์) ภายใต้วาทกรรมโลกสวย “คืนคนดีสู่สังคม”

            อย่างไรก็ตาม ทฤษฎีกับการปฏิบัติในกิจการด้านยุติธรรมอาจไปด้วยกันบ้าง หรือบางทีก็แวะข้างทางบ้าง หรือบางครั้งเปะปะออกนอกทางไปบ้าง

ถ้ามองแบบโลกไม่สวยอาจจะกล่าวได้ว่า เมื่อมีคดีความเกิดขึ้น และต้องเจอกับตำรวจบางประเภท ความยังไม่ทันเกิดเป็นคดี ทุกอย่างก็สามารถจบลงที่ตำรวจเสียก่อน

            หรือถึงแม้จะมีการสืบสวน ก็จะไม่มีการจับจริง ถึงแม้มีการซักถาม ก็จะไม่สอบสวนรวบรวมพยานหลักฐานตามทฤษฎี หรือไม่ทำตามที่ประมวลวิธีพิจารณาความอาญาบัญญัติไว้

            หรือถึงแม้บางเรื่องเป็นคดี แต่การรวบรวมพยานหลักฐานหลวม สำนวนอ่อน อ่านแล้วไม่เป็นสับปะรด เปะปะเลอะเลือน ถ้าส่งสำนวนไปถึงมืออัยการเมื่อไหร่ก็จะหล่นอยู่ข้างๆ โต๊ะทำงาน สมมุติว่าอัยการกล้อมแกล้มสั่งฟ้องไปสู้กันในศาลก็จะโดนทนายความเก่งๆ ทุบตีเสียจนศาลต้องพิพากษายกฟ้อง

            คนทำผิดจึงไม่ติดคุก!

            เพราะการบังคับใช้กฎหมายล้มเหลว

กล่าวให้สุภาพก็ว่า การบังคับใช้กฎหมายในประเทศไทย “ไม่มีประสิทธิภาพ” และเหตุที่ไม่มีประสิทธิภาพนั้นก็มาจาก 2 ประการ

            ประการแรก มือไม่ถึง

            แต่ประการที่สองสำคัญกว่าคือ ความคดงอ!

            ดังนั้น คำว่า “กระบวนการยุติธรรม” จะไม่มีความหมายอันใดหลงเหลือ ถ้า “กลไก” ของกระบวนการยุติธรรมไม่ทำหน้าที่ “บังคับใช้กฎหมาย” อย่างตรงไปตรงมา

            กล่าวให้ชัดคือ ต้นทาง-กลาง-ปลายทาง ต้องทำงานเป็น “กระบวน” ทำหน้าที่อย่างมีจุดมุ่งหมาย สืบเนื่อง เชื่อมโยง และสอดคล้องกันในเชิงอุดมคติ

            น่าดีใจมากที่วันนี้ประธานศาลฎีกา “วีรพงศ์ สุดาวงศ์” กำลังเรียกร้องในเชิง “อุดมคติ” ผ่านวงสัมมนาเชิงปฏิบัติการของศาลยุติธรรม

            ในพิธีเปิด โครงการส่งเสริมการประสานความร่วมมือด้านการยุติธรรมของหน่วยงานในกระบวนการยุติธรรม ประจำปี 2570 ซึ่งมีการสัมมนาเชิงปฏิบัติการเรื่อง “การรับฟังความคิดเห็นการปรับปรุงบัญชีมาตรฐานการลงโทษ” หรือ ยี่ต๊อกคดี ของศาลยุติธรรม มีผู้บริหารศาลยุติธรรม สำนักงานศาลยุติธรรม ผู้พิพากษา ผู้ทรงคุณวุฒิ และผู้แทนจากหน่วยงานในกระบวนการยุติธรรมและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมอย่างกว้างขวาง ประธานศาลฎีกากล่าวว่า ศาลยุติธรรมจะต้องช่วยสังคม จะเหยาะแหยะไม่ได้แล้ว ถึงเวลาแล้วที่จะทำให้ความรับผิดชอบต่อสังคมของศาลออกมาเป็นรูปธรรม

            น่าสนใจอย่างยิ่งว่า “รูปธรรม” ที่ว่านั้นคืออะไร

ประธานศาลฎีกา เริ่มจากตั้งปุจฉาด้วยการให้ “ข้อสังเกตบางประการ” แก่วงสัมมนาว่า “วิสัยทัศน์หลัก” ในการปรับปรุงบัญชีมาตรฐานการลงโทษ หรือ “ยี่ต๊อก” คือ หลักประกันความสงบสุขของสังคม

            “กฎหมายไทยดี แต่ทำไมยังไม่สงบสุข ทำไมยังเอาอาชญากรรมไม่อยู่ นั่นเป็นเพราะการบังคับโทษ การบังคับใช้กฎหมายยังไม่สัมฤทธิผล”

            ลงโทษเบาไปก็ไม่กลัว!

            การบังคับใช้กฎหมายมีปัญหา เลิกกล่าวว่า กฎหมายไม่ศักดิ์สิทธิ์

            ประธานศาลฎีกาไม่ได้ตำหนิใคร หากแต่ได้เริ่มจากดำริให้มีการปรับปรุง “ยี่ต๊อก” การลงโทษคดีต่างๆ ของศาลยุติธรรมเพื่อประโยชน์ทั้งในเชิงการป้องปรามและการปราบปรามผู้กระทำความผิด

            การปรับปรุงครั้งนี้ศาลยุติธรรมจะทำอย่างเปิดเผยโปร่งใส ยี่ต๊อกใหม่เสร็จสิ้นเมื่อใด ศาลจะประกาศให้ประชาชนได้ทราบทั่วกันทันทีว่า ผู้กระทำความผิดตามที่กำหนดนั้นจะจบลงอย่างไร

            ประธานศาลฎีกาเชื่อว่า บัญชีการลงโทษหรือ “ยี่ต๊อก” ของศาลจะช่วยให้ประชาชนมี “หลักประกัน” ในความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินเพิ่มขึ้น พร้อมกันนั้นก็ได้ทิ้งวาทะเด็ดสะท้อนถึงเจตนามุ่งมั่นที่จะนำการเปลี่ยนแปลงมาสู่ศาลยุติธรรมด้วยว่า

            “ผู้พิพากษาวันนี้จะไม่ทำหน้าที่เฉยๆ แต่ควรแสดงบทบาทปกป้องคุ้มครองสังคมที่เราอยู่ด้วย”

การระดมความคิดเห็นในวงสัมมนาเชิงปฏิบัติการก่อนจะนำไปสู่การเปลี่ยนมาตรฐานการลงโทษผู้กระทำผิดในคดีประเภทสำคัญจึงคักคัก ทั้งที่เกี่ยวกับคดียาเสพติด คดีตาม พ.ร.ก.มาตรการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี พ.ศ.2566 คดีความผิดเกี่ยวกับการเลือกตั้งที่สำคัญ คดีอาวุธปืน ตาม พ.ร.บ.อาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิงและสิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ.2490 คดีจราจรทางบกและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง คดีทุจริตและประพฤติมิชอบ และคดีสิ่งแวดล้อม

            การรื้อยี่ต๊อกการลงโทษมาปรับปรุงใหม่นับเป็น “สัญญาณ” ที่ศาลยุติธรรมสื่อสารกับสังคมและหน่วยงานในองค์กร “กระบวนการยุติธรรม” ด้วยกันให้เข้าใจตรงกันว่า กระบวนการยุติธรรมประเทศไทยหมักหมมปัญหาการบังคับใช้กฎหมายเอาไว้นานเกินไป คดีอาวุธปืน คดียาเสพติด คดีทุจริตและประพฤติมิชอบ คดีเลือกตั้ง คดีการเมือง คดีอาชญากรรมทางเทคโนโลยี อุบัติภัยบนท้องถนน และสิ่งแวดล้อมล้วนเปราะบาง

            การบังคับใช้กฎหมายไร้ประสิทธิภาพ จากความไม่ซื่อพอ กับไม่ทันโจร

            “ศาลยุติธรรม” จึงลงมือก่อน ด้วยการจะทำให้การบังคับใช้กฎหมายที่อยู่ในมือคนซึ่งยังมีลมหายใจ กลับมาคึกคัก มีชีวิตชีวา เฉียบคม และจริงจัง

            การลงโทษในคดีเป้าหมายจะหนัก และแน่นอนขึ้น!

            ค้ายาจริง ทุจริตโกงกินจริง ต้องติดคุกจริง

            และจะต้องมีการติดตามกำกับการบังคับโทษของราชทัณฑ์ให้มี “ประสิทธิผล” จริงๆ

            ถึงแม้ศาลจะเป็น “คนปลายทาง” ตั้งแต่นี้ไม่อาจดูดาย จะไม่ปล่อยให้กระบวนการยุติธรรมเหยาะแหยะหรือไม่เป็นโล้เป็นพาย

            การบังคับใช้กฎหมายจะศักดิ์สิทธิ์ทันที ถ้าคนผิดไม่ลอยนวล ไม่สามารถลอยหน้าลอยตาเฉิดฉายกระทบไหล่ใครต่อใครอยู่ในสังคมได้!?!!!



เนื้อหาที่ได้รับการโปรโมต

เหยี่ยวถลาลม | ศาลยุติธรรมนำ ‘เปลี่ยน’ ปัดฝุ่น ‘ยี่ต๊อก’ ลงโทษ
สนทนา โภคิน พลกุล มองอนาคตที่ ‘น่าห่วงมาก’ ประเทศที่สิ้นนิติรัฐ-นิติธรรม คนสิ้นหวังเศรษฐกิจ สังคม การเมือง ส่อกลียุค?
พิธา ลิ้มเจริญรัตน์ | โลกกำลังเลี้ยวซ้าย หรือแค่เบื่อรัฐบาลเดิม?
ห้องเรียนเปลี่ยนไปเมื่อเอไอเข้ามา แล้วมนุษย์อยู่ตรงไหนในยุคเอไอครองโลก
ย้อนคดี ‘แอร์มีนา” เป๋าช้าง’ ซุกผง ออสซี่ปิดคดี พ้นผิด-ถูกลวงจ้างหิ้ว ไทยรับไม้ต่อ-ลุยแก๊งยา
เส้นทางสู่อัยการสูงสุดคนที่ 21 ของลูกไม้ใต้ต้น ‘โกวิท ศรีไพโรจน์’ ปณิธานจาก ‘อิฐทุกก้อน หินทุกเม็ด’
ช่างร้ายเหลือ ไร้ความปรานี ‘เจนเซน หวง’ สายลับจีนและสหรัฐอเมริกา
ถ้าจะไม่ให้ทุนเทา ยึดประเทศ…
สะเทือนทั่วโลก…เมื่อระบบไมโครซอฟต์ล่ม
ระบบ ‘โอตุนนู’ กับตำแหน่งเลขาฯ ยูเอ็น
‘ทรัมป์’ กับอาเซียนใน ‘ยุคเอไอ’
พลีชีพเพื่อ ส.ว. งัดข้ออำนาจศาล (จบ) อำนาจตัดสินชี้ขาดของ กกต. เหนือกว่าอำนาจศาลฎีกาหรือไม่?