หลังลับแล มีอรุณรุ่ง | ธงทอง จันทรางศุ
Sunday Lunch
ความสุขของ ‘คนแก่’
อันที่จริงคนเราเมื่อแรกเกิดมาก็ทำอะไรไม่เป็นสักอย่าง จนชั้นแต่จะกินข้าวหรืออาบน้ำก็ทำไม่เป็นเลย ถ้าไม่มีคนคอยช่วยดูแลและมีคนใจร้ายนำเด็กไปวางทิ้งไว้กลางป่า สองสามวันผ่านไปเด็กก็ตายแน่
นั่นหมายความว่า มนุษย์แต่ละคนต้องค่อยๆ เติบโตขึ้นและเรียนรู้ประสบการณ์แปลกใหม่อยู่เสมอ
ประสบการณ์เหล่านี้ผมไม่ได้หมายความถึงเพียงแค่การเรียนหนังสือในห้องเรียนเท่านั้น แต่หมายถึงประสบการณ์ชีวิตที่มีอยู่ทั่วไปอีกมหาศาลด้วย
ประสบการณ์ชีวิตในเรื่องเดียวกันอาจผ่านเข้ามาในช่วงเวลาของชีวิตของแต่ละคนไม่เหมือนกัน เช่น บางคนอาจขับรถยนต์เป็นตั้งแต่อายุ 15 ปี ส่วนบางคนแม้ตายจากโลกนี้ไปแล้วก็ยังขับรถไม่ได้เลย
ที่พูดจาเพ้อเจ้อมาขนาดนี้เพื่อจะบอกว่า เมื่อสองวันที่ผ่านมาผมมีประสบการณ์ชีวิตใหม่อีกเรื่องหนึ่งที่อยากจะเล่าสู่กันฟังครับ ถึงแม้ประสบการณ์เรื่องนี้อาจจะเป็นเรื่องที่อาจจะฟังดูล้าสมัยมาก เพราะเป็นประสบการณ์ที่คนอีกจำนวนมากได้เคยผ่านพบมาแล้วก่อนหน้าผม
ประสบการณ์ที่ว่าไม่ใช่เรื่องหรูหราใหญ่โตอะไรเลย เป็นแต่เพียงการไปกินข้าวใน “โรงเบียร์เยอรมันตะวันแดง” ซึ่งเปิดกิจการมาช้านานแล้วแถมยังมีหลายสาขาสีด้วย
และผมเองก็เคยได้ยินชื่อร้านอาหารหรือโรงเบียร์แห่งนี้มานับสิบปีแต่ไม่เคยเสียความบริสุทธิ์ให้โรงเบียร์แห่งนี้เสียที
จนกระทั่งเมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา มีคนใจดีชวนผมไปกินอาหารมื้อกลางวันและฟังคอนเสิร์ตที่โรงเบียร์เยอรมันตะวันแดง สาขาถนนแจ้งวัฒนะ ผมก็เลยตกปากรับคำเขาด้วยความตื่นเต้นเป็นพิเศษ
ไม่ใช่อะไรหรอกครับ หน้าตาแบบผมนี้จะมองดูเคร่งศีลธรรมอย่างไรก็ไม่รู้ได้ แต่ไม่เคยมีใครชวนผมไปกินเบียร์เลยสักครั้งเดียว
ผมก็นั่งรอให้คนมาชวนอยู่นานปีจนสบโอกาสถึงได้ไปโรงเบียร์เยอรมันตะวันแดงมาคราวนี้เอง
เรื่องที่ผมตั้งคำถามกับตัวเองเป็นข้อแรกคือ ปกติร้านที่ว่านี้เขาเปิดขายตอนเย็นไม่ใช่หรือ แล้วนี่ทำไมจึงมาชวนผมไปตอน 11 โมงเล่า เวลานั้นเป็นเวลาพระฉันเพลนี่นา ถ้าเราไปถึงแล้วร้านปิดอยู่จะทำอย่างไรกัน
ผู้ชักชวนก็อธิบายให้ผมได้สบายใจว่า โปรแกรมวันอาทิตย์รอบนี้เป็นรายการพิเศษจริงๆ เพราะคุณเจ้าของร้านชื่อคุณสุพจน์ ได้คบคิดกับ “หนุ่มเมืองจันท์” ซึ่งเป็นนักเขียนสังกัดมติชนเหมือนกันกับผม จัดรายการกินข้าวและฟังเพลงขึ้น ให้ชื่อว่ารายการ “Sunday Lunch & Live”
ซึ่งมีความหมายตรงไปตรงมาว่ามากินข้าวมื้อกลางวันวันอาทิตย์ด้วยกันแล้วต่อด้วยรายการฟังเพลงแบบบรรเลงสดร้องสด
พอไปถึงสถานที่จริงและวันจริง ก่อนเริ่มรายการทั้งปวงคุณหนุ่มเมืองจันท์ก็ขึ้นไปแถลงบนเวทีประมาณท่านประธานกล่าวเปิดงานและผมพอสรุปความได้ว่า โรงเบียร์แห่งนี้ปกติเขาขายเฉพาะตอนเย็น ส่วนเวลากลางวันก็ปล่อยทิ้งว่างไว้เฉยๆ จึงเกิดความคิดขึ้นมาว่า เวลากลางวันของวันอาทิตย์การจราจรก็แสนสะดวกสบาย ร้านก็ปิดว่างอยู่ ถ้าจัดโปรแกรมให้ “ผู้อยู่ในวัยที่เหมาะสม” ได้ออกจากบ้านมากินข้าวด้วยกันกับเพื่อนฝูง
กินแล้วได้ฟังเพลงย้อนยุคสมัยตัวเองอย่างกระฉับกระเฉงอยู่ ก็น่าจะเป็นที่พอใจของกลุ่มลูกค้าจำนวนไม่น้อย คิดอย่างนี้แล้วก็เลยจัดโปรแกรมนี้ขึ้นเป็นครั้งแรก ดูทีสิว่าผลจะเป็นอย่างไร
เรื่องอาหารของร้านแห่งนี้ไม่ต้องห่วงอยู่แล้วว่าจะไม่อร่อย เพราะนอกจากเบียร์ซึ่งเป็นสินค้าประจำร้านที่ได้ยินชื่อเสียงมานมนานแล้ว มีคนบอกว่าขาหมูเยอรมันก็อร่อยแบบเด็ดดวง
แถมพอไปถึงหน้างาน ยังไม่ทันเข้าไปนั่งโต๊ะกินข้าวเลย ทางร้านก็จัดขาหมูให้ชิมเป็นของล่อใจแล้ว
ผมโดนล่อใจไปเสียสองคำ พอไปนั่งโต๊ะตัวเองเรียบร้อยแล้ว เลยสั่งขาหมูมาเสียสองขาเอาให้หนำใจ
นี่แน่ะ อยากมายั่วกันดีนัก
ข้อที่ผมเห็นว่าดีมาก คือ ผู้จัดงาน เปิดโอกาสให้เรานั่งสั่งอาหารมากินด้วยกัน คุยกันไป แบบสบายใจไม่ต้องรีบร้อน
เหลียวดูรอบตัวก็มีแต่คนรุ่นราวคราวเดียวกันหรือแก่อ่อนกว่ากันก็ไม่มาก
ระหว่างกินข้าวนี้และยังไม่มีใครมาร้องเพลงให้เราเสียสมาธิเรื่องการกิน ผู้คนทั้งหลายก็เดินทักทายกันให้จ้าละหวั่น
อาจารย์สุรพล นิติไกรพจน์ ซึ่งเป็นกรรมการกฤษฎีกาคณะ 8 ด้วยกันกับผมก็นั่งอยู่อีกโต๊ะหนึ่งห่างกันไม่เกิน 10 เมตร
ลูกศิษย์คณะนิติศาสตร์ จุฬาฯ ที่อายุใกล้เกษียณหรือเกษียณมาหมาดๆ ก็ผลัดกันมาสวัสดีทักทายกับผมด้วยความชื่นมื่น ถ่ายรูปด้วยกันทั้งแบบให้คนอื่นถ่ายให้และแบบเซลฟี่
แถมด้วยคนที่เข้ามาทักทายผมอีกรายหนึ่งยังเป็นลูกเขยของเพื่อนผม ทักทายเสร็จแล้วยังมีการขอถ่ายรูปคู่กันเพื่อไปฝากพ่อตาให้เห็นเป็นพยานหลักฐานด้วย
เวลา 2 ชั่วโมงตั้งแต่ 11 โมงจนถึงบ่ายโมงจึงผ่านไปอย่างรวดเร็ว ทั้งด้วยรสชาติของอาหาร เครื่องดื่ม และการสนทนา
พอบ่ายโมงตรง คอนเสิร์ตช่วงแรกก็เริ่มปฏิบัติการ โดยมีพิธีกรเป็นผู้นำเรื่องเข้าสู่เพลงไพเราะต่างๆ ที่มีนักร้องชายหนึ่งคนหญิงหนึ่งคนเป็นผู้ขับร้อง
เพลงนั้นล้วนแต่ร่วมยุคกับชีวิตของผมในวัยเริ่มทำงานหรือทำงานไปแล้วไม่กี่ปี ไม่ว่าจะเป็นเพลงของพี่แจ้ น้องมอส และนักร้องมีชื่อเสียงอีกหลายคน
น่าแปลกใจอยู่เหมือนกันที่แม้เวลาผ่านไปนานโขแล้ว แต่เมื่อหลายเพลงดังขึ้นผมก็สามารถร้องคลอกับเพลงเหล่านั้นได้โดยไม่ต้องใช้สติปัญญาทบทวนเลย
เรียกว่าถูกล้างสมองมาตั้งนานแล้วยังไม่รู้ตัวอีก
ประมาณ 45 นาทีผ่านไปก็ถึงเนื้อหาคอนเสิร์ตส่วนสำคัญ คือ การโชว์ตัวและโชว์พลังเสียงอันไพเราะของแอม คุณเสาวลักษณ์ ลีละบุตร ผู้ไม่เคยทำให้แฟนคลับทั้งหลายต้องผิดหวังเลยแม้แต่นิดเดียว
เมื่อหนึ่งชั่วโมงเต็มผ่านไปและถึงเวลาที่โปรแกรมความสุขนี้เดินทางมาถึงท่อนสุดท้าย ผู้อยู่ในโรงเบียร์เยอรมันตะวันแดงทุกคนก็เก็บความสุขความทรงจำกลับไปนอนหลับฝันดีที่บ้าน
นี่ถ้าผมจะจบข้อเขียนลงที่ตรงบรรทัดนี้ ผมคงอดโทษตัวเองไม่ได้ว่าใจคอจะไม่มีอะไรแถมพกเป็นข้อสังเกตบ้างหรืออย่างไร
จะไม่มีได้อย่างไรเล่าครับ ผิดธรรมเนียมแย่เลย
เรื่องแรกที่อยากจะถือเป็นข้อสังเกตส่วนตัวของผม คือ ความเฉลียวหรือความช่างสังเกตของผู้จัดงานคราวนี้ขึ้น คุณหนุ่มเมืองจันท์กับคุณสุพจน์จับประเด็นได้ว่าเวลากลางวันวันอาทิตย์เป็นช่วงที่ร้านไม่ได้เปิดขายอาหารหรือทำกิจการตามปกติ เรียกว่าทิ้งช่วงเวลานี้ให้ตกน้ำป๋อมแป๋มมาเป็นเวลานานแล้ว น่าเสียดายครับ น่าเสียดาย
แล้วจะเอาเวลาว่างนี้มาทำอะไรเล่า กลางวันวันอาทิตย์เหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้อยู่ในวัยที่ผ่านโลกมาพอสมควรและพอจะแสวงหาความสุขได้โดยไม่เดือดร้อนเงินทองในกระเป๋า ถ้าได้มากินข้าวพร้อมหน้ากันกับเพื่อนฝูงรุ่นราวคราวเดียวกัน แถมพกข้อสำคัญคือได้ฟังเพลงจากศิลปินนักร้องรุ่นราวคราวเดียวกันกับเรา ได้มาอยู่ในบรรยากาศแบบนี้แล้วเวลา 4 ชั่วโมงก็ผ่านไปรวดเร็วปานพริบตา
เห็นไหมครับว่าการแสวงหาโอกาสทางธุรกิจจากสิ่งที่ถูกมองข้ามไปเป็นเวลาช้านาน ถ้าจับจุดให้ถูกต้อง จับลูกค้าให้ถูกกลุ่ม ต่อจากนั้นทุกอย่างก็ไม่ยากเลย
ขอแต่เพียงให้เราวิเคราะห์การตลาดให้ได้แม่นยำเท่านั้น
ข้อสังเกตอีกประเด็นหนึ่งที่ผมได้มองเห็นในรายการกินข้าวกลางวันและชมคอนเสิร์ตรอบนี้ คือ เป็นพยานที่ชี้ชัดว่าสังคมไทยเราก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุสมบูรณ์แบบแล้ว และผู้สูงอายุในที่นี้ไม่ได้แปลว่าเป็นคนชราที่ต้องนั่งจับเจ้าอยู่กับที่แบบหมดอาลัยตายอยาก
หากแต่คนสูงอายุในปัจจุบันจำนวนไม่น้อย (ซึ่งรวมทั้งผมด้วยอย่างหนีไม่พ้น) ยังเป็นคนซึ่งสามารถใช้ชีวิตอย่างคนปกติได้ ยังต้องการสมาคม ยังต้องการฟังเพลงบรรเลงสดจากนักดนตรีและนักร้องที่อยู่ในใจของเราตลอดมา การทำอะไรก็แล้วแต่หรือการทำธุรกิจสิ่งใดก็ตามที่เกี่ยวข้องกับคนจำนวนนี้ยังมีโอกาสอีกมากที่จะได้ลูกค้าผู้มีกำลังซื้อ ขอแต่ให้คิดค้นกันอย่างจริงจังเท่านั้น
แต่ที่พูดมาเช่นนี้ไม่ได้หมายความว่า ผู้ที่สูงอายุทุกคนจะอยู่ในฐานะและความพร้อมเช่นนี้
เพราะในโลกแห่งความเป็นจริงแล้วยังมีอีกหลายคนที่ไม่สามารถเดินทางมากินข้าวกลางวันหรือฟังคอนเสิร์ตอย่างที่ผมประพฤติตัวไปเมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมาได้ ด้วยข้อจำกัดทางกายภาพ ข้อจำกัดทางสังคม หรือข้อจำกัดทางเศรษฐกิจก็ตาม
นี่ก็เป็นอีกมุมหนึ่งที่ต้องช่วยกันคิดและช่วยกันดูแล และเป็นโจทย์ทั้งสำหรับภาครัฐตลอดถึงภาคประชาสังคมต้องช่วยกันแสวงหาหนทางให้บุคคลกลุ่มนี้มีชีวิตที่มีความสุขตามควรแก่กรณี
คงไม่เป็นการผิดร้ายอะไรถ้าผมจะบอกว่าคนแก่ทุกคนก็มีหัวใจ และคนแก่ทุกคนยังปรารถนาที่จะมีชีวิตที่จะได้กินข้าวอร่อย ที่จะได้อยู่พร้อมหน้ากันกับลูกหลานและเพื่อนฝูง ได้ฟังเพลงไพเราะที่ชวนให้นึกถึงวันคืนในอดีตที่ชื่นสุข แม้นานๆ ครั้งก็ยังดีกว่าไม่มีโอกาสเช่นว่านั้นเลย
นึกขึ้นมาอย่างนี้แล้วก็ต้องตั้งคำถามว่า แล้วนี่งวดหน้าใครจะชวนผมไปกินข้าวกลางวันวันอาทิตย์แบบนี้อีกครั้งบ้างหนอ
รับสมัครคนชวนครับ ถ้ามีหลายคนชวนพร้อมกันก็ต้องจับสลากเอาว่าใครจะได้ตัวผมไป
ว้าววววว
