วันครบรอบแต่งงาน | เรื่องสั้น : อินทร อรพัน
-1-
หมาน้อยบอกมีบางอย่างจะมอบให้ผมในวันครบรอบแต่งงาน แถมยังบอกใบ้ว่ามันไม่ใช่สิ่งของหรือทรัพย์สินมีค่า ทว่ามั่นใจได้เลยว่าผมจะชื่นชอบ
ผมนอนยิ้มบนเตียง ก่อนบอกว่าผมเองก็มีบางอย่างจะมอบให้หมาน้อยเช่นกัน เพราะคิดว่าหมาน้อยสมควรได้รับมัน เพียงแต่ไม่แน่ใจว่าหมาน้อยจะชอบหรือเปล่า ยังไม่ทันเอ่ยอะไรต่อ หมาน้อยก็พูดว่า “อะไรที่ลิงให้ หมาน้อยก็ชอบหมดแหละ”
ผมเรียกหมาน้อยให้นั่งลงข้างเตียง คว้ามือมากุม เตรียมใจไว้แล้วแม้ผลลัพธ์จะเป็นอย่างไรต้องรับมือให้ได้
และผมก็มอบสิ่งที่หมาน้อยสมควรได้รับ…นั่นคือความจริง
“แล้วอะไรที่จะให้ลิง” ผมถามหมาน้อย
หมาน้อยไม่พูดอะไร ลุกจากเก้าอี้ใบหน้าเรียบเฉย ก่อนหันหลังเดินออกจากห้องไป
หลังประตูห้องปิดลง ความเงียบสงัดเข้มข้นปกคลุมทั่วห้อง กลิ่นปูนและสียังโชยกลิ่นอ่อนๆ แม้ห้องนี้จะถูกกั้นขึ้นใหม่หลายเดือนแล้ว เพื่อความสะดวกในการใช้ชีวิตของผม แต่กลิ่นปูนและสียังไม่หมดไป ผมมองโปสเตอร์รูปทะเลที่ผนังปลายเตียง หมาน้อยเป็นคนซื้อมาจากร้านทุกอย่างยี่สิบบาท แน่นอน มันคือความหวังดีของเธอที่คิดว่าจะช่วยให้ผมผ่อนคลาย ทว่าผมไม่ชอบมันเลย เพราะมันไร้รสนิยม เพียงครู่ผมได้ยินเสียงรถยนต์ขับออกไปนอกบ้าน
ขณะอยู่ลำพัง ผมย้อนรอยความคิดไปยังเส้นทางรักของเรา เพื่อนของผมเป็นแฟนเพื่อนเธอ เมื่อทั้งคู่รู้ว่าเราต่างโสด จึงคิดจับคู่ให้เรา ตอนนั้นผมเล่นดนตรีกลางคืนอยู่ที่จังหวัดบ้านเกิด เราติดต่อกันทางโลกออนไลน์ ผมเทียวไปหาเธออยู่บ่อยครั้งเพื่อแสดงความจริงใจแม้ระยะทางจะไกล จนในที่สุดเธอก็ใจอ่อนรับรักผม
รู้อะไรไหม… ผมนอนรอสิ่งที่หมาน้อยจะมอบให้ในวันครบรอบแต่งงานจนเผลอหลับไป
-2-
ฉันไม่แน่ใจว่าสิ่งที่เตรียมไว้สำหรับลิงยังจำเป็นอยู่ไหม ฉันลังเลอีกแล้ว ลิงไม่ชอบความลังเล เพราะมันแสดงถึงความไม่มั่นใจในตนเองและมีความเด็ดขาดไม่พอ ลิงเชื่อว่าความคิดและคำพูดควรมีอิสระ ผู้ชุมนุมที่ลิงเคยเข้าร่วมก็เชื่ออย่างนั้น และบูชาว่าเป็นสิทธิอันชอบธรรม แต่ฉันคิดว่าพวกเขาใช้เกราะแห่งเสรีภาพทำตามอำเภอใจมากกว่า เพราะพฤติกรรมบางอย่างก็เลยเถิดไปหน่อย ที่พูดอย่างนี้ไม่ใช่ไม่เห็นด้วย เพียงแต่ฉันเชื่อว่าทุกอย่างมีขีดจำกัด ที่เห็นเป็นรูปธรรมก็คืออายุขัยของมนุษย์
ฉันถูกสอนจากแม่เสมอ คำพูดอันตรายกว่าที่เราคิด เพราะคำบางคำอาจฝังใจคนฟังไปจนวันตาย ควรคิดไตร่ตรองก่อนพูดเสมอ แม้จะเป็นคำสอนพื้นฐาน แต่ฉันคิดว่าคนสมัยนี้หลงลืมไปกันหมดแล้ว เพราะทุกคนพร้อมจะสาดคำพูดหรือแสดงความคิดเห็นใส่กันตลอดเวลา
แต่พอเข้าใจได้ ผู้ชุมนุมส่วนใหญ่ยังเป็นวัยรุ่นเลือดร้อน เดี๋ยวโตมาอีกหน่อยคงเข้าใจเอง
ส่วนลิงอายุขึ้นเลขสามแล้ว อยากพูดอะไรก็พูดโดยไม่สนกาลเทศะ หรือหัวจิตหัวใจคนฟัง นี่เป็นวันครบรอบแต่งงานแท้ๆ พูดอะไรไม่เข้าท่า แล้วยังมีหน้ามาพูดว่าฉันควรได้รับสิ่งนี้
-3-
เมื่อชีวิตทำอะไรไม่ได้มาก นอกจากจมปลักอยู่กับความคิดของตัวเองวนซ้ำอยู่อย่างนั้น ไม่ต่างจากการขึ้น-ลงของดวงอาทิตย์ ทบทวนการกระทำที่ผ่านมา บางอย่างที่เคยเป็นความลับ และคิดว่าจะเป็นความลับจนวันตาย ทว่าตอนนี้ความลับเหล่านั้นพยายามพุ่งทะยานออกจากที่ซ่อน เพราะความรู้สึกผิดบีบคั้น ยิ่งหมาน้อยทำดีกับผมมากเท่าไร ผมก็ยิ่งอยากสารภาพบาปมากเท่านั้น
ผมรู้สึกเหนื่อยหน่ายกับโชคชะตา เหนื่อยหน่ายกับการมีชีวิตอยู่ ผมคิดถึงเพื่อนฝูงนักดนตรี คิดถึงเสียงเบส คิดถึงเสียงกลอง คิดถึงเสียงกีตาร์ คิดถึงเสียงปรบมือของบรรดาแขก ทว่าตอนนี้มันจบสิ้นแล้ว
ขณะนอนเดียวดายอยู่ในห้อง กวาดตามองไปทางไหน ความทรงจำก็ฉายภาพหมาน้อยกับอิริยาบถที่คอยปรนนิบัติผม พลันน้ำตาไหล เอาเข้าจริงผมกับหมาน้อยแตกต่างกันมาก ผมรักดนตรีและการอ่าน ทว่าหมาน้อยไม่เหลียวแลเรื่องพวกนี้ เวลาไปดูหนังด้วยกัน เรามักมีความเห็นไม่ลงรอย หมาน้อยไม่ชอบดูหนังฝรั่ง หรือหนังที่มีเนื้อหาหนักๆ และเข้าใจยากๆ เธอต้องการอะไรที่ย่อยง่าย ไม่ซับซ้อน ถ้าเป็นหนังตลกของคนไทยเธอยิ่งชอบ หนังควรเป็นสิ่งบันเทิง ไม่ใช่สิ่งที่ต้องใช้ปัญญาขบคิด และอีกอย่างเธอจำตัวละครในหนังต่างประเทศไม่ได้ เพราะฝรั่งหน้าตาเหมือนๆ กันหมด และเธอก็ไม่เก็ตมุขตลกของพวกฝรั่ง ผมแย้งเธอว่า มุขตลกฝรั่งมีคลาสกว่า เพราะมุขตลกคนไทยมักหยาบคาย
ผมคิดว่าหมาน้อยไม่ค่อยมีรสนิยม แต่งตัวก็ออกเชยๆ ตามแบบฉบับครูภาษาไทย เธอเป็นมนุษย์ไหลตามกระแสสังคม ที่เฮโลไปตามเสียงส่วนมากอย่างไร้แก่นสาร ไม่มีหลักการให้ยึดถือ บ่อยครั้งผมรู้สึกหงุดหงิดเวลาเธอจมอยู่บนที่นอนกับซีรีส์รักๆ ใคร่ๆ และหงุดหงิดเข้าไปอีกเวลาเธอดูหนังหรือละครต่างประเทศที่พากย์ด้วยเอไอ ผมคิดว่ามันไร้อรรถรสและน่ารำคาญ
แม้หลายสิ่งในตัวเธอจะตรงข้ามกับผม แต่ในใจลึกๆ ผมกลับขาดเธอไม่ได้ เพราะมันทำให้ผมมีตัวตน
-4-
ฉันรู้จักลิงผ่านการติดต่อของเพื่อน หลังคุยกันมาได้สักระยะ ฉันคิดว่าผู้ชายคนนี้น่าสนใจ เขาตั้งใจฟังเวลาฉันพูด ตั้งข้อสังเกตต่อเหตุการณ์ทางสังคมได้อย่างหลักแหลม และมีคำตอบให้กับปัญหาต่างๆ ได้อย่างเฉียบคม
ลิงเรียนจบด้านดนตรี ทว่ารักวรรณกรรมไม่แพ้กัน เอาเข้าจริงเขารักทุกอย่างที่เกี่ยวกับการสร้างสรรค์ หลังแต่งงาน ลิงตัดสินใจย้ายมาอยู่กับฉันที่จังหวัดบ้านเกิด เราคิดกันไม่ตกว่าจะให้ลิงประกอบอาชีพอะไรเพื่อเลี้ยงตัว เพราะเขาไม่อยากทำงานประจำที่จำเจและมีกฎระเบียบมากมาย
สุดท้ายตัดสินใจเช่าตึกแถวให้เขาเปิดสอนพิเศษด้านดนตรี บางวันก็รับงานเล่นดนตรีกลางคืน ช่วงแรกมีลูกศิษย์มากมาย ซึ่งส่วนใหญ่ก็เป็นฉันที่แนะนำ และฝากครูที่รู้จักกันช่วยโปรโมต ทว่าทุกอย่างเวลาเป็นเครื่องพิสูจน์ นานวันเข้าลูกศิษย์เริ่มน้อยลง แน่นอน ดนตรีไม่ใช่วิชาหลักที่นักเรียนหรือผู้ปกครองสนใจ
ส่วนรายได้จากการเล่นดนตรีกลางคืนก็ใช่ว่าจะมากมาย ฉันจึงคาดเดาตั้งแต่ต้นแล้วว่าเล่นดนตรีไม่สามารถยึดเป็นอาชีพหลักได้ เพราะรายรับไม่เพียงพอแม้จะจ่ายค่าเช่าตึก นี่ไม่นับรวมค่าอุปโภคบริโภคในแต่ละวัน ซึ่งส่วนใหญ่ฉันเป็นคนดูแล จะอย่างไรก็ตาม
ฉันเตรียมแผนสำรองไว้สำหรับลิงแล้ว
-5-
หลังประสบอุบัติเหตุทางรถยนต์ ผมก็เป็นอัมพาตครึ่งซีก ท่อนล่างตั้งแต่เอวลงไปเคลื่อนไหวไม่ได้ หลายครั้งหลายคราวที่ต้องนอนอยู่บนเตียงและทะเลาะกับตัวเองพร้อมหยดน้ำตา บางวันรู้สึกว่าตัวเองทำใจยอมรับสภาพพิการได้ บางวันกลับฟูมฟายตีอกชกตัวและทำลายข้าวของ ผมเหมือนเด็กเอาแต่ใจ อะไรที่หมาน้อยทำให้ไม่เคยถูกใจเลยสักอย่าง แม้คำพูดบางคำของหมาน้อยผมยังเก็บเอามาคิดมาก
“เป็นแบบนี้ก็ดีเหมือนกัน ลิงจะได้มีเวลาแต่งเพลง อ่านหนังสือ ไม่ชอบทำงานประจำไม่ใช่เหรอ”
แม้หมาน้อยจะพูดด้วยน้ำเสียงปกติ ทว่าผมกลับรู้สึกว่ามีความเหน็บแนมผสมอยู่ มีความประชดประชัน และเห็นเป็นเรื่องดีที่ผมตกอยู่ในสภาพนี้ วันนั้นจำได้ว่าตัวเองหยิบข้าวของใกล้มือขว้างปาไปทั่วด้วยอารมณ์โกรธ พอสงบสติอารมณ์ได้ ผมก็เห็นหยดน้ำตาไหลรดสองแก้มหมาน้อย
เพื่อไม่ให้อุดอู้และเครียดเกินไป หมาน้อยหอบผมและวีลแชร์ออกไปเที่ยวนอกบ้านยามเธอว่าง บางครั้งไปห้างสรรพสินค้า บางครั้งไปทะเล ผมไม่ชอบไปห้างสรรพสินค้า เพราะผู้คนพลุกพล่าน และมีสายตาหลายคู่แอบมองความผิดปกติของผม มันทำให้ผมเวทนาตัวเองและรู้สึกว่าเป็นภาระ แต่สำหรับหมาน้อย เธอคงได้รับแววตาสงสารและเห็นใจ
ผมชอบทะเล เพราะได้มองไปยังพื้นที่กว้างใหญ่สีฟ้า ได้สัมผัสสายลม เสียงคลื่น กลิ่นเค็ม และความเหนียวเหนอะหนะ ผมมักหลับตาและตั้งใจสัมผัสสิ่งเหล่านี้ ก่อนจดจำความรู้สึกเหล่านั้น เมื่อถึงคราวต้องกลับเข้าห้องอุดอู้อีกครั้ง ผมจะดึงความรู้สึกเหล่านั้นกลับมาทุกครั้งที่จ้องไปยังโปสเตอร์ปลายเตียง
มันไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะยอมรับการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ หลายสิ่งที่เคยทำได้ด้วยตัวเองกลายเป็นเรื่องยาก กิจวัตรประจำวันง่ายๆ กลายเป็นความเพ้อฝัน นานวันเข้า ความรู้สึกว่าตัวเองเป็นสิ่งไร้ค่าของครอบครัวก็หนักอึ้งในใจ ผมยังนึกภาพไม่ออกเหมือนกันหากเรามีลูก หมาน้อยคงเหนื่อยสาหัส
ผมเคยบอกหมาน้อยว่าอยากมีลูก เธอบอกให้ผมดูแลตัวเองให้ได้ก่อน มีการงานที่มั่นคงแล้วค่อยคิดเรื่องนี้ ผมจึงตัดสินใจทำตามที่หมาน้อยขอ คือการเรียนต่อเพื่อเป็นครู
“หมาน้อยไม่อยากช่วยประเทศชาติเหรอ เด็กยิ่งเกิดน้อยๆ อยู่” ผมพูดแกมหยอก
“ช่างหัวประเทศชาติ เอาตัวเองให้รอดก่อน” เธอตอบ
บางครั้งผมเอาแต่นอนจ้องเพดาน พูดพร่ำกับตัวเองซ้ำๆ ว่าทำไมต้องเป็นผม พลันนึกถึงเพื่อนร่วมทางซึ่งเป็นคนขับ เธอโชคดีกว่าผมเพราะได้รับบาดเจ็บเพียงเล็กน้อยจากอุบัติเหตุครั้งนั้น และผมก็เพิ่งทราบข่าวจากหมาน้อยว่าเธอกำลังจะแต่งงาน
ผมรู้จักเธอเพราะเราเรียนปริญญาโทด้วยกัน วันนั้นเราไปร่วมงานวันเกิดเพื่อนคนหนึ่ง เราดื่มทั้งคู่ และผมเองก็ขับรถยนต์ไม่เป็น หน้าที่ดังกล่าวจึงตกเป็นของเธอ หลังประสบอุบัติเหตุช่วงแรกๆ เธอยังวนเวียนมาเยี่ยมอยู่เรื่อย พอระยะหลังผมก็ไม่พบหน้าเธออีกเลย แน่นอน ทุกคนต่างมีภาระหน้าที่ของตัวเอง ผมได้ข่าวมาว่าเธอสอบบรรจุข้าราชการครูได้สำเร็จ คงต้องย้ายไปที่ไหนสักแห่ง
ตอนนี้ชีวิตเธอกำลังได้พบความสุข ตรงข้ามกับชีวิตผมอย่างสิ้นเชิง
-6-
หลังลิงมอบสิ่งที่เขาคิดว่าฉันสมควรได้รับในวันครบรอบแต่งงาน ฉันก็เดินมาทิ้งตัวลงนั่งบนโซฟาและร้องไห้ นึกย้อนวันวานของชีวิตคู่ว่าตัวเองบกพร่องเรื่องใด ฉันเหลือบมองภาพถ่ายพรีเวดดิ้งติดผนัง มีฝุ่นเกาะจางๆ รอยยิ้มบนภาพถ่ายหายไปตั้งแต่เมื่อไร แน่นอน ชีวิตคู่ย่อมมีปัญหากันบ้าง และปัญหาของเราก็เกิดจากทัศนคติที่แตกต่างกัน
ลิงเคยพยายามอธิบายสิ่งเหล่านี้ว่าอาจเกิดจากการเลี้ยงดูและวิชาที่เรียน ซึ่งหล่อหลอมแต่ละคนขึ้นมา ลิงเป็นลูกคนเดียว ไม่มีคนอื่นให้ต้องแบ่งปันหรือคิดถึง เรียนจบทางด้านดนตรีที่ปลูกฝังการค้นหาตัวตน รักอิสระ และมักตั้งคำถามต่อสิ่งต่างๆ
แตกต่างจากฉัน ถูกเลี้ยงโดยปู่ที่เข้มงวด ปู่คอยไปรับไปส่งที่โรงเรียนเสมอ ฉันอยากได้อะไรเกี่ยวกับการเรียนปู่ไม่เคยขัด จนน้องสองคนอิจฉา แต่สิ่งเหล่านี้ต้องแลกมากับกฎเกณฑ์ที่ปู่ตั้งไว้ จำได้ว่าวันหยุด เถลไถลเล่นบ้านเพื่อนจนเลยเวลากลับบ้าน ถูกปู่ตีร้องไห้นับชั่วโมง มันรู้สึกเสียใจมากเมื่อถูกคนที่เรารักมากๆ ลงโทษ
ปู่บอกให้ฉันเรียนครุศาสตร์ แน่นอน ฉันไม่ได้ชอบที่สุด แต่ปู่บอกว่าหากรับราชการครูสำเร็จจะสามารถดูแลพ่อแม่และน้องๆ ได้ และวิชาชีพครูก็หล่อหลอมให้ฉันต้องเป็นต้นแบบที่ดีตั้งแต่หัวจรดเท้า พูดจาไพเราะ และเชื่อฟังผู้บังคับบัญชา เพราะมันมีผลต่อการประเมินวิทยฐานะ
พอลิงอธิบายเรื่องเหล่านี้จบ ลิงก็ยกตัวอย่างว่า ตำรวจ หมอ ครู เด็กช่าง เด็กศิลป์จะมีลักษณะบางอย่างที่สามารถจำแนกออกจากกันได้ และมุมมองที่ไม่ค่อยมีใครคาดคิดแบบลิงก็ทำให้ฉันรักลิง
อย่างที่บอก ลิงเป็นพวกอุดมคติ บ้าหลักการตามหนังสือที่ได้อ่าน แน่นอน เขาไม่เคยต้องรับผิดชอบอะไรจริงๆ หากขัดสนเงินไม่พอใช้ เขาก็โทร.หาครอบครัว ซึ่งขัดใจฉันอย่างมาก เพราะเขามีครอบครัวเป็นของตัวเองแล้ว ควรรับผิดชอบและยืนด้วยลำแข้งตัวเอง ไม่ใช่แบมือขอตังค์พ่อแม่
ฉันเคยตำหนิเขาเรื่องนี้ เขากลับพูดหน้าตาเฉยว่าเขาเป็นลูกคนเดียว พ่อแม่แก่แล้วคงไม่ต้องใช้อะไรมาก อย่างไรเสีย สมบัติทั้งหมดต้องตกเป็นของเขาอยู่ดี
สำหรับฉัน จะให้ใครว่าสามีเป็นคนไม่ได้เรื่องฉันรับไม่ได้ ฉันจึงยื่นคำขาดให้เขาตัดผม โกนหนวดเครา และหางานประจำที่มั่นคงทำ ส่วนเรื่องดนตรีและความฝันให้วางไว้ก่อน เมื่อมีเงินมากพอ อิสรภาพจะเกิดขึ้นเอง
ทว่าเขาเห็นต่าง ก่อนโต้แย้งว่างานประจำและเงินเดือนคือสิ่งฉุดรั้งความฝัน เมื่อคุ้นชินกับงานประจำและเคยตัวจากการได้รับเงินในทุกเดือน มนุษย์จะเริ่มกลัวและขี้ขลาดที่จะออกจากคอกชื่อความมั่นคง และมนุษย์จะทิ้งความฝันในที่สุด
นั่นคือเหตุผลที่หลุดจากปากของชายที่ไม่เคยซื้อของใช้เข้าบ้าน แน่นอน ที่เขาเป็นแบบนี้ก็เพราะฉันและครอบครัวเขาหนุนหลังมาตลอด เขาจึงไม่รู้จักคำว่าดิ้นรนอย่างแท้จริง
และค่ำวันนั้น ระหว่างเลื่อนฟีดเฟซบุ๊ก ฉันได้อ่านบทความที่เขาแชร์เกี่ยวกับนักเขียนรางวัลโนเบลคนหนึ่ง ที่ประสบความสำเร็จขึ้นมาได้เพราะมีคู่ชีวิตคอยสนับสนุนแม้วันทุกข์ยาก
ฉันคาดเดาว่าเขากำลังตีวัวกระทบคราด ฉันอยากเมนต์ลงไปเหลือเกินว่าเขาเก่งและมีความพยายามได้ครึ่งหนึ่งของนักเขียนคนนั้นหรือเปล่า ไม่ใช่วันๆ เอาแต่ดื่มเหล้ากับบรรดาเพื่อนๆ นักดนตรี และวางตัวเป็นรุ่นใหญ่กรำโลก
-7-
แล้วจุดเปลี่ยนสำคัญก็เกิดขึ้นกับชีวิตอีกครั้ง หลังจมทุกข์อยู่พักใหญ่ ไม่ว่าผมจะมีพฤติกรรมเลวร้ายเพียงใด ในช่วงที่กลายเป็นคนพิการ แต่หมาน้อยยังคงเคียงข้างผมเสมอ เธอต้องอดทนอดกลั้นกับการเอาแต่ใจของผม อารมณ์โมโหร้าย และพูดเหน็บแนมสารพัดเพื่อให้เธอเจ็บปวด ผมไม่รู้ทำไมตัวเองกลายเป็นคนแบบนั้น กลายเป็นคนที่ตัวเองเกลียด และทำร้ายจิตใจคนรักอย่างไม่น่าให้อภัย
อาจเพราะผมไม่ต้องการให้ใครมารู้สึกสมเพช หรือแสดงความเห็นใจ และเอาใจใส่จนเกินควร ทั้งที่ความรู้สึกลึกๆ แล้วผมต้องการสิ่งเหล่านั้น ทว่ามีบางอย่างทำให้ผมโอบรับสิ่งเหล่านั้นไม่ได้ และเลือกดึงคนรอบตัวให้ทุกข์ใจไปพร้อมๆ กับผม ผมไม่ต้องการคำปลอบใจ แต่ต้องการคนทุกข์ตรมไปพร้อมๆ กัน
ในวันที่หมาน้อยเดินเข้ามาในห้องพร้อมจานข้าวใบที่สอง (หลังจานใบแรกถูกผมปัดตกลงพื้น) พร้อมหยดน้ำตา แล้วพูดด้วยเสียงสะอื้นไห้
“ลิงคิดว่าชีวิตตัวเองเปลี่ยนไปคนเดียวหรือไง ชีวิตหมาน้อยก็เปลี่ยน เมื่อก่อนเคยสบายกว่านี้ ไม่ต้องห่วงหน้าพะวงหลัง ไม่มีอะไรให้กังวล รู้อะไรไหม ทุกเช้าก่อนไปสอนหนังสือ หมาน้อยต้องตื่นแต่เช้ามืดเพื่อเตรียมกับข้าวกับปลาไว้ให้ลิง ระหว่างวันก็กังวลว่าลิงจะกินข้าวได้หรือเปล่า จะเหงาไหมเมื่อต้องอยู่คนเดียว จะคิดทำอะไรโง่ๆ หรือเปล่า” น้ำตาเธอไหลชโลมสองแก้ม
ก่อนพูดต่อ “หมาน้อยห่วงว่าลิงจะคุ้นชินกับการใช้ผ้าอ้อมไหม จะสบายตัวหรือเปล่าเวลาขับถ่าย จิตใจของลิงจะเป็นอย่างไร หมาน้อยเป็นห่วงลิงสารพัด จนไม่มีเวลาเป็นห่วงตัวเอง รู้ใช่ไหมหมาน้อยต้องแบกค่าใช้จ่ายอะไรบ้างในแต่ละวัน ช่วยทำตัวดีๆ กับหมาน้อยหน่อยได้ไหม” เธอวางจานข้าวไว้ที่โต๊ะข้างหัวเตียง ก่อนเดินออกจากห้องไป
หลังจากวันนั้นผมก็กลายเป็นคนพิการนิสัยดี พยายามช่วยเหลือตัวเองให้มากที่สุด ลุกขึ้นมาแต่งเพลงขายตามแพลตฟอร์มต่างๆ สอนเล่นกีตาร์ออนไลน์ โพสต์ขายเสื้อผ้ามือสอง และเครื่องดนตรีบางชิ้น เพื่อแบ่งเบาภาระค่าใช้จ่ายหมาน้อย
และผมยังคะยั้นคะยอให้หมาน้อยออกไปเที่ยวนอกบ้านบ้าง อย่ามั่วแต่อุดอู้อยู่กับคนพิการ
-8-
เมื่อโรงเรียนสอนพิเศษด้านดนตรีไปไม่รอด ฉันจึงขอให้ลิงเรียนต่อปริญญาโทด้านการศึกษา ซึ่งเป็นหลักสูตรที่ได้ทั้งวุฒิปริญญาโทและใบประกอบวิชาชีพครู แน่นอน ภายภาคหน้าฉันอยากให้เขารับราชการครู ประจวบเหมาะโรงเรียนใกล้บ้านเปิดรับสมัครครูดนตรี เขาจึงกลายเป็นครูอัตราจ้างและนิสิตในเวลาไล่เลี่ยกัน
ฉันมีเรื่องกังวลใจอยู่บ้าง กลัวเขารับมือกับเด็กๆ ไม่ได้ ทว่าผิดคาด เขาบอกว่าสิ่งที่เรียนมาสามารถนำมาปรับใช้ในชั้นเรียนได้ เอาเด็กอยู่หมัดสบายมาก ระหว่างวันก็คอยลอบสังเกตว่าครูแต่ละคนมีวิธีการสอนและทำให้เด็กสนใจในบทเรียนอย่างไร
เย็นวันหนึ่งหลังลิงกลับจากมหาวิทยาลัย ฉันถามเขาว่ามีเพื่อนหรือยัง เขาส่ายหัว ก่อนตอบว่าคนที่มาเรียนส่วนใหญ่มักมาเป็นกลุ่ม บางคนรู้จักกันมาก่อน สังเกตจากท่าทีเป็นกันเองของแต่ละคน ส่วนเขานั่งโดดเดี่ยวอยู่ท้ายห้อง ฉันปลอบเขาว่าอีกหน่อยคงรู้จักกันไปเอง ทว่าในใจลึกๆ ยังเป็นห่วง เพราะลิงเป็นคนเงียบขรึม และไม่เข้าหาใครง่ายๆ
ทว่าผิดคาด ไม่กี่เดือนต่อมาฉันก็ไม่จำเป็นต้องไปรับไปส่งลิงแล้ว เพราะเพื่อนร่วมชั้นทั้งชายและหญิงสลับกันมารับมาส่งเขา บางครั้งมานั่งดื่มที่บ้านของเรา
-9-
หมาน้อยเป็นกุลสตรีหลงยุค ทำกับข้าวอร่อย รับผิดชอบงานบ้านงานเรือน ทุกครั้งที่ออกจากบ้าน ผมไม่เคยเห็นเธอสวมกางเกงขาสั้นเลย (แม้จะเป็นกระโปรงทำงาน เธอก็ใส่ยาวคลุมเข่า) เธอมักสวมกางเกงวอร์มผ้าร่มกับเสื้อยืด บางครั้งเป็นเสื้อสโมสรฟุตบอล เธอบอกว่าเติบโตมาในครอบครัวหัวโบราณ และเธอก็ไม่ชอบเที่ยวกลางคืน แต่ถึงอย่างนั้นเธอกลับไม่ได้รู้สึกว่าเป็นปมด้อย ซ้ำยังรู้สึกปลอดภัยที่ได้แต่งตัวมิดชิด แน่นอน ผมชอบที่ภรรยาเป็นคนเรียบร้อย แต่ถึงอย่างนั้นผมก็ยังชอบมองผู้หญิงแต่งตัววาบหวิวอยู่ดี
หมาน้อยเป็นลูกคนโต ต้องรับผิดชอบหลายอย่าง ดูแลค่าใช้จ่ายทั้งหมดของครอบครัว ทั้งค่าผ่อนบ้าน ผ่อนรถ ส่งน้องสาวคนเล็กเรียนหนังสือ ส่วนน้องชายคนกลางใช้ชีวิตฮิปปี้ รับรองเท้ามือสองมาขายตามตลาดนัด หรือตามเทศกาลต่างๆ พึ่งพาอะไรไม่ค่อยได้ และตอนนี้เธอต้องดูแลเรื่องค่าใช้จ่ายต่างๆ ของคนพิการเช่นผมอีก
ผมจึงบอกให้เธอออกไปเที่ยวนอกบ้านบ้าง เพื่อให้เธอได้ปล่อยวางภาระที่แบกอยู่ ได้ใช้ชีวิตของตัวเอง เธอทำเพื่อคนอื่นมามากแล้ว
แต่เมื่อต้องอยู่ลำพัง ผมก็เผลอไผลคิดไปว่า เธออาจเจอใครที่คู่ควรและไม่เป็นภาระเช่นผม และใครคนนั้นก็ทำให้ชีวิตเธอดีกว่าที่เป็นอยู่ ช่วยแบ่งเบาภาระและสร้างครอบครัวใหม่ แน่นอน ผมกังวลใจในเรื่องนี้ และมันก็ชอบธรรมมากพอที่เธอจะตัดสินใจทิ้งผม
บางครั้งเธอกลับบ้านดึกดื่น ที่หน้าบ้าน ซึ่งอยู่ใกล้กับห้องที่ผมนอน จะมีเสียงร่ำลาแว่วเข้ามา บางครั้งเป็นเสียงผู้ชาย บางครั้งเป็นเสียงผู้หญิง บางครั้งเป็นเสียงคุ้นเคย บางครั้งเป็นเสียงคนแปลกหน้า ผมยังมองโลกในแง่ดีว่าคนเหล่านั้นอาจแค่มาส่งเธอ ไม่มีอะไรเกินเลย พอเสียงรถเคลื่อนตัวออกไป หมาน้อยจะย่องเข้ามาในห้องซึ่งผมไม่ได้ล็อก จากนั้นจะโอบกอดผม และหอมแก้ม ก่อนย่องกลับออกไปยังห้องนอนของเธอ ช่วงเวลาที่ผมแกล้งหลับ ผมได้กลิ่นแอลกอฮอล์จากตัวเธอ
ในฐานะสามี ผมรู้สึกหึงเป็นธรรมดา จากประสบการณ์ผู้ชายที่เข้าหาผู้หญิงช่วงที่อ่อนแอมักมีโอกาสคว้าหัวใจเธอมาครอง และอีกอย่าง หลังประสบอุบัติเหตุเราแทบไม่ได้ร่วมรักกันเลย
ผมไม่รู้เหมือนกันหากเรื่องที่คิดเป็นจริง ชีวิตผมจะเป็นอย่างไร จะรับมือได้หรือเปล่า หรือถึงขั้นยอมเสียศักดิ์ศรีอ้อนวอนเธอไม่ให้ไป หรือแกล้งโง่ทำเป็นไม่รู้ไม่เห็น แต่ผมจะทนฝืนได้นานแค่ไหน อีกหนึ่งทางเลือกคือกลับบ้านเกิดไปเป็นภาระพ่อแม่จนกว่าจะมีใครตายไปข้าง
-10-
ฉันขับรถออกจากบ้านอย่างไร้จุดหมาย เรื่องราวในหัวประเดประดัง ก่อนเริ่มปะติดปะต่อเรื่องราวที่ลิงเล่าให้ฟังว่ามันเริ่มต้นเมื่อใด ฉันไม่มั่นใจว่าตัวเองรู้สึกอย่างไรกันแน่ ไม่เชิงโกรธ หรือแค้นใจอะไร มันเป็นความรู้สึกที่อธิบายเป็นคำพูดไม่ได้
ฉันไม่รู้ทำไมลิงจึงเลือกวันครบรอบแต่งงานปีที่เจ็ด ในการเปิดเผยความจริง หากคาดเดาคงเพราะความรู้สึกผิดกัดกร่อนหัวใจเขาอยู่ตลอดเวลา แน่นอน หากได้สารภาพบาปต่อฉัน เขาอาจรู้สึกผิดน้อยลง และคิดว่าเป็นสิ่งที่ควรทำ
หลังจอดรถริมฟุตปาธ ฉันตรงไปยังร้านเหล้า ภายในร้านตกแต่งสไตล์วินเทจ เปิดเพลงโฟล์กซึ่งกำลังเป็นที่นิยม ในร้านมีลูกค้าอยู่พอสมควร ฉันเลือกโต๊ะที่อยู่นอกร้าน เพราะติดริมคลอง หลังสั่งเบียร์และปีกไก่ทอดเกลือ ฉันก็เริ่มนั่งทบทวนคำพูดของลิง
ลิงบอกไม่อาจปกปิดความลับนี้ได้อีกต่อไป แม้ผลลัพธ์จะออกมาอย่างไรก็ตาม ลิงกุมมือฉันแน่น ก่อนบอกว่าตัวเองเป็นผู้ชายที่โชคดีที่มีฉันเป็นคู่ชีวิต แล้วใบหน้าก็เริ่มสลดและพูดต่อ “เราแม่งโคตรเลว เรานอกใจเธอ”
แล้วลิงก็พูดชื่อผู้หญิงคนนั้น ซึ่งฉันรู้จักดี เธอเป็นรุ่นน้องที่คณะ สอนอยู่โรงเรียน… และเรียนปริญญาโทรุ่นเดียวกับลิง ทั้งคู่แอบคบกัน ถึงขนาดวางแผนว่าหลังเรียนจบลิงจะบอกเลิกฉัน แล้วฉันก็นึกย้อนกลับไปถึงเหตุการณ์ที่เธออาสาไปรับไปส่งลิง ในวันที่ฉันติดธุระที่โรงเรียนช่วงวันเสาร์-อาทิตย์ แล้วฉันก็นึกถึงเพลงบางเพลงของลิง ที่เนื้อหาเกี่ยวกับรักสามเส้า ทำไมฉันไม่เคยเอะใจเรื่องพวกนี้ และในวันที่ลิงประสบอุบัติเหตุ หลังกลับจากงานวันเกิดเพื่อนคนหนึ่ง วันนั้นฉันพาเด็กไปแข่งประกวดขับร้องทำนองเสนาะที่กรุงเทพฯ ทั้งคู่ไปดื่มกันต่อที่ผับแห่งหนึ่ง และคืนนั้นชู้รักของลิงก็ขับรถอัดกับคอสะพานคอนกรีตระหว่างทางกลับโรงแรม
“เราเลวมากใช่ไหม” ลิงพูดทั้งน้ำตา “เราแม่งโคตรระยำ” เขาใช้แขนขวาปาดน้ำตา ก่อนพูดซ้ำๆ ด้วยเสียงสะอื้นไห้ว่า ‘ขอโทษ’
ฉันยกเบียร์ดื่มอึกใหญ่ มีลูกค้ากลุ่มใหม่เดินเข้ามา เป็นกลุ่มเด็กสาวสวมชุดโชว์เนื้อหนัง ฉันเผลอสำรวจการแต่งกายของตัวเอง ยังมิดชิดเชยเฉิ่มเช่นเคย เสียงเพลงจากวงดนตรีกระหึ่มดัง ความสลัวภายในร้านถูกปลุกให้ตื่น ฉันควรทำอย่างไรต่อจากนี้ จะยังรักเขาเท่าเดิมได้หรือเปล่า…
แม้ผ่านอะไรมาตั้งมากมาย แต่ความรักไม่เคยง่ายเลย…
แปลกใจเหมือนกัน หลังรู้ความจริงฉันกลับไม่โกรธเป็นฟืนเป็นไฟ อาจเพราะเขาได้กลายเป็นคนพิการไปแล้ว และแน่ชัดแล้วว่าความรักของคนทั้งสองกลายเป็นสิ่งไร้ค่าทันที เมื่อใครคนหนึ่งหมดประโยชน์
ฉันนั่งดื่มอย่างเลื่อนลอย ปล่อยให้เสียงเพลง ผู้คนผ่านเข้ามาและจากไป เผลอยิ้มเมื่อคิดถึงชื่อที่เราใช้เรียกกัน ‘ลิง’ กับ ‘หมาน้อย’ ฉันตั้งมันตามปีนักษัตรของเราทั้งสอง แน่นอน วันนี้เป็นวันครบรอบแต่งงานของเรา อย่างไรเสีย ฉันต้องมอบของขวัญล้ำค่าให้กับเขาเช่นทุกปีที่ผ่านมา ซึ่งเป็นวิถีปฏิบัติของฉัน แม้ฉันจะไม่เคยได้รับอะไรจากเขาในวันครบรอบแต่งงานเลยก็ตาม (ทว่าปีนี้เขามอบให้อย่างสาสม) อย่างว่า พวกผู้ชายไม่ค่อยใส่ใจเรื่องพวกนี้หรอก พวกเขามักสนใจเรื่องที่มันใหญ่เกินตัว และยึดถือสิ่งเหล่านั้นว่าเป็นหลักการของตัวเอง
พอพูดถึงเรื่องพวกนี้ทำให้นึกย้อนเรื่องราวที่เราทั้งสองทุ่มเถียงกัน เมื่อครั้งเกิดเหตุการณ์ชุมนุมใหญ่ของกลุ่มคนรุ่นใหม่ ที่บานปลายมาจากการยุบพรรคการเมืองที่พวกเขาเลือกเข้าสภา เนื้อหาการชุมนุมเริ่มรุนแรงและทะลุเพดาน มีการดำเนินคดีต่อเยาวชนที่ร่วมชุมนุม รวมถึงกลุ่มคนที่แสดงความคิดเห็นบนโลกออนไลน์
ลิงเป็นคนหนึ่งที่ทำเรื่องสุ่มเสี่ยงเหล่านั้น เขาไม่ต้องแคร์องค์กรหรือที่ทำงาน เพราะตอนนั้นเขาไม่ได้สังกัดหน่วยงานใดๆ ต่างจากฉันที่เป็นครู ต้องมีขอบเขตการแสดงความคิดเห็น บางครั้งเขาขึ้นกรุงเทพฯ เพื่อร่วมการชุมนุมใหญ่ บางหนเข้าร่วมการชุมนุมย่อยที่กระจายตามจังหวัดต่างๆ (ดาวกระจาย) นอกจากนั้นเขายังแสดงความคิดเห็นล่อแหลมบนเฟซบุ๊ก
ฉันตักเตือนเพราะเห็นว่าไม่เหมาะไม่ควร แต่ถูกเขาสวนกลับว่าเป็นสิทธิขั้นพื้นฐาน และความจริงเป็นสิ่งไม่ตาย
แน่นอน ฉันเห็นด้วยกับเหตุผลที่เขาให้ ‘ความจริงเป็นสิ่งไม่ตาย’ แต่ฉันเห็นมาหลายรายแล้ว ‘คนที่พูดความจริงมักตาย’ เสรีภาพมากับความรับผิดชอบเสมอ ฉันอยากให้เขาคิดถึงครอบครัวมากกว่าความเป็นไปของประเทศ คิดถึงหัวอกฉันที่ต้องเสียเงินเสียทองหากเกิดคดีความ เพราะในประเทศนี้วีรบุรุษหากไม่ติดคุกก็ตาย
เขาบอกหากไม่ทำอะไรเลยประเทศนี้จะเฮงซวยขึ้นเรื่อยๆ หากพากันคิดอย่างฉันหมด ประเทศคงล่มจม เขาอยากให้ประเทศนี้ดีขึ้น ความเป็นคนเท่าเทียม
ฉันตอบกลับว่า ความเป็นคนมันเท่าเทียมกันอยู่แล้ว เพียงแต่คนสำคัญไม่เท่ากัน ขนาดอาชีพแต่ละอาชีพยังสำคัญไม่เท่ากันเลย
ฉันจ้องหน้าเขาและพูดต่อ “หากหมาน้อยเห็นนายกฯ ประเทศนี้กับลิงกำลังจมน้ำ หมาน้อยเลือกช่วยลิงก่อน เพราะลิงสำคัญกับหมาน้อย คนอื่นก็อาจคิดแบบนี้ ช่วยคนที่ตัวเองคิดว่าสำคัญก่อน และลิงก็มองว่าสิ่งเหล่านี้เป็นความไม่เท่าเทียม” ฉันอาจเป็นคนเห็นแก่ตัว จะอย่างไรก็ตาม ครอบครัวฉันต้องมาก่อน
เสียงดนตรีบนเวทีเร่งเร้าปลุกฉันจากความคิด เริ่มดึกแขกยิ่งเยอะ ชายคนหนึ่งกำลังยืนสูบบุหรี่อยู่นอกร้าน ฉันยกเบียร์ขึ้นดื่ม ก่อนตรงไปขอบุหรี่จากชายคนดังกล่าว ฉันไม่ใช่คนสูบบุหรี่ เพียงแต่วันนี้อยากทำอะไรห่ามๆ ดูสักครั้ง ชายแต่งตัวฮิปปี้ล้วงซองบุหรี่ในกระเป๋ากางเกง ฉันบอกปฏิเสธ และชี้นิ้วไปยังบุหรี่ที่เขาสูบ “ฉันไม่เคยสูบบุหรี่ แค่อยากลอง” ชายแต่งตัวฮิปปี้ยื่นบุหรี่ให้ พร้อมกับสอนวิธีสูบควันลงปอด พอเห็นฉันสำลักเขาหัวเราะ ราวกับกำลังดูเด็กทำอะไรโง่ๆ “มวนนี้ผสมกัญชา” เขาพูดและยิ้ม ฉันสูบลงปอดอีกสองสามที ปล่อยควันลอยอ้อยอิ่ง พร้อมกับกวาดตาดูเหล่าผีเสื้อกลางคืน พลันคิดว่าพวกเขาหอบเรื่องราวใดมายังพื้นที่แห่งนี้
หลังเช็กบิล ฉันตรงไปยังรถ รู้สึกหน่วงๆ ที่หัว พอมุดตัวเข้าในรถ ความอบอุ่นก็ปกคลุมทั่วร่าง กลิ่นเบาะแสนคุ้นเคยปะทะเข้าจมูก ขณะขับรถออกไป ฉันพยายามเรียบเรียงสิ่งที่จะมอบให้กับลิง ฉันยิ้มให้กับตัวเองที่ไม่ให้อารมณ์อยู่เหนือหลักการ พอคิดได้อย่างนี้ยิ่งอยากกลับให้ถึงบ้านไวๆ ทิวทัศน์สองข้างทางเคลื่อนผ่านอย่างรวดเร็วและพร่าเลือน แต่ถึงอย่างนั้นฉันกลับคิดว่ามันเคลื่อนที่ช้าอยู่ดี
พอถึงบ้าน ฉันตรงไปยังห้องนอนลิงทันที ลิงนอนตะแคงหันหลังให้ ฉันแทรกกายลงนอนและโอบกอดเขาจากด้านหลัง เขาขยับตัวเล็กน้อย ก่อนพึมพำอะไรสักอย่าง แล้วฉันก็เริ่มต้นพูดถึงสิ่งที่จะมอบให้เขาในวันครบรอบแต่งงาน
“หมาน้อยเกือบนอกใจลิง หลังลิงประสบอุบัติเหตุ มีผู้ชายเข้ามาทำดีกับหมาน้อยหลายคน พวกเขาเข้ามาตอนหมาน้อยอ่อนแอ นั่นทำให้หมาน้อยรู้สึกอุ่นใจและมีที่พึ่ง หากวัดกันทางเหตุผล พวกเขาต่างเป็นทางเลือกที่ดีกว่าลิง แต่แน่นอน หมาน้อยเลือกลิง และวันครบรอบแต่งงานปีนี้หมาน้อยก็อยากมอบ ‘ความซื่อสัตย์’ ให้กับลิง”
-11-
ผมสะดุ้งตื่นเพราะเสียงโทรศัพท์ หลังกดรับและพูดเสียงงัวเงียออกไป ปลายสายแนะนำตัวว่าเป็นเจ้าหน้าที่ตำรวจ มีเสียงไซเรน เสียงยานพาหนะสัญจร และเสียงผู้คนเล็ดลอดเข้ามา
ปลายสายบอกให้ผมตั้งสติ ก่อนบอกข่าวร้ายเกี่ยวกับภรรยา
