วางบิล/เรืองชัย ทรัพย์นิรันดร์
เราพร้อมก้าวไปข้างหน้ากับท่าน
ก่อน “มติชน” จะเริ่มเข้าสู่เกณฑ์ปกติของหนังสือพิมพ์ 12 หน้า 1.50 บาท วันที่ 7 มีนาคม 2521 วันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2521 เกิดเหตุการณ์พาดหัวใหญ่หน้า 1 หลายวัน เป็นเหตุการณ์ที่ก่อความสลดใจอย่างยิ่ง
มติชนฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 23 กุมภาพันธ์ 2521 พาดหัวข่าวหน้า 1 ว่า “ตั้ง กก.สอบตำรวจทำเกินเหตุ? ยิงตัวประกัน พ่อ-ลูก” ด้วยเหตุ “จี้เศรษฐีจากเพชรบุรี – กระหน่ำดับ 3 ศพ”
โปรยหัวว่า “คนงานจี้เจ้าของโรงสีเมืองเพชร มุ่งสู่ชัยภูมิ ถูกสกัดที่บางเขนปะทะกันด้วยกระสุน ตาย 3 ศพ พร้อมเด็กหญิงตัวประกัน เสน่ห์ สิทธิพันธุ์ เผย ยังไม่อาจชี้ชัดว่าตำรวจทำเกินกว่าเหตุหรือไม่ ตั้งรองผู้บังคับการคุมสำนวนสอบ 2 พยานสำคัญวันนี้”
เหตุเกิดจากคนงานจังหวัดชัยภูมิ ทำงานในโรงสีล้วนข้าวไทย เพชรบุรี เกิดปากเสียงกับเพื่อนคนงานด้วยกันแล้วใช้ปืนยิงเพื่อนเสียชีวิต จากนั้นจึงจี้เจ้าของโรงสี พร้อมบุตรสาววัย 2 ขวบเป็นตัวประกัน บังคับให้ขับรถไปส่งที่บ้านเดิมชัยภูมิ หลังเกิดเหตุ ตำรวจเพชรบุรีได้รับแจ้งเหตุวิทยุบอกตำรวจทางหลวงเพื่อสกัดจับ
ต่อมาเมื่อตำรวจทราบว่าในรถมีเด็กผู้หญิงเป็นตัวประกันและคนงานมีปืนจี้คนขับ จึงเปลี่ยนใจมาเป็นการเจรจา คนงานจึงให้ตำรวจร่วมเดินทางด้วย มีจุดหมายที่ขนส่งสายเหนือตลาดหมอชิต
เมื่อรถเก๋งที่มีตัวประกันข้ามสะพานพุทธยอดฟ้า ตำรวจนครบาลได้รับแจ้งเหตุ ตำรวจกองปราบฯ จึงส่งกำลังออกสกัดรถคันนั้น ขณะรถเก๋งวอลโว่ผ่านถนนราชดำเนิน เข้าถนนพระราม 6 ตำรวจอีกส่วนหนึ่งออกมาสกัดที่หน้าโรงเรียนสามเสนวิทยาลัย คนขับคือบิดาของเด็กหญิงขอร้องไม่ให้ตำรวจใช้อาวุธปืน หลังจากเจรจาแล้ว ตำรวจขอขึ้นนั่งไปด้วย คนร้ายอนุญาต แต่ต้องปลดอาวุธปืน สัญญาว่า เมื่อถึงตลาดหมอชิตจะปล่อยตัวประกัน แต่เกิดเปลี่ยนใจกลับวิ่งไปบนถนนวิภาวดี เพื่อกลับชัยภูมิ
ขณะรถไปติดสัญญาณไฟแดงสี่แยกหลักสี่ ตำรวจที่ล้อมอยู่นั้นกระหน่ำยิงเข้าไปทางหน้ารถ เป็นเหตุให้ผู้นั่งแถวหน้า คือคนงาน บิดาเด็กหญิง และเด็กหญิง ถูกกระสุนเสียชีวิต
เหตุหลังจากนั้น ร.ต.อ.สุเทพ รมยานนท์ สารวัตรจราจรพญาไท เปิดเผยกับผู้สื่อข่าวและเจ้าหน้าที่ตำรวจชั้นผู้ใหญ่ว่า ได้รับทราบจากวิทยุรายงานว่ารถคันดังกล่าวจะผ่านเข้ามาในท้องที่พญาไท จึงออกมาสกัด เมื่อเห็นว่า รถไม่ไปทางสถานีขนส่งสายเหนือ กลับวิ่งออกถนนซูเปอร์ไฮเวย์ จึงแจ้งให้ตำรวจหลักสี่เปิดสัญญาณไฟแดงสกัด แต่ไม่มีใครเปิด จึงแซงรถขึ้นไปสั่งให้ตำรวจตรงสี่แยกหยุดไฟแดงไว้
“เมื่อรถติด ผมจึงลงจากมอเตอร์ไซค์มาเคาะกระจกเรียกให้ลงมาเจรจา แต่คนงานยิงคนขับรถ ผมจึงยิงมันทันที ยิงไปหมดเลยละ” ร.ต.อ.สุเทพเล่าอย่างนั้น
อีกหลายวัน 27 กุมภาพันธ์ 2521 “หวาน สะเดาดง” เขียนข่าว “คนๆๆๆ” ความว่า
๐ ก็ฟังไว้ ส.ต.อ.สุรเชษฐ์ อาคมศิลป์ ตำรวจทางหลวงคนนั้น อาศัยที่เป็นชาวอีสานด้วยกัน เกลี้ยกล่อมนายฉลอง จันทรวิชัย จนไม่มีปัญหาอะไรอีก ทั้งยังจะพาไปกินก๋วยเตี๋ยวเรือที่รังสิต แล้วจะปล่อยตัวไป นายฉลองก็ยอมทุกอย่าง…๐ นายตำรวจชั้นประทวนทำไปเพื่ออะไร เพื่อใคร ร.ต.ท.ชวลิต กิ่งเนตร นายตำรวจสัญญาบัตร จะว่าอย่างไร…๐ ความยุติธรรมคือความยุติธรรม การเมตตาต่อกันเป็นสิ่งที่มีในหัวใจคนไทย แต่จะเลือดขึ้นหน้าทันที ถ้าใครมาหลอกทำขาวให้เป็นดำ…๐ “อย่าทำข้อเท็จให้เป็นจริง” พล.ต.ต.สม จารักษ์ นายตำรวจผู้ดำรงความเป็นธรรมให้ชาวบ้านมาหลายอธิบดีและหลายคดี อย่าคลาดสายตาคดีนี้นะขอรับกระผม…๐
คดีนี้ภาพที่นำเสนอจากหนังสือพิมพ์ฉบับหนึ่ง เป็นภาพเบาะรถยนต์ด้านหน้าตรงที่นั่งข้างคนขับ มีขวดนมวางคาอยู่บนเบาะ สร้างความสะเทือนใจไม่ว่าใครคนนั้นจะเป็นหญิงหรือชาย พ่อหรือแม่ ตำรวจหรือใคร
แล้วหนังสือพิมพ์มติชนประจำวันอังคารที่ 7 มีนาคม 2521 ขึ้นหัวหนังสือพิมพ์ที่เรียกว่า Sky Line ความว่า เริ่มตามสัญญา “12 หน้า” แห่งเนื้อหาสาระ
พาดหัวข้าววันแรกที่เพิ่มเป็น 12 หน้า หรือ 8 + 4 = 12
“ครม.ประชุมวันนี้ประกาศทันที” “ตั้งกำแพงภาษีสินค้า 160 ชนิด นโยบายห้ามนำเข้าไร้ผล”
หน้า 3 เป็นบทนำ พร้อมรายชื่อผู้ร่วมงาน และคอลัมน์ “จริงบ้างเล่นบ้าง” โดยขรรค์ชัย บุนปาน
บอกกล่าวถึงเรื่องการขยับขยายหน้าของมติชน จาก 8 หน้า มาเป็น 12 หน้าก่อนที่จะคุยเรื่องอื่นต่อไป
เอากันตรงๆ 8 หน้าของมติชนที่แรกคลอดเมื่อ 9 มกราคม เหมือนเด็กที่อยู่ในครรโภทรแห่งมารดาเพียง 7 เดือน แล้วก็ออกมาลืมตาดูโลก แต่ขอปฏิเสธเด็ดขาดว่า ไม่มีไอคิวสูงขนาดเสาธงไหน
การแพทย์สมัยใหม่เจริญขึ้นฉันใด มติชนก็ตกอยู่ในแวดล้อมของความเจริญฉันนั้น ใช้เวลาอบตัวเกือบ 2 เดือน ก็เห็นว่าต้องออก 12 หน้า เพื่อสนองอุปการคุณแด่ท่านผู้อ่านสถานหนึ่ง กับอีกอย่างหนึ่ง มติชนอยากทำหน้าที่ให้สมบูรณ์เต็มเม็ดเต็มหน่วย
ไม่ใช่ออก 8 หน้าวันไหน ถูกโฆษณาแบ่งไปเกือบ 2 หน้าวันไหน วันนั้นก็รับแต่โทรศัพท์สัพพีจนหน้าม้านไปทั้งวัน
แท้ที่จริงแล้วการเกิดของมติชน ผู้จัดทำทุกคนต่างตระหนักดีว่ามันเกิดจากสิ่งที่มีอยู่ เสมอด้วยลูกค้างคาวจุติจากปล้องไม้ไผ่ จะไปโกหกตอแหลว่ากำเนิดจากปล่องโรงงานอุตสาหกรรม หรือจากปล่องเมรุวัดธาตุทองก็อายตัวเอง
เฉกปล้องไม่ไผ่คือสิ่งที่มีอยู่ของเรา มันเป็นเพียงฐานที่ตั้งน้อยๆ แต่แน่นอนในสำนึกของหน้าที่นั้น เราปรารถนาความเจริญเติบโตของกิจการงานอย่างถูกทำนองคลองธรรม และกิจการนั้นพึงมีพึงเป็นไปเพื่อประโยชน์ส่วนรวมอย่างดีด้วยหน้าที่ของเรา
นี่เป็นความหวังของคนหนุ่มคนสาวทุกคนที่นี่
ก้าวของเราอาจจะเล็กและสั้น แต่เราก็พร้อมจะก้าวไปข้างหน้าด้วยความระมัดระวัง สุขุมรอบคอบ โดยอาศัยบทเรียนชนิดที่หนักเหลือกำลังรับในอดีตมาเป็นเข็มทิศส่องทาง
การปรับปรุงมติชนจาก 8 หน้ามาเป็น 12 หน้าก็ด้วยเหตุผลนั้น เป็นก้าวแรกน้อยๆ ของเรา จริงอยู่ ยังมีอุปสรรคมากมายเหลือคณานับคอยอยู่ข้างหน้า หากงานในโลกนี้ที่ไหนบ้างซึ่งปราศจากอุปสรรค
ฉะนั้น อย่ากลัวว่าเราจะหยุดอยู่กับที่ หรือถอยหลัง และอย่ากลัวว่า เราจะก้าวกระโดด ท่านผู้อ่านกับเรามีหน้าที่ผลัดกันนำ ผลัดกันตาม หรือไม่ก็ก้าวเดินไปข้างหน้าพร้อมๆ กัน ขอให้เชื่อเถิด
ข้อสำคัญ อย่ามาทิ้งขว้างกลางคันเสียก่อนก็แล้วกัน
