ภาพยนตร์
นพมาส แววหงส์
THE LOST DAUGHTER
‘เวเคชั่นในกรีซ’
กำกับการแสดง
Maggie Gyllenhal
นำแสดง
Olivia Colman
Jessie Buckley
Dakota Johnson
Ed Harris
Peter Sarsgaard
นี่เป็นหนังเรื่องแรกที่แม็กกี้ จิลเลนนาล ผันตัวเองจากการเป็นนักแสดง (ซึ่งมักจะถูกบดบังด้วยชื่อเสียงและความหล่อบาดตาของน้องชายเจค จิลเลนนาลบนจอภาพยนตร์) มานั่งเก้าอี้ผู้กำกับฯ และผู้เขียนบทซึ่งดัดแปลงจากนวนิยายของเอลีนา ฟาร์รันเต
และเธอก็ทำได้ดีมากเสียด้วยในทั้งสองบทบาท
ละเมียดละไม แฝงความหมายซ่อนเร้น เดินเรื่องไปเรื่อยๆ อย่างมีเงื่อนงำ และสำรวจความลึกล้ำเลี้ยวลดของตัวละครผู้หญิงอย่างที่ผู้กำกับฯ หญิงทั้งหลายมักใช้เป็นโฟกัส
เพราะผู้หญิงย่อมเข้าใจหัวอกผู้หญิงด้วยกันเองได้ดีกว่าจะให้ผู้ชายมาเข้าใจ
และยิ่งได้นักแสดงฝีมือขั้นเทพอย่าง โอลิเวีย โคลแมน (The Favorite) และนักแสดงดาวรุ่งอย่างเจสซี บัคลีย์ (I’m Thinking of Ending Things) มารับบทบุคคลคนเดียวกันแต่ต่างวัยกันร่วม 30 ปี จึงใช้ชีวิตไปคนละแบบ ต่างกรรมต่างวาระ
พูดง่ายๆ เจสซีเป็นภาพในวัยสาวของแฟลชแบ็กเมื่อตัวละครนึกย้อนกลับไปสู่ชีวิตแต่หนหลัง
และต้องขอชื่นชมว่าเจสซีสวมบทบาทได้แนบสนิทแทบจะเป็นเนื้อเดียวกับโอลิเวียเลย
“The Lost Daughter” Yannis Drakoulidis/Netflix
เลดา (โอลิเวีย โคลแมน) เป็นหญิงวัยกลางคนซึ่งเดินทางมาที่เมืองริมทะเลในกรีซ เธอเช่าบ้านจากชายชาวอเมริกันชื่อ ไลล์ (เอ็ด แฮร์ริส) ผู้มาใช้ชีวิตในบั้นปลายดูแลอสังหาริมทรัพย์หลายแห่งที่นี่
เลดาซึ่งไม่อยากจะสุงสิงสังสรรค์กับผู้คน พูดน้อยและไม่ค่อยอยากตอบคำถามเรื่องส่วนตัว แต่ครั้นจำเป็นต้องตอบอะไรออกมาบ้าง ก็บอกเพียงว่าเธอเป็นอาจารย์สอนวิชาวรรณคดีและการแปลอยู่ที่บอสตัน เธอกำลังอยู่ในช่วงกึ่งพักผ่อนกึ่งทำงาน ก็คงจะเป็น sabbatical leave ของมหาวิทยาลัยนั่นแหละ
เนื่องจากยังไม่มีคำบัญญัติที่กระชับสำหรับเรียกขาน ศัพท์คำนี้ในภาษาไทยจึงใช้อย่างยืดยาวว่า “การลาพักไปปฏิบัติงานเพื่อเพิ่มพูนความรู้ทางวิชาการ” และต้องมีผลงานเป็นข้อพิสูจน์ว่ามีความรู้ทางวิชาการเพิ่มขึ้นเมื่อสิ้นสุดการลาพัก
บ้านพักของเลดาใช่จะเข้าขั้นที่พักในฝันระดับห้าดาวของคนเดินทางมาพักผ่อนตากอากาศ แม้จะตั้งอยู่ริมทะเล มีทิวทัศน์สวยงาม หาดสวย น้ำใสสีครามแบบชายฝั่งเมดิเตอร์เรเนียน
ในชามผลไม้ที่ตั้งไว้ต้อนรับ เธอหยิบบางลูกขึ้นมาดูเห็นว่าด้านที่ถูกบังอยู่ด้านหลังเริ่มเน่าเสียแล้ว เธอจึงต้องเททิ้งไปหมด อากาศน่าจะร้อนมากจนคนดูแลที่พักยืนกรานจะเปิดแอร์ทิ้งไว้ให้ ทั้งๆ ที่เลดาทักท้วงว่าเธอชอบอากาศบริสุทธิ์ตามธรรมชาติ
เช่นเดียวกับความนิยมของฝรั่งอาบแดดทั้งหลาย วันๆ เลดาอยู่ในชุดว่ายน้ำ เปิดผิวเนื้อให้รับแสงแดดอุ่นจัดของเมดิเตอร์เรเนียนให้มากที่สุด นอนเล่นนั่งเล่นอยู่คนเดียวบนเตียงสนามริมทะเล กินไอศกรีมแท่งให้ชื่นใจ
ใช้เวลาพักผ่อนและทำงานไปด้วยพร้อมๆ กัน
Jessie Buckley in “The Lost Daughter” Yannis Drakoulidis / Netflix
จนกระทั่งมีคนกลุ่มใหญ่เข้ามารุกรานความสุขสงบของการตากอากาศริมทะเลสวยของประเทศกรีซ เป็นครอบครัวใหญ่ มีเด็กเล็ก คนท้อง หนุ่มสาว ต่างส่งเสียงเอะอะโดยไม่เกรงใจใคร วิ่งเล่นกันเกรียวทั้งบนชายหาดและในทะเล
แถมยังมีหน้ามาขอให้เลดาย้ายที่นอนออกไป เพื่อให้พวกเขาได้นั่งรวมกลุ่มกัน
ซึ่งเลดาปฏิเสธเอาดื้อๆ โดยไม่ยอมต่อความยาวสาวความยืด และไม่ยอมลดราวาศอกให้โดยมารยาทหรือโดยมิตรจิตมิตรใจต่อคนแปลกหน้า สร้างความขุ่นเคืองและท่าทีเป็นปรปักษ์แก่คนแปลกหน้ากลุ่มนี้ ซึ่งแสดงท่าเหมือนมาเฟียหรืออันธพาลอย่างเห็นได้ชัด
หนึ่งในกลุ่มนั้น คือนีนา (ดาโกตา จอห์นสัน) หญิงสาวสวยที่อุ้มท้องอยู่ และมีลูกสาวตัวน้อยซึ่งอุ้มตุ๊กตาแบบที่เลดาจำได้ว่าลูกสาวของเธอเคยมีอยู่และเธอเป็นคนโยนทิ้งหน้าต่างลงไปแตกไม่มีชิ้นดี
เลดาเฝ้ามองชีวิตของนีนากับครอบครัวอยู่เงียบๆ พร้อมกับนึกถึงชีวิตของตัวเองในอดีตคู่ขนานไปด้วย
และปริศนาที่เรายังตีไม่แตกและคอยลุ้นแบบหายใจไม่ค่อยทั่วท้องจนเกือบจะท้ายเรื่อง ก็เกี่ยวพันอยู่กับตุ๊กตาตัวนั้นและสิ่งที่เลดาทำลงไปโดยเหมือนจะไม่มีเหตุผลอันดีหรือถูกต้องให้คนอย่างเธอทำ
ยังมีอีกฉากที่เลดาไป “เกิดเรื่อง” กับกลุ่มวัยรุ่นเฮ้วที่เข้ามาป่วนในโรงหนัง แต่เหตุการณ์นั้นก็ไม่ได้พัฒนาต่อไปถึงไหน นอกจากจะแสดงถึงตัวตนและลักษณะนิสัยของเลดา
หนังเลือกที่จะไม่อธิบายการกระทำและความลี้ลับในจิตใจของตัวละครออกมาให้กระจ่างแจ้ง รู้เช่นเห็นชาติ หรือรู้ดำรู้แดงกันไปเลย
ตัวละครบอกว่า “เรื่องที่ยากที่สุดที่จะพูดถึงคือเรื่องที่ตัวเราเองก็ยังไม่เข้าใจ” และในฉากที่เลดาพบกับนีนาเป็นครั้งสุดท้าย ซึ่งขมวดปมให้แก่เรื่องราวทั้งหมด เลดาบอกนีนาว่า “ฉันเป็นแม่ที่ผิดธรรมชาติ” ซึ่งเป็นสำนึกผิดในใจเธอมาตลอด
หนังมีตอนจบแบบที่ต้องอาศัยการตีความ และคนดูอาจตีความแตกต่างกันไปได้หลายทาง แล้วแต่จะมองอย่างไร
แม้แต่หลังจากบทบาทยอดเยี่ยมของราชินีใน The Favorite เมื่อสองสามปีมาแล้ว การแสดงในบทเลดาก็ยังเป็นบทที่ติดตรึงอีกครั้งของโอลิเวีย โคลแมน
และแมกกี้ จิลเลนนาลก็ประสบความสำเร็จอย่างดีเยี่ยมในบทบาทการกำกับฯ และการเขียนบทครั้งแรกของเธอ •
ชมตัวอย่างภาพยนตร์ “The Lost Daughter” ได้ที่นี่
