เอกภาพ | พิชัย แก้ววิชิต
สายน้ำไหลตกลงมาเหมือนอย่างเคย ไร้เหนื่อยหน่าย น้ำตกปลอมๆ ขับเคลื่อนวนเวียนอย่างสม่ำเสมอด้วยได้เครื่องยนต์กลไกจากปัญญาประดิษฐ์ของมนุษย์ผู้มีวิชา น้ำใสจึงไหลกลับไปมาได้ไม่ไปไหน ความเป็นน้ำในแบบนี้จึงถูกจัดให้มีไว้ตามหน้าบ้าน หน้าอาคาร เรือน เป็นที่รื่นรมย์ใจแก่ผู้พบเห็น
กฎการไหลเวียนของน้ำไม่เลือกปฏิบัติต่อสถานที่และเวลา จะเป็นแม่น้ำสายไหน หรือหยดน้ำค้างในเดือนใด เมื่อความเป็นน้ำอยู่ถูกที่ถูกเวลา น้ำจะยังคงไหลไปเรื่อยอย่างเป็นเหตุเป็นผล ตามวิถีของเหลวย่อมจะไหล
หากแต่บางครั้ง วิถีทางของความเหลวไหล อาจไม่ได้มีเพียงรูปธรรม แบบที่น้ำใสไหลเย็นเห็นตัวปลา หรือความเป็นน้ำดื่มในขวดพลาสติก
ทว่า “ความเป็นน้ำจากโลกนามธรรม” ที่ใครต่อใครมักเปรียบเปรยนำมาจากความรู้สึกแห่งตน ความเป็นน้ำในแนวทางนี้ อาจมีมากมายหลายรูปแบบ
กับใครบางคนที่มักชอบแก้ตัวแก้ต่างความผิดพลั้งไปของตัวเอง อย่างชนิดที่ไร้เหตุผล ไม่ใคร่ฟังขึ้นด้วยประการทั้งปวง ด้วยความดื้อนี้จึงเลือกไม่ยอมรับความจริง แบบนี้แล้วใครต่อใครมักนิยมกันเรียกว่า “ไปแบบน้ำขุ่นๆ”
และยังมีอีกไม่ใช่น้อยคน ที่ไม่ขอลงไปดำผุดดำว่ายในน้ำขุ่นๆ เพราะพวกเขาและเธอเป็นผู้มีความฉลาดเอาเรื่อง อาจเลือกวิธีขุด “ชักแม่น้ำทั้งห้า” อ้างแอบเหตุผลบบรรดามี เพื่อชวนให้ใครคนแล้วคนเล่าได้เชื่อ ต้องตกตัวเปียกอยู่ใน “วังวนแห่งน้ำคำ” แหวกว่ายกันไปตามเรื่องตามราว ชนิดซื่อตาใสไม่ง้อแว่นตากันน้ำ
ยถากรรมในแบบนี้ ด้วยภูมิปัญญาของผู้คนผู้มาก่อนกาลปัจจุบัน ได้คิดค้นคำเปรียบเปรยให้ลูกหลานไว้เป็นมรดกให้ได้คิด ว่าความเป็นน้ำประเภทนี้ อยู่ในหมวดมวลของเหลวไหลอยู่นั่นเอง
นํ้าในตากับสายธารของความทรงจำ เมื่อครั้งช่วงชีวิตยังเริ่มใช้ได้ไม่นาน ช่วงเวลามักหมดไปกับการถูกอบรมสั่งสอน การต้องโทษเล็กๆ น้อยๆ ตามประสาเกิดขึ้นได้ตามปกติ ในแบบหลักสูตรของครอบครัว ความเป็นเด็กน้อยจึงไร้ประสบการณ์ ผู้ใหญ่มักกลัวลูกหลานหลงผิด “มากกว่าหน้าที่ คืออำนาจความรัก” ผู้ปกครองบางครอบครัวในยุคนั้นหรือในยุคนี้ เลือกดูแล อบรมสั่งสอนตามหลักที่สืบต่อกันมา ด้วยความดื้อด้านในบางครั้ง ตามประสาของผม จึงถูกว่ากล่าวตักเตือน ดุด่า และอาจจบลงที่การถูกหวดด้วยก้านมะยม ตามยุทธวิธีจากเบาไปหาหนักของแม่
ด้วยที่เป็นเด็กใจน้อย จึงเสียใจมาก จะมีอะไรดีไปกว่าการนั่งก้มหน้าร้องไห้ ปล่อยน้ำตาไหลอยู่หลายหยดแหมะ กับตอนจบที่มักจะถูกลูบหลัง ด้วยการถูกขับให้ไปอาบน้ำอาบท่า เพื่อเป็นการฟื้นฟูอารมณ์ เปลี่ยนบรรยากาศเพิ่มความสดชื่น และจำไว้นะ!! “ทีหลังอย่าทำ”
ย่อหน้านี้แห้งแล้งสาระ จึงมองหาน้ำที่ใกล้ตัวที่สุดเท่าที่จะหาได้ แน่นอนแล้วว่า ถ้าอยากจะหาให้เห็นความเป็นน้ำในแบบนี้ คงต้องพึ่งพากระจกเงา บอกไว้แต่เพียงแค่นี้คงเดากันได้ไม่ยาก สำหรับ “น้ำหน้า” ที่มักจะหามองได้ตามความต้องการ มีอะไรบ้างในน้ำหน้าอย่างผม บอกได้เลยว่า “ไม่มีอะไรเป็นพิเศษอยู่ในน้ำหน้าอย่างข้าพเจ้า” ในวันผิดพลาดพลั้งเผลอไปบ้างกับชีวิต คำพูดจากใจของใครบางคน ได้เห็นสีหน้าของผมในวันนั้น มันเป็นคำพูดไร้การปรุงแต่ง และเสริมต่อให้ดูเกินเลย
“สมน้ำหน้า” มนุษย์แปดขวบคนหนึ่งกล่าวกับผม ในวันที่เดินสะดุดล้มลง
