ไม่ต้องถอยไปไกลมากนักหรอก เอาแค่ราว 3 พันปีแล้วกัน
ในเว็บ true ปลูกปัญญา เขียนถึง “อารยธรรมเปอร์เซีย” เอาไว้ว่า กลุ่มชนที่ใช้ภาษาอินโด-ยูโรเปียน ชื่อว่า ชนเผ่าเปอร์เซียนั้น เดิมมีถิ่นฐานอยู่บริเวณทางเหนือของทะเลดำ ได้ขยายอาณาเขตแห่งอำนาจครอบครองอารยธรรมโบราณอื่นๆ ออกไปอย่างกว้างขวาง เชื่อมโยงดินแดนเอเชียตะวันออก เอเชียกลาง อินเดีย อียิปต์ ลากยาวไปถึงแถบทะเลเมดิเตอร์เรเนียน
“เปอร์เซีย” ภายใต้การปกครองของ “พระเจ้าไซรัสมหาราช” ยุคนั้นยิ่งใหญ่กลายเป็นจักรวรรดิใหญ่แห่งแรก เป็นศูนย์กลางแห่งความเจริญรุ่งเรือง
แต่แม้ว่าความเจริญรุ่งเรืองจะล่วงไปจนถึงยุคของ “พระเจ้าไซรัส ที่ 2” แห่งเปอร์เซียซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้สร้างจักรวรรดิที่ยิ่งใหญ่เกรียงไกรและทรงอำนาจที่สุด
หากในเวลาต่อมาหรือราว 300 ปีก่อนคริสต์ศักราช ดาวฤกษ์ดวงใหม่ก็จรัสแสงเจิดจ้า
“อเล็กซานเดอร์มหาราช” แห่งมาซิโดเนียนำพากองทัพกรีกเข้าทำสงครามกับจักรวรรดิเปอร์เซียจนสามารถเข้ายึดครองเพอร์เซโพลิส เมืองหลวง ปิดฉากอำนาจจักรวรรดิเปอร์เซีย อเล็กซานเดอร์มหาราชควบคุมภูมิภาคแถบนั้นเบ็ดเสร็จพร้อมผสมผสานอารยธรรมเปอร์เซียอย่างกลมกลืนก่อนที่จะทะลุทะลวงต่อไปถึงอินเดีย
กล่าวได้ว่า ก่อนคริสตกาลนั้นเต็มไปด้วยสงคราม
อำนาจเกิดจากกำลังคนและอาวุธ ชาวพาร์เธียรบกับเปอร์เซียและเสียดินแดนให้กับราชวงศ์ซาสาเนียน กรีกรบเอาชนะจนจักรวรรดิเปอร์เซียล่มสลาย เอเธนส์รบกับสปาร์ต้า โรมันรบกับคาร์เธจ แต่ละกลุ่มแต่ละเผ่าพันธุ์สร้างอำนาจด้วยการทำสงครามแย่งชิงดินแดน ประชากร และยึดครองทรัพยากร เมื่อชนะและตั้งมั่นได้จึงมีโอกาสได้ทำนุบำรุงบ้านเมืองสร้าง “อารยธรรม”
อารยธรรมเปอร์เซียก็เป็นเช่นนั้นสืบเนื่องยาวนานมานับพันปีจนกระทั่งพ่ายแพ้แก่อเล็กซานเดอร์มหาราช
แต่ชื่อเปอร์เซียก็ใช้มาจนถึงปี ค.ศ.1935 แล้วจึงเปลี่ยนเป็น “อิหร่าน”
ช่งสงครามโลกครั้งที่ 2 กษัตริย์ซาห์สวามิภักดิ์กับประเทศตะวันตกทำให้ภายในประเทศมีความแตกแยกและเกิดการต่อต้าน จนกระทั่งปี ค.ศ.1979 “อายะตุลลอฮ์ โคไมนี” โค่นล้มราชบัลลังก์พระเจ้าซาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี เปลี่ยนการปกครองเป็นสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน โคไมนี ผู้นำสูงสุด ปลุกปั่นประชาชนให้ต่อต้านชาติตะวันตก และสหรัฐอเมริกา ความขัดแย้งเลยเถิดเมื่อนักศึกษาอิหร่านเข้ายึดสถานทูตสหรัฐอเมริกาและจับชาวอเมริกัน 66 คนเป็นตัวประกัน
นับแต่นั้นมาอิหร่านภายใต้การปกครองของสาธารณรัฐอิสลามก็ไม่เคยสงบ โดยเฉพาะกับ “อิสราเอล” ซึ่งก่อนปี 1979 นั้นทั้งสองยังไม่ได้เป็นศัตรูคู่อาฆาตกัน แต่เมื่อรัฐอิสลามชีอะห์อิหร่านประกาศว่า อิสราเอลเป็นรัฐผู้ยึดครองปาเลสไตน์ อิสราเอลจะต้องถูกลบออกจากแผนที่โลก “อิหร่าน” ก็เป็นภัยคุกคามที่อิสราเอลไม่อาจกะพริบตา
แต่ส่วนใหญ่คู่ขัดแย้งนี้รบผ่านตัวแทน เช่น อิหร่าน สนับสนุนฮิซบอลเลาะห์ ในเลบานอน ฮามาส ในกาซา กลุ่มติดอาวุธในซีเรีย อิรัก และเยเมน ส่วนอิสราเอลก็โจมตีฐานทัพอิหร่านในซีเรีย ลอบสังหารนักวิทยาศาสตร์นิวเคลียร์ และถล่มกาซา
อิหร่านกับอิสราเอล ทำท่าจะเพลาลงอยู่ช่วงปี 2000 ที่สหรัฐอเมริกาเชื่อมให้ทั้งสอง “เจรจา” กันเพื่อสันติภาพ
แต่ก็อย่างที่บอก การเจรจากันนั้นเป็น “ทางเลือกที่ดี” ของมนุษย์ซึ่งมักเกิดขึ้นภายหลังความเสียหาย การสูญเสีย หรืออาการสาหัส
มนุษย์มักจะถือดี วิวาท และลุแก่อำนาจซึ่งเป็นสัญชาตญาณที่ติดตัวมาตั้งแต่ยังมีสภาพเป็นเผ่าพันธุ์ป่าเถื่อน ซึ่งเดิมทีเดียวเราก็เหมือนสัตว์ป่าอื่นๆ ที่ทำได้แค่ส่งเสียงร้องเอะอะ เงอะงะ เอ้อ อ้า ไม่รู้ภาษา
ต่อเมื่อรู้จักเอาภาพมากำหนดเป็นสัญลักษณ์ และจดจำจากเสียง จากธรรมชาติรอบตัว นานๆ เข้าก็รู้จักสื่อสารด้วยภาพตามที่ปรากฏที่ผนังถ้ำ บนแผ่นหิน หรือบนแผ่นดินเหนียว จากนั้นค่อยๆ พัฒนาเป็นภาษาเขียน ได้อ่าน ได้พูด ได้เขียน ได้ถ่ายทอด ได้สอน พัฒนามาจนกลายเป็นจารีตธรรมเนียมเป็นอารยธรรม
ความเจริญหรืออารยธรรมทั้งหลายที่แตกต่างนั้นเกิดจาก “การสร้าง” ของมนุษย์ทุกชาติพันธุ์จากทุกภูมิภาค
ส่วนสงครามนั้นเป็นการทำลายสิ่งที่สร้างขึ้น
สงครามเป็นความป่าเถื่อน ทำลายชีวิต ทำลายความฝัน ทำลายปัญญาและศักยภาพในการพัฒนาของมนุษย์
สหรัฐอเมริกา อิสราเอล รบกับอิหร่านมา 1 เดือน เด็กๆ แม่ของลูก พ่อของลูก เครือญาติ หนุ่มสาว ผู้สูงอายุ ครูอาจารย์ ศิลปิน นักวิทยาศาสตร์ แพทย์พยาบาล ทหารทั้งของฝ่ายอิสราเอล อเมริกา และอิหร่าน ตลอดจนผู้ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องอันใดกับความบาดหมางหรือมักมากของผู้นำทางการเมือง สูญเสียไปกี่ชีวิต
ทุกมุมโลกเดือดร้อนจากสงคราม อเมริกา อิสราเอล vs อิหร่าน ราคาน้ำมัน ธุรกิจการค้า อุตสาหกรรมปิโตรเคมีและทุกห่วงโซ่ที่เกี่ยวโยงได้รับผลกระทบสาหัส ความเจริญใดๆ อาคารบ้านเรือน วัตถุสมบัติใดๆ โรงกลั่น ฐานที่ตั้งทรัพย์สมบัติของนักลงทุนทั้งหลายพินาศไปในพริบตา
ถามว่ามนุษย์ทำสงครามกันเพื่ออะไร
“เหตุปัจจัย” ของสงครามไม่เคยเปลี่ยน!
วิถีจักรวรรดิมักจะห้าว กร้าว หวาดระแวง แต่หัวใจสำคัญคือความมักมากอยากได้ อยากยึดครองทรัพยากรของผู้อื่น ในยุคโบราณทำสงครามแย่งยึดเอาแผ่นดิน ยึดเอาคนมาเป็นทาส ส่วนศึกในตะวันออกกลางรอบนี้ก็เห็นๆ ว่าจักรวรรดิต้องการอะไร
ก่อนจะพักศึกกับอิหร่าน 2 สัปดาห์ “โดนัลด์ ทรัมป์” ซึ่งตัวตนก็ไม่ใช่นักการทหารไม่ใช่นักรบ แต่อหังการประกาศต่อโลกว่า คืนนี้อารยธรรมทั้งมวล (ของอิหร่าน) จะล่มสลาย และจะไม่มีวันฟื้นคืนกลับมาอีก
ถ้าจะเปรียบการพูดคุยหรือเจรจากันเป็น “อารยธรรม” อย่างหนึ่ง
การรบกันหรือการทำสงครามกันก็ต้องนับเป็น “ความป่าเถื่อน” ชนิดหนึ่งซึ่งยังคงฝังอยู่ในสัญชาตญาณของมนุษย์
แต่ไหนแต่ไร มนุษย์รบกันตลอดมา รบกันจนต้องเขียน “ตำราพิชัยสงคราม”
ตำราเจรจาสันติภาพสักเล่มไม่มี!?!!!
