วิรัตน์ แสงทองคำ | https://viratts.com
เรื่องราวผู้ก่อตั้ง ผู้ร่ำรวย TOP10 ของสังคมไทย สร้างเครือข่ายธุรกิจใหญ่ ภายใต้กระแสแห่งยุคสมัย
นายแพทย์ปราเสริฐ ปราสาททองโอสถ (2476-2569) ผู้จากไป ได้สร้างตำนานหน้าหนึ่งในสังคมธุรกิจไทย ในฐานะผู้บุกเบิกธุรกิจ ยุคสงครามเวียดนามอีกคนหนึ่ง กับช่องทางเฉพาะ อ้างอิงบริการพื้นฐานของรัฐ
จากสายการบิน (Bangkok Airways ภายใต้บริษัท การบินกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) หรือ BA) ดูโดดเด่นแต่แรก ทว่ากลายเป็นตำนานอันวกวน (กล่าวไว้ในตอนที่แล้ว) สู่ธุรกิจโรงพยาบาล (โรงพยาบาลกรุงเทพ ภายใต้ บริษัท กรุงเทพดุสิตเวชการ จำกัด (มหาชน) หรือ BDMS ก่อตั้งบริษัท 2512 เปิดบริการ 2515) ที่เป็นไปอย่างช้าๆ กว่าจะเติบโตอย่างก้าวกระโดดอีกราว-3-4 ทศวรรษต่อมา
หลังจากเขาจบการศึกษาจากคณะแพทยศาสตร์ ศิริราชฯ (ปี 2503) ได้เริ่มต้นอาชีพศัลยแพทย์ระยะหนึ่ง จึงได้ก่อตั้งโรงพยาบาล ด้วยความร่วมมือของแพทย์ศิริราชด้วยกัน โดยนายแพทย์ปราเสริฐ ปราสาททองโอสถ เป็นหัวเรือใหญ่ และเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ ในฐานะเขาผ่านประสบการณ์ธุรกิจมาบ้าง จากภูมิหลังครอบครัว ดำเนินธุรกิจผลิตและจำหน่ายยาแผนโบราณ
ในอีกด้านที่แตกต่าง เขามีแนวความคิดอิงยุคสมัยใหม่ เชื่อมโยงภาพกว้างและแนวโน้ม ตามแนวทางเชิงรุกที่มั่นใจ
BDMS โดยนายแพทย์ปราเสริฐ ปราสาททองโอสถ รอจังหวะมานาน จนอยู่ในวัยกว่า 60 แผนการเชิงรุกครั้งใหญ่อย่างตื่นเต้นจึงเปิดฉาก เป็นจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญเมื่อ 2 ทศวรรษที่แล้ว ด้วยการขยายเครือข่ายสู่ย่านการลงทุนอันคึกคัก
เช่น ในภาคตะวันออก เป็นชิ้นส่วนหนึ่งในแผนการซึ่งสัมพันธ์กับระบบเศรษฐกิจภูมิภาคหลอมรวมเข้าด้วยกัน (ตามแผนปี 2558)
ด้วยเชื่อว่าธุรกิจโรงพยาบาลเอกชนไทย เป็นจุดแข็งและมีความสามารถในการแข่งขันระดับภูมิภาค
ขณะมีอีกบริบทและสถานการณ์ที่เป็นใจ ในมิติว่าด้วยธุรกิจท่องเที่ยวโลกขยายตัว กับการสร้างเมืองท่องเที่ยวที่พร้อมของไทยเป็นแผนการนั้น มีทั้งสร้างใหม่ (greenfield) และการซื้อกิจการ (M & A)
ราวทศวรรษเดียว (2550-2560) เครือข่ายโรงพยาบาลกรุงเทพ ได้ขยายอาณาจักรธุรกิจอย่างก้าวกระโดด ก้าวขึ้นเป็นโรงพยาบาลเอกชนขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย ครองส่วนแบ่งในตลาด 60-70% จากเริ่มต้นลงหลักปักฐานสร้างโรงพยาบาลกรุงเทพแห่งแรกในซอยศูนย์วิจัย เมื่อ 40 กว่าปีก่อนหน้านั้น ด้วยเงินทุนจดทะเบียนเพียง 10 ล้านบาท
เวลานั้น อาณาจักรธุรกิจ BDMS มีเครือข่ายโรงพยาบาลทั้งหมด 44 แห่ง ภายใต้แบรนด์โรงพยาบาลหลัก 5 แบรนด์ ประกอบด้วย โรงพยาบาลกรุงเทพ โรงพยาบาลสมิติเวช โรงพยาบาลบีเอ็นเอช โรงพยาบาลพญาไท และโรงพยาบาลเปาโล
จากรายได้ไม่ถึง 20,000 ล้านบาทในปี 2550 เพิ่มกว่า -3 เท่าตัวในปี 2560
ขณะเรื่องราวเกี่ยวกับนายแพทย์ปราเสริฐ ปราสาททองโอสถ เป็นเรื่องราวที่น่าสนใจมากขึ้นในแวดวงตลาดหุ้น
จากข้อมูลผลประกอบการธุรกิจ BDMS ข้างต้น นักวิเคราะห์มองเห็นแนวโน้มว่าเป็นธุรกิจที่เติบโตมากกว่าธุรกิจทั่วไป ดูแล้วราคาหุ้นเพิ่มขึ้นกว่าแนวโน้มดัชนีตลาดหุ้น
ในปี 2560 นั่นเอง นายแพทย์ปราเสริฐ ปราสาททองโอสถ ทำเนียบผู้ร่ำรวยไทย ซึ่งจัดโดยสื่อระดับโลก (Thailand’s 50 Richest โดย Forbes) ได้บรรจุชื่อเขาไว้ในทำเนียบ ด้วยอ้างอิงที่มีทรัพย์สินมูลค่าถึง 2.8 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
ชื่อของเขาคงอยู่ในทำเนียบนั้นตลอดมา
ล่าสุด (ปี 2568) นายแพทย์ปราเสริฐ ปราสาททองโอสถ ครองทรัพย์สินซึ่งมีมูลค่าในระดับ 4.8 พันล้านดอลลาร์ (ประมาณ 1.3 แสนล้านบาท) จัดเป็นหนึ่งในบุคคลที่ร่ำรวยที่สุดในประเทศไทย อยู่ในอันดับ 8
ดัชนีนั้นอ้างอิงกับ BDMS อย่างมีนัยยะ ด้วยเครือข่ายโรงพยาบาลในปัจจุบันได้เพิ่มขึ้นทะลุถึง 60 แห่ง รวมทั้ง Forbes ให้ความสนใจเป็นพิเศษ กับโครงการที่เรียกว่า “เมกะโปรเจ็กต์”- ศูนย์สุขภาพระดับหรูมูลค่า 370 ล้านดอลลาร์ (ประมาณ 1.2 หมื่นล้านบาท) ในกรุงเทพฯ
ซึ่งรวมถึงรีสอร์ตเพื่อสุขภาพในเครือข่ายสวิตเซอร์แลนด์ – Movenpick (ขนาด 211 ห้อง) ด้วย
ช่วงราวทศวรรษมานี้ BDMS มีเรื่องราวสำคัญมากมาย ในที่นี้ขออรรถาธิบายเกี่ยวกับ “เมกะโปรเจ็กต์” ที่ว่าเพิ่มเติม
เป็นกรณีที่เกิดขึ้นในปลายปี 2559 BDMS (อ้างและสรุปความจากเอกสาร แจ้งสารสนเทศการเข้าทำรายการได้มาซึ่งทรัพย์สินของบริษัทกรุงเทพดุสิตเวชการต่อตลาดหลักทรัพย์ฯ 28 กันยายน 2559 ) ได้ทำสัญญาจะซื้อจะขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง กับสัณหพิศ และพิไลพรรณ สมบัติศิริ (บุตรี คุณหญิงเลอศักดิ์ สมบัติสิริ) ในราคา 10,800 ล้านบาท
ซึ่งประกอบด้วย
หนึ่ง – ที่ดินโครงการปาร์กนายเลิศ ประมาณ 15 ไร่
สอง – สิ่งก่อสร้างบนที่ดินที่สำคัญ ได้แก่ บางส่วนอาคารโรงแรม 6 ชั้น (พื้นที่ 28,600 ตารางเมตร จากทั้งหมด 40,300 ตารางเมตร) และอาคารสำนักงาน Promenade 12 ชั้น (พื้นที่ 31,000 ตารางเมตร)
ทั้งนี้ หนังสือดังกล่าวได้อ้างว่า บริษัทซีบีอาร์อี (ประเทศไทย) ซึ่งอยู่ใน CBRE Group กิจการประเมินสินทรัพย์ระดับโลกแห่งสหรัฐ ได้ทำการประเมินสินทรัพย์ข้างต้นในราคา 11,3234 ล้านบาท พิจารณาอย่างคร่าวๆ ได้ว่า ตกราคาตารางวาละ 1.8 ล้านบาท ซึ่งเป็นราคาประเมินที่ดินบริเวณสยามสแควร์ ชิดลม เพลินจิต ซึ่งถือว่าแพงที่สุดในประเทศไทยในเวลานั้น (อ้างจากรายงานของศูนย์ข้อมูลและวิจัยประเมินค่าอสังหาริมทรัพย์ไทย เมื่อ 27 เมษายน 2559)
นายแพทย์ปราเสริฐ ปราสาททองโอสถ กรรมการผู้อำนวยการใหญ่ BDMS (ขณะนั้น) เองถึงกับกล่าวกับสื่อในทำนอง “ได้ตึกมาฟรี”
ในเวลานั้นผมเองได้วิเคราะห์ดีลนี้ไว้ด้วย
ในภาพกว้างๆ ความเปลี่ยนแปลงข้างต้น สะท้อนพลวัตกรุงเทพฯ ว่าด้วยธุรกิจพื้นฐานซึ่งอ้างอิงพัฒนาการเมืองใหญ่ เชื่อมโยงกับอสังหาริมทรัพย์ ไม่ว่าธุรกิจค้าปลีกขนาดใหญ่ สำนักงานธุรกิจ หรือธุรกิจโรงแรม “คงไม่มีใครคาดคิดว่าธุรกิจโรงพยาบาลเอกชนจะเติบโตขึ้นมาเทียบเคียงได้”
อีกด้านเกี่ยวกับโอกาสทางธุรกิจ มีมิติสะท้อนการพัฒนาอย่างไม่สมดุล
หนึ่ง – บทบาทหน้าที่รัฐตามไม่ทัน จึงเปิดช่องว่างอย่างมากมายให้กับธุรกิจเข้ามามีบทบาทและภาระหน้าที่ในการบริหารพื้นฐาน ในกรณีนี้คือการรักษาพยาบาล
สอง – การเติบโตของชนชั้นกลางในเมืองใหญ่ของสังคมไทย กับผู้มีฐานะในระดับภูมิภาค เป็นกลุ่มก้อนใหญ่พอสมควร มีความต้องการการบริหารทางการแพทย์ที่มีประสิทธิภาพ แตกต่างจากบริการจากรัฐ
ถือเป็นบทเรียนอีกบทหนึ่งของผู้นำ ผู้ก่อตั้งสร้างอาณาจักรธุรกิจให้เติบใหญ่ในตลอดช่วงชีวิต
