บทความพิเศษ | สิรภพ พุ่มพึ่งพุทธ
520 วัน บันทึกของคำจากลา
ในโลกหลังกำแพง (14)
ครอบครัวใหม่
ในห้องนี้เราได้รู้จักทุกคนผ่านบทสนทนาขณะล้อมวงกินข้าว “น้องไม่ต้องกลัวนะ พวกเราอยู่อย่างครอบครัว สบายๆ นะ” บรรยากาศของเช้าวันใหม่ช่างแปลกตา แม้กล่องอาหารจะถูกส่งมาเหมือนเดิม แต่ในห้องนี้ดูจะมีแค่เราที่มีของเยี่ยมกับเขา ทุกคนในห้องนี้ต่างหวังพึ่งอาหารหลวงประทังชีวิตในวันที่ยากลำบากนี้
“หมูๆ พี่เขามาละ ออกไปเอาข้าว แล้วทำเหมือนเดิมนะ” พี่กบพูดกับพี่อีกคนชื่อ ‘หมู’ แกเป็นหนุ่มหน้าละอ่อน มีเนื้อมีหนัง ผิวแทน และใส่แว่นดูมีภูมิระดับหนึ่ง
เราที่ยังใหม่เลยนั่งดูว่าจะทำอะไรกัน เวลานั้นทุกคนต่างเก็บที่นอน จัดข้าวของที่กระจายให้เป็นระเบียบ ฟาเดินไปหยิบผ้าที่วางรองเช็ดเท้ามาบิดๆ ชุบน้ำ แล้วเช็ดพื้น ก่อนพี่หมูจะหยิบขันในห้องน้ำล้างๆ น้ำ แล้วจึงแกะถุงแกงลงไปในนั้นแทนชาม พี่กบเดินไปที่นอนตัวเองพร้อมหยิบซอสฝาเขียวออกมากับพริก แล้วบรรจงปรุงรสแกงนั้น ก่อนเอานิ้วแตะชิม “ได้ละ ทุกคนมากินได้” แล้วทุกคนก็มานั่งล้อมวงกัน
“ขนุนใช่มั้ย มานั่งด้วยกันสิ” พี่กบพูดพร้อมเอ่ยปากชวน
“ครับ” ก่อนเราจะแนะนำตัวอีกครั้ง
“สวัสดีอีกครั้งนะครับ ผมขนุน ขอฝากตัวด้วยนะครับ” เป็นการเปิดตัวในสังคมใหม่อย่างเป็นทางการ
เช่นเคยมีขนุนก็ต้องมีคำถาม ตอนนี้เราสงสัยไม่ว่าขันสะอาดมั้ย ที่มาเครื่องปรุง ไหนจะที่มาทุกคนอีก ความสงสัยที่พรั่งพรูในหัวจะได้รับการปลดปล่อยในไม่ช้า
“พี่ชื่อกบนะ ส่วนคนสวยตรงนั้นฟา พี่คนนี้หัวหน้าห้องชื่อหมูขาประจำที่นี่ ที่ดูเพี้ยนๆ นี่ชื่อต้น เจี๊ยบ น้อย ส่วนคนสุดท้ายจาน” พี่กบแนะนำทีละคนด้วยความรวดเร็วและอธิบายเอกลักษณ์ของทุกคนได้อย่างครบถ้วน
“ผมทวนทีละคนนะครับ ขอโทษด้วยถ้าผมจำชื่อใครผิดถูก หลายคนมาก” แล้วเราก็เริ่มจำทุกคนด้วยความรวดเร็ว
ก่อนไปต่อผมอยากแนะนำทุกคนเพื่อนใหม่อย่างกระชับ โดยเริ่มจากคนแรกที่ชื่อจานหน้าเหมือนราชา นศท.มาก ส่วนฟาย้อมผมแดงจำได้และสนิทกับเราไวเพราะอายุเท่ากัน เรื่องของพี่หมูดูแปลกหน่อย แกเข้ามาเพราะเบื่อชีวิตข้างนอก ครอบครัวมีฐานะเลยไปขโมยของหลังได้ลดโทษออกไปไม่กี่เดือนก่อน
ส่วนพี่เจี๊ยบเป็นคนน่ารักและปลอบคนเก่งมากโดนบัญชีม้า แกมาให้กำลังใจเราบ่อย กับพี่กบถึงจะหน้าโหดแต่ใจดี ถึงอย่างนั้นคดีที่มาก็คือคดียาและฆ่า คือคดีเอาเรื่องเลย แต่แกก็โดนขังมาเกินครึ่งชีวิตแล้ว
ตัดมาที่พี่ต้นคนนี้จะมีบทบาทในช่วงเราก่อนออกด้วย และสุดท้ายพี่น้อย พูดน้อย แค่นั้นแต่แกก็ทำอะไรๆ ตลกคลายเครียดดี เมื่อรู้จักทุกคนแล้วก็ขอเข้าเรื่องต่อนะ ถึงจะรู้จักทุกคนได้แป๊บเดียว แต่เราจะได้แวะเวียนพบเจอทุกคน จนถึงวันที่เราได้ออกเลย
“พี่ครับ เดี๋ยวตอนเที่ยงๆ ที่บ้านผมจะส่งกับข้าวมา เดี๋ยวแบ่งกันนะครับ” เราพยายามสร้างไมตรีผ่านการแบ่งปัน
“ไม่เป็นไร สบายๆ นะ มีอะไรก็แบ่งปันกัน เราไม่ซามูใครหรอก” พี่กบตอบกลับมา
“ซามู?” เราสงสัย ซามูไรหรอ แล้วคือไรอะ
“น้องไม่เคยเข้าคุกเลยสิ ก็นะ หน้าตาก็บอกอยู่น้องดูใสมากเลย ไม่น่ารู้อะไร ซามูคือพวกมือปืนรับจ้างในคุกอะ แบบข่มคนอื่น ถึงจริงๆ มีมากกว่านี้เดี๋ยวเล่านะ” พี่กบตอบกลับมา พร้อมถามเราต่อ “แล้วน้องโดนอะไรเข้ามานะ”
“อ่อ ผมโดนชุมนุมเข้ามาครับ” เราเลือกที่จะตอบคำถามที่เบาลงมาจาก 112 เหลือแค่ชุมนุม เพราะเราเรียนรู้แล้วว่า ความจริงไม่อาจพูดได้ทั้งหมดในนี้
“เสื้อแดงหรอน้องอะ” พี่กบถามกลับมา เราเอียงหัวเอะใจ
“ไม่ใช่พี่ น้องน่าจะชุมนุมปี 2563 ล่าสุดเลย ตอนนั้นน้องคงยังเด็ก 20 กว่าใช่มั้ยขนุนอะ” พี่หมูตอบกลับมาพร้อมพูดต่อ “เข้าใจได้ พี่กบเข้ามาตั้งแต่ปี 2543 แล้วจะไม่รู้ข่าวอะไรก็ไม่แปลก”
“ฮะ 2543 นั้นปีผมเกิดเลยนะ พี่อยู่มานานขนาดนั้นเลยหรอ” เราถามกลับไปด้วยความตกใจ
“ก็นะ เราทำกรรมไว้เยอะ ตอนรับกรรมมันก็เลยนานไง” พี่กบตอบกลับมาด้วยเสียงนิ่มๆ
แล้วบทสนทนาก็ไหลผ่านไป เราได้เรียนรู้ประสบการณ์ผ่านการพูดคุยของแต่ละคน ทั้งเรื่องการขโมย บัญชีม้า และความผิดจุกจิกที่ทำให้ทุกคนมาลงเอยที่นี่
“อ้าวๆ พี่มา เจี๊ยบเหมือนเดิม” พี่กบหันมาหาพี่เจี๊ยบ “เหมือนเดิม?” เราคิดในใจ
“พี่จ๋า… มีงานอะไรให้ทำมั้ยจ๊ะ” พี่เจี๊ยบตะโกนไปหาผู้ช่วยที่เดินผ่าน แกเป็นผู้ช่วยกล้ามล่ำที่พาคนไปทำงานวันก่อน
งานหรอ เดี๋ยวมาบอกสายๆ รอถามพี่ก่อนจะอนุญาตมั้ย” ผู้ช่วยตอบกลับมา แล้วแกก็เดินจากไป
“งานอะไรหรอครับพี่” เราถามกลับไป
“อ่อ ขนุนในห้องนี้พวกเราไร้ญาติขาดมิตร สิ่งที่ทำได้ก็คือหวังพึ่งแรงของพวกเรา ถ้าเขามีงานให้เราช่วย เขาอาจให้อาหาร หรือของตอบแทนเรา ในนี้เราเอาตัวรอดกันอย่างงี้” พี่กบหันมาตอบเรา
“แล้วมีงานอะไรบ้างหรอครับที่เขาจะให้ทำ” เราถามต่อ
“ก็มีแยกขวด ขุดบ่อ ทำความสะอาดอะ งานที่พวกผู้ช่วยไม่อยากทำกัน” ก่อนเราจะได้พูดคำว่า อ๋อ ก็มีเสียงหนึ่งดังขึ้น ซึ่งเป็นเสียงที่คุ้นเคย
“น้องขนุน หนังสือพวกนี้พอได้มั้ย พี่คงไว้ให้อ่านแค่ 2 เล่มนะ เพราะพี่ยืมด้วยชื่อพี่” พี่แซมเดินมาพร้อมหนังสือหลายเล่มมาให้เราได้เลือกดูว่าจะยืมเล่มไหน
ตรงหน้าเรามีหนังสือหลายเล่มมาก แต่สองเล่มที่สะดุดตาเราและเราเลือกหยิบก็คือ “การเมืองคืออะไร? โดย อ.พุทธทาส” และ “ประวัติศาสตร์ไทยสมัย พ.ศ.2352-2453 โดย อ.ชัย เรืองศิลป์” เพราะรู้สึกคุ้นเคยกับเนื้อหาของมัน อย่างน้อยจะได้ไม่ฟุ้งซ่านไปกว่านี้ เราคิดในใจ
เมื่อเวลาผ่านไปจนถึงเที่ยงก็มีผู้ช่วยขึ้นมาหาที่ห้องเรา เอาข้าวมาแจกตามปกติ แต่แล้วสิ่งที่เราไม่ทันคิดก็เกิดขึ้น
“อ้าว ห้องนี้กักตัวครบแล้ว เดี๋ยวจะมีอบรมเตรียมตัวจำแนกนะ เดี๋ยวต้องย้ายห้องไปห้อง 5 เก็บของรอเลย เดี๋ยวกินข้าวเสร็จได้ย้ายห้อง” ผู้ช่วยคนนั้นพูดระหว่างเรานอนหนุนหมอนอ่านหนังสือที่เพิ่งได้มา
“อ้าว เพิ่งได้ห้องใหม่เอง ไม่ทันทำไรเลย ย้ายอีกแล้วหรอ แต่ก็ยังดี พี่ๆ ในห้องใจดีคงไม่มีอะไร” เราคิดในใจ ก่อนจะลุกขึ้นมาเก็บของใส่ถุงเตรียมตัวย้ายอีกครั้ง ทุกคนในห้องทำหน้าดูจะชินชาราวกับเรื่องนี้พอจะคาดเดาได้
“อย่าลืมขันละ ไม่รู้ห้องนั้นขันจะดีเท่าห้องนี้มั้ย” พี่กบเอ่ยเตือนทุกคน
แล้วผู้ช่วยคนใหม่ก็เดินมาที่หน้าห้อง 2 คน เราไม่คุ้นหน้าเลย คนหนึ่งเราขอเรียกว่าพี่บัวขาวแล้วกัน ส่วนอีกคนก็เดอะร็อก
“ช้อน กับแก้ว เอาไปให้ครบด้วย อย่าให้หาย หายอะเป็นเรื่องแน่ หัวหน้าห้องมานี่ เดี๋ยวให้เพื่อนตั้งแถวเดินตามเส้นเขียวนะ อย่าหลุดออกมา เพราะเป็นที่นอนพวกพี่เขา” พี่หมูหัวหน้าห้อง 10 ก็เดินออกไป พร้อมยกข้าวของจำนวนหนึ่งนำหน้าเรา
“ขนุนถือไหวมั้ย ของเยอะเลย เดี๋ยวพี่ช่วยถือนะ” พี่เจี๊ยบอาสามาช่วยเรายกของย้ายห้อง
“ห้องนี้ ห้องนอนใหม่พวกเอ็ง เข้าไปแล้วอยู่ให้เรียบร้อย อย่าให้มีปัญหาละ” พี่บัวขาวพูด ก่อนพี่เดอะร็อกจะมาล็อกห้องแล้วเดินจากไป
ห้อง 5 นี้สภาพแย่ที่สุดเท่าที่เคยเจอมา ทั้งบล็อกที่ไม่มีประตู ไม่มีที่ฉีดก้น และสกปรกเกินจะบรรยาย มีแมลงสาบเดินไปเดินมา ส่วนห้องก็อยู่ตรงทิศตะวันตก ทำให้ตลอดทั้งวันจะโดนแดดเต็มๆ ทีวีก็จอซ่าดูไม่ค่อยชัด ไหนจะอยู่กลางสายกลางที่ข้างนอกในยามดึกจะเต็มไปด้วยผู้ช่วย นี่มันนรกดีๆ เลย ไม่เพียงแต่เราคิด ทุกคนก็เห็นเช่นนั้น
“งั้นเราเริ่มจากทำประตูกันดีกว่า” พี่หมูพูด พร้อมรวบรวมหนังยางที่เก็บจากถุงแกงจำนวนมากมานั่งถักเป็นเชือก แล้วฉีกถุงขยะมาทำเป็นที่บังแทนประตู วางพาดไว้ระหว่างมุมหนึ่งไปอีกมุมหนึ่ง “เรียบร้อย” แกพูด ในระหว่างที่ทุกคนกำลังจัดที่ทางของตัวเอง
ในจุดนี้เรายังคงได้จุดยุทธศาสตร์ที่ดีเช่นเดิม คือฝั่งกำแพงด้านในสายกลาง อยู่ระหว่างกลางห้อง ใกล้ทีวี และไกลจากแดด เรานอนข้างพี่เจี๊ยบ
ก่อนจะไม่ทันทำอะไรเสร็จก็มีเสียงดังขึ้น “ปิ๊ด! ปิ๊ด! ปรี๊ดดด! เห้ย เห้ย เห้ยยยย” เสียงฝีเท้าจำนวนมากดังขึ้น ดังขึ้น เสียงตะโกนเสียงร้อง ดังขึ้นมาจากทางบันไดจนถึงสายกลาง ทุกคนในห้องหมอบ เอามือไขว้ไว้ที่ท้ายทอยกันอย่างพร้อมเพรียง
“ขนุน ทำไมนิ่ง รีบนอนแล้วไขว้มือเลย เดี๋ยวก็โดนหรอก” เราที่ตกใจรีบทำด้วยความร้อนรน ไม่รู้ว่ากำลังเกิดอะไรขึ้น
“หมอบ กูสั่งให้หมอบ” “อย่าเงยหน้า ใครสั่งให้มึงมอง” มีผู้ช่วยชุดดำจำนวนมากเดินมาล้อมทุกห้องบนชั้นสอง ห้องละสองคน และมีคนหนึ่งใส่หมวกสีแดงเหมือนเป็นหัวหน้าสั่ง “ห้อง 12 กูเห็นมึงไม่หมอบ จับมันลงไป” แล้วก็มีเสียงไขเปิดประตู แล้วมีเสียง “เฮ เฮ เฮ” แล้วหัวหน้าคนเดิมก็สั่งอีก
“ห้องอื่นเคลียร์มั้ย” เขาถาม “ห้อง 1” “ห้อง 2” “ห้อง 3” … จนถึงห้องสุดท้ายตอบกลับมา “เคลียร์ครับ” แล้วหัวหน้าคนเดิมก็พูดขึ้น
“ถอนกำลัง สั่งเลิกแล้วค่อยกลับมาปกติได้ ไป ไป ไป!” แล้วเหล่าผู้ช่วยก็วิ่งกรูกันลงไป แล้วจึงมีเสียงตะโกนไล่ตามมา
“ทั้งหมด เลิกแถว” หัวหน้าชุดดำสั่ง
“ขอบคุณครับ!!!” ทุกห้องในชั้น 2 พูดอย่างพร้อมเพรียง
เราที่ตกใจรีบเดินไปเกาะหน้าต่างดูพร้อมอุทานในใจ
“นี่มันเกิดบ้าอะไรขึ้นวะ”
