สองฟากฝั่งแอฟริกา สู่แอฟริกาตะวันออก มาปูโต (Maputo) เมืองหลวงของโมซัมบิก (Mozambique)
รีบตื่นนอนแต่เช้ามืด ลงมากินบุฟเฟ่ต์มื้อเช้าแล้วรอรถมารับไปสนามบิน มีรถมารับทุกครึ่งชั่วโมง ต้องรีบไปที่เกตก่อนเวลา 3 ชั่วโมง เพราะเป็นเที่ยวบินระหว่างประเทศ แต่เราไม่ต้องเช็กอินเพราะออกบอร์ดดิ้ง พาสส์มาจากต้นทางที่ลากอสแล้ว
อากาศยามเช้าของ Addis Ababa ปกคลุมด้วยสายหมอกอ่อน อากาศเย็นสบายที่ 16 ํC รถบัสรับ-ส่งวิ่งไปบนถนนโล่ง มีผู้คนไม่กี่คนเดินอยู่ริมถนน สะพานลอยข้ามถนนยังไม่มีคนเดินข้าม อาคารแท่งสูงพอมีให้เห็นในบริเวณนี้
กลับสู่สนามบิน Bole International Airport ที่เป็น Global Hub ของ Ethiopian Airlines ในสนามบิน Bole มีร้านค้าปลอดภาษีมากมายทอดยาวไปตามตัวอาคารสนามบิน
มี Duty Free สำหรับขายให้คนจีนโดยเฉพาะ ทุกอย่างในร้านนี้นับแต่ป้ายหน้าประตูเขียนด้วยภาษาจีนล้วน
แสดงว่ามีคนจีนเดินทางไปมาจำนวนมหาศาลในแอฟริกา
สายการบิน Ethiopian Airlines กำลังขยายตัวอย่างมาก ที่ผมเห็นใน Mozambique สาย Domestic ก็ชื่อ Mozambique Ethiopian Airlines พ่นสีที่ลำตัวเครื่องบินเหมือนกับของ Ethiopian Airlines
ตอนนี้ Ethiopian Airlines กำลังเข้าเป็นพันธมิตรกับสายการบินเกิดใหม่ Zambia Airways ให้ความสนับสนุนในการวางตารางบินเชื่อมต่อกันด้วยเครื่องบิน 12 ลำของ Zambia Airlines
ยิ่งไปกว่านั้น Ethiopian Airlines ยังเข้าไปถือหุ้นสายการบินแห่งชาติ Chad ชื่อ Tchadia Airlines โดย Ethiopian Airlines ถือหุ้น 49% รัฐบาล Chad ถือหุ้น 51%
ในช่วงเดือนธันวาคมที่ผ่านมา Ethiopian Airlines ได้จัดงานฉลองเครื่องบินลำที่ 100 ที่ Addis Ababa เป็นเครื่อง Air Bus A 350-900 ใหม่ล่าสุดมีอยู่ในฝูงบิน 10 ลำ และเช่นกันที่ต่อมาเพิ่งรับเครื่อง Boeing 737-MAX 8 มาอยู่ใน Fleet 5 ลำ
ต่อมา Ethiopian Airlines สูญเสียเครื่องบิน Boing 737-MAX 8 หนึ่งลำ ตกหลังจากบินขึ้นจากสนามบิน Bole 6 นาที เมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2019 เครื่องบินตัวนี้เป็นเครื่องใหม่เพิ่งเข้าประจำ Fleet ได้ 3 เดือน เครื่องรุ่นนี้ที่ตกเป็นลำที่สองของโลกต่อจากของ Air Asia ที่ตกที่ทะเลจาการ์ตา อินโดนีเซีย เมื่อ 29 ตุลาคม 2018
มีผลให้เครื่อง Boing 737-MAX 8 ถูก Ground จอดทั้งโลก ยังไม่ได้ขึ้นบินจนทุกวันนี้
การที่ Ethiopian Airlines เป็นสมาชิกกลุ่ม Star Alliance ทำให้เป็นสายการบินที่มีการเติบโตอย่างรวดเร็ว
เครื่องออกตอน 8 โมง 55 นาที คราวนี้เป็นเที่ยวบิน ET 819 ด้วย Boeing 737-800 เครื่องตัวเล็กหน่อย ใช้เวลาบิน 5 ชั่วโมง 30 นาที สู่ Maputo (MPM) เมืองหลวงของ Mozambique ดินแดนแอฟริกาตะวันออก ริมมหาสมุทรอินเดีย ใช้เวลาบิน 5 ชั่วโมง 30 นาที ไปถึง 13.25 น. เวลาท้องถิ่น
ขึ้นบนเครื่อง ตอนที่ลอยลำในอากาศแล้ว จอหนังฉายให้ดูภาพนคร Addis Ababa เห็นตัวเมือง ตึกอาคารบ้านช่องทันสมัย ถนนทางด่วนลอยฟ้าเชื่อมโยงรอบเมือง ไม่ได้มีภาพนครแห่งความล้าหลังป่าเถื่อนแต่อย่างใด
ถามเพื่อนเอธิโอเปียนที่นั่งอยู่ข้างๆ ว่า
รูปเด็กๆ เอธิโอเปียนหัวโต ใส่เสื้อกางเกงขาดรุ่งริ่ง หายไปไหนแล้ว
เขาหัวเราะ แล้วตอบว่า
“รูปนั้นเป็นเหตุการณ์นานหลายสิบปีแล้ว รูปมีไว้ขอรับเงินช่วยเหลือจากต่างชาติ แต่ทุกวันนี้เอธิโอเปียไม่มีความยากจนหลงเหลืออีก”
เห็นเสน่ห์เล่ห์ร้ายของเอธิโอเปียนไหมครับ
ก่อนเดินทางมามาปูโต (Maputo) เมืองหลวงของโมซัมบิก (Mozambique) ผมโทรศัพท์คุยกับคุณวิชาญ ศิริชัยเอกวัฒน์ กงสุลกิตติมศักดิ์โมซัมบิกประจำประเทศไทย สอบถามว่าตามที่ค้นจากกูเกิล นักเดินทางสามารถทำ Visa On Arrival ที่สนามบิน Mavalane International Airport, Maputo ได้ จะเป็นการสะดวกไหม
คุณวิชาญแนะนำว่าควรจะทำวีซ่าไปให้เรียบร้อยจากเมืองไทยดีกว่า การไปทำ Visa On Arrival ที่โน่นอาจจะมีปัญหาเฉพาะหน้าบางอย่างเกิดขึ้นได้ เสียค่าวีซ่า 2,000 บาท
คุณวิชาญเคยเป็นนายกสมาคมประมงแห่งประเทศไทย สมัยที่ผมเป็นเลขานุการสหกรณ์ประมงแม่กลอง จำกัด และเป็นเลขานุการสมาคมประมงสมุทรสงคราม จึงรู้จักและเคยทำงานประสานกันด้านประมงมาก่อน
สนามบิน Maputo (MPM) ขนาดไม่ใหญ่โตอะไรนัก สายการบินต่างชาติที่ลงที่นี่นอกจาก Ethiopian Airlines แล้วก็มี Turkish Airlines, Qatar Airlines, LAM Mozambique Airlines และ TAP Portugal Airlines เนื่องจาก Mozambique เคยเป็นอาณานิคมของโปรตุเกสมาก่อน จึงมีเที่ยวบินจาก Lisbon มา Maputo ทุกวัน
เมืองหลวง Maputo อยู่ทางด้านใต้ของ Mozambique ก่อนจะลงสู่สนามบิน เครื่องบินเลาะชายฝั่งมหาสมุทรอินเดีย เห็นขอบน้ำจรดชายฝั่งยาวเหยียด
เจ้าหน้าที่สนามบิน Maputo ต้อนรับด้วยประโยคคลาสสิคของแอฟริกา
“ขอดูใบรับรองฉีดยาป้องกันโรคไข้เหลือง”
เช็กอินเข้าโรงแรมเรียบร้อยแล้ว เรารีบเดินทางไปยังสถานทูตไทย ณ นครมาปูโต ที่อยู่บนถนนย่านสถานทูตใกล้ทะเล เห็นมหาสมุทรอินเดียอยู่เบื้องหน้า สถานทูตอยู่ไม่ไกลจากโรงแรมที่พักเท่าใดนัก
วันนั้นท่านเอกอัครราชทูตรัศม์ ชาลีจันทร์ ไม่อยู่ มีราชการนำนักธุรกิจโมซัมบิกเดินทางมาพบปะกับนักธุรกิจไทยที่กรุงเทพฯ ผู้ที่ต้อนรับเราคือคุณอาทิตย์ ประสาทกุล ตำแหน่ง Conselheiro (กงสุล ภาษาโปรตุกิส) และที่ปรึกษา คุณอาทิตย์จบจากรัฐศาสตร์ จุฬาฯ เคยประจำสถานทูตไทยที่คองโก 4 ปี แล้วกลับมาอยู่กรุงเทพฯ ก่อนจะย้ายมาโมซัมบิกเมื่อปีที่แล้ว หอบลูกน้อยใส่ตะกร้าบินมามาปูโต
คุณอาทิตย์มีหัวใจรักแอฟริกายิ่งนัก
ข้อสำคัญคุณอาทิตย์เป็นลูกชายของเพื่อนรักร่วมรุ่นจุฬาฯ 09 ของผม อ.ปราโมทย์ ประสาทกุล กับเฉลิมลาภ โกสิน
ได้เยี่ยมชมทำเนียบสถานทูตไทยแห่งกรุงมาปูโต สถานทูตไทยในต่างแดนแห่งล่าสุดเปิดเมื่อปี 2559 ที่ตบแต่งไว้โอ่อ่า สง่างาม ด้านหน้าสถานทูตแทนที่จะมีป้ายชื่อสถานเอกอัครราชทูตไทยทำด้วยทองเหลืองเหมือนที่อื่น กลับเป็นภาพวาดของศิลปินชาวโมซัมบิกกันเต็มสองกำแพง มีภาพสถานที่สำคัญในมาปูโต รูปช้างลากรถเมล์ในมาปูโตคล้ายรถกระบะ ชื่อรถ My Love ที่คนโดยสารในรูป (และจริงๆ ในรถ) ต้องกอดกันกลมเพราะกลัวตกจากรถ และมีรูปของเมืองไทยเป็นรูปพระสงฆ์ งานสงกรานต์ ยักษ์ และรถตุ๊กตุ๊กไทย อวดให้คนมาปูโตราว 30% ที่เดินทางผ่านหน้าสถานทูตทุกวันได้รู้จักประเทศไทย
นอกจากนี้ มีงานศิลปะจากเซรามิกของศิลปินพื้นเมืองที่สวยงามหลายชิ้น เป็นงานโมเสกที่งดงามประดับตามจุดต่างๆ ในสถานทูต รวมทั้งภาพวาดสีน้ำมันของศิลปินรุ่นใหญ่ของโมซัมบิกหลายภาพ
การจัดสวนบริเวณข้างอาคารทำเนียบสถานทูตที่ใช้พันธุ์ไม้พื้นเมืองของแอฟริกาตอนใต้ที่ดูแลง่าย เป็นฝีมือการ Landscape ของคุณอาทิตย์ นักการทูตที่มีอารมณ์ศิลปินในหัวใจ
ทั้งหมดนี้นักการทูตไทยแห่งโมซัมบิกเรียกว่า Art of Diplomacy ศิลปะแห่งการทูต
บ่ายนั้นมีนักธุรกิจโมซัมบิกที่เอเย่นต์เรานัดหมายไว้มาพบที่สถานทูต ได้บรรยายผลิตภัณฑ์โซลาร์ โซลาร์รูฟท็อปให้เขาเข้าใจ และนัดหมายกันอีก 3 วันข้างหน้า เขาจะนำนักธุรกิจชั้นนำมาพบที่สถานทูตอีกครั้ง หลังเรากลับจากการเดินทางไปพบปะนักธุรกิจทางเหนือของโมซัมบิก
มีเวลาน้อยนิดก่อนอาทิตย์จะอัสดง เราจึงนั่งรถเลียบชายหาดชมความงามของมหาสมุทรอินเดียยามย่ำสนธยา ต้องชื่นชมรัฐบาลโมซัมบิกที่ตัดถนนเลียบชายหาดยาว 16 ก.ม. ถนนวิ่งออกจากตัวเมือง ฝั่งซ้ายมือจะมีรีสอร์ตเป็นระยะสลับกับบ้านพักตากอากาศ ฝั่งขวาเป็นชายหาดทอดยาวลงไปในทะเล ริมถนนด้านชายหาดจะมีต้นไม้ใหญ่คล้ายต้นสนปลูกไว้ให้ความร่มรื่นเป็นระยะ มีร้านค้าขายอาหาร ชาวเมืองจอดรถกินอาหารตลอดทาง บางกลุ่มนำอาหารมานั่งปิกนิกใต้ต้นไม้เป็นครอบครัวสุขสันต์
ช่างแตกต่างกับเมืองลากอส ไนจีเรีย แห่งแอฟริกาตะวันตกที่ไม่มีชายหาดสาธารณะให้ชาวบ้านแม้แต่คืบเดียว
ดินเนอร์มื้อเย็นเราไปกินที่ร้านอาหารไทยกลางใจเมือง Maputo อยู่ที่ย่านการค้าใกล้สถานทูตไทย ชื่อร้าน Spicy Thai Maputo เป็นหนึ่งในห้าร้านอาหารไทยในโมซัมบิก ร้านนี้คุณวิชาญ ศิริชัยเอกวัฒน์ และเพื่อนชาวประมงร่วมหุ้นกันตั้งขึ้นสิบกว่าปีที่แล้ว สมัยที่นำเรือประมงไทยมาใช้ไลเซนส์จับปลาที่นี่ เพื่อนนักธุรกิจที่คุยกันที่สถานทูตมาเป็นแขกกินมื้อเย็นด้วยกัน
ผู้จัดการที่ดูแลร้านอาหารเป็นคนเหนือ มาจากเชียงใหม่ อาหารทะเลที่นี่สดมากเพราะซื้อมาจากท่าปลาตอนเช้า
จึงได้ลิ้มรสอาหารทะเลหลากหลายในสไตล์แบบไทย ที่ผมติดใจคือกุ้งทะเลแช่น้ำปลา พร้อม “ไข่เจียว” ที่ถวิลหาที่ร้านอาหารไทยในมาปูโตแห่งแอฟริกาตะวันออก
