บทความพิเศษ | ศิโรตม์ คล้ามไพบูลย์
คุณอนุทิน ชาญวีรกูล พูดบ่อยว่ารัฐบาลไม่เกี่ยวกับคดีโกง ส.ว. ซึ่งไม่มีใครเชื่อเลย เพราะพรรคที่ “ร้อนตัว” ที่สุดเวลาประชาชนวิจารณ์คดีโกง ส.ว.คือพรรคภูมิใจไทย นักการเมืองที่ “สลิ้งแตก” ที่สุดเวลาได้ยินคำว่า “สั่งฟ้อง ส.ว.” ก็คือ ส.ส.ภูมิใจไทย เช่นเดียวกับการชูป้ายตัวเลขแซะคนอื่นในสภาก็ภูมิใจไทย
คำอธิบายของคุณอนุทินคือภูมิใจไทยเป็นแกนนำรัฐบาลปี 2568 ส่วนการสรรหา ส.ว. เกิดปี 2567 รัฐบาลจึงเกิดหลังการ “โกง ส.ว.” จนไม่เกี่ยวข้องกัน แต่ข้ออ้างนี้เชื่อก็บ้า เพราะคนจะโกงก่อนหรือหลังเป็นแกนนำรัฐบาลก็โกงได้ และนักการเมืองโกงนั้นสามารถโกงได้ต่อให้ยังไม่ได้เป็นแกนนำรัฐบาล
รัฐมนตรีบางคนยอมรับกับผมตรงๆ ว่ากังวลคดีฮั้ว ส.ว.เพราะไม่รู้ว่า กกต.จะ “บ้าจี้” ตามแรงกดดันสังคมอย่างไร
ภาพลักษณ์ที่คนจำนวนมากมองว่า กกต.เป็นพวกเดียวกับ ส.ว.และพรรครัฐบาลกลายเป็นเรื่องที่ตอนนี้เริ่มไม่ชัวร์แล้ว ต่อให้คุณอนุทินจะยังไม่กังวลกับคดีฮั้ว ส.ว.เหมือนรัฐมนตรีก็ตาม
ปัญหาสำคัญที่สุดของรัฐบาลนี้ คือความเชื่อว่าการโกงทุกวันนี้ลุกลามจนมองไปทางไหนก็มีแต่เรื่องโกง ต่อให้รัฐบาลไม่โกงเอง ก็เป็นพวกพ้องของรัฐบาลที่โกง หรือไม่รัฐบาลก็รอส่วนแบ่งจากพวกขี้โกงที่ทำอะไรตามใจชอบเหมือนโกงสอบท้องถิ่น ไม่อย่างนั้นก็โกงการใช้อำนาจรัฐและรัฐบาล
ด้วยการอภิปรายงบปี 2570 ของพรรคฝ่ายค้าน โครงการที่น่าสงสัยว่าโกงมีเยอะไปหมด กองทัพเอางบหลายร้อยล้านไปสร้างเจดีย์ ส.ส.รัฐบาลได้งบขุดบ่อบาดาลในพื้นที่ตัวเองหลายพันล้าน โครงการ AI มีคนใช้จริงห้าแสนจากเป้าลงทะเบียน 5 ล้าน หรือโครงการอื่นๆ ซึ่งใครไม่เห็นพิรุธก็แย่เต็มที
ล่าสุด หน่วยงานรัฐแห่งหนึ่งตั้งงบเพื่อขอซื้อโดรนดับเพลิงสำหรับตึกสูงเกิน 30 ชั้น มูลค่าหลายสิบล้านจากบริษัทหนึ่ง แต่ไม่มีประเทศไหนเคยซื้อโดรนบริษัทนี้ หน่วยงานในไทยก็ไม่เคยซื้อ แปลว่าไม่เคยมีใครใช้ ไม่รู้ว่าใช้จริงแล้วได้ผลหรือไม่ และซื้อเพราะดูคลิปดับไฟจำลองของบริษัทเอง
คำถามง่ายๆ คือ บริษัทขายโดรนดับเพลิงสำหรับตึกสูงเกิน 30 ชั้นมีเยอะแยะ ทำไมต้องซื้อโดรนจากบริษัทที่ไม่เคยมีใครซื้อ โดยมีหลักฐานแค่คลิปจำลองการดับไฟที่บริษัทถ่ายทำเพื่อประกอบการขายเพียงคลิปเดียว
แล้วใครจะรับผิดชอบหากใช้แล้วดับไฟไม่ได้จนเจ้าหน้าที่สูญเสียแบบ GT200
ประเทศไทยตอนนี้โกงขนาดไหน?
คำตอบสั้นๆ คือโกงระดับมี “ราคาตลาด” ซึ่งคนร่วมขบวนการรู้ว่าโกงแล้วได้อะไร เพราะ “ราคากลาง” ของคนเซ็นอนุมัติโครงการขนาดใหญ่ตอนนี้ได้ส่วนแบ่งจากการเซ็น 20-30% ส่วนข้าราชการที่เสนอโครงการ, คนอภิปรายหรือคนโหวตสนับสนุนได้ 10%
ไม่มีใครบอกได้ว่าคนที่เชื่อว่ารัฐบาลโกงมีมากแค่ไหน แต่ที่บอกได้แน่ๆ คือมีแค่คุณอนุทินคนเดียวที่กล้าบอกว่าภายใต้รัฐบาลนี้ไม่มีการโกง ส่วนคนไทยทั้งประเทศไม่มีใครพูดแบบนี้แน่นอน
โกงเงินเป็นเรื่องที่คนระแวงรัฐบาล ส่วนโกงอำนาจเป็นเรื่องที่คนเชื่อว่ารัฐบาลโกงแน่ๆ จากการตั้งองค์กรอิสระ, สรรหา ส.ว., การเป่าคดีก๊วนรัฐบาลใน ป.ป.ช.และ กกต., การตั้งปลัดกับผู้บัญชาการคุม หลายหน่วยงานระดับ 5 ปีขึ้นไป ฯลฯ
ซึ่งล้วนเป็นหลักฐานแวดล้อมให้คนเชื่อว่าโกงหรือเตรียมโกง
เพื่อให้คนไทยรู้ทันขบวนการโกง เล่ห์เหลี่ยมที่ข้าราชการและนักการเมืองทำเพื่อโกงกินมีเยอะไปหมด ทำโครงการที่ไม่จำเป็นก็มี เอาเรื่องจำเป็นบังหน้าการจัดซื้อจัดจ้างที่คอร์รัปชั่น สนับสนุนบางเรื่องก็ได้ ขวางเรื่องที่ไม่จ่ายสินบนก็ได้อีก รวมทั้งซื้อขายตำแหน่งแบบโกงสอบท้องถิ่นที่ผ่านไป “อนุรักษนิยม” ระดับแกนนำตั้งแต่ 2553 ไลน์หาผมแทบทุกวันว่าประเทศตอนนี้โกงทุกหย่อมหญ้า จนบางคนกลืนประเทศไปค่อนประเทศ ใครอยากได้อะไรต้องไปบุรีรัมย์
และบ่นต่อว่าสภาพประเทศนี้คล้ายยุคอยากได้อะไรต้องไปดูไบ หรือจันทร์ส่องหล้า แต่ยุคนี้ ส.ว.บางคนเป็นนายหน้าพาไปบุรีรัมย์
ปัญหาของรัฐบาลภูมิใจไทยคือพรรคแกนนำมีคนเลือกทั้งประเทศแค่ 6 ล้าน หรือครึ่งหนึ่งของพรรค ฝ่ายค้านซึ่งมีคนเลือก 12 ล้านคน “แฟนด้อม” พรรคจึงเรียวแคบ ซ้ำถ้ามองผู้สนับสนุนในแง่ “ขั้ว” การเมืองก็เรียวแคบลงอีก เพราะคนที่มีอุดมการณ์เสรีประชาธิปไตยแทบไม่สนับสนุนภูมิใจไทยเลย
ด้วยปัญหาโกง ทั้งโกงเงินจริงๆ และโกงอำนาจ มวลชนและผู้นำความคิดแบบ “อนุรักษนิยม” ที่สนับสนุนรัฐบาลภูมิใจไทยยิ่งนานก็ยิ่งหดลงด้วยเพราะ “อนุรักษนิยม” เสพติดความเชื่อในความบริสุทธิ์ของผู้มีอำนาจ ส่วนผู้มีอำนาจจะมาจากเลือกตั้งหรือไม่ก็ได้
แต่อำนาจตอนนี้ไม่มีอะไรบริสุทธิ์เลย
“โมเดล” ของอำนาจแบบอนุรักษนิยมคือผู้มีอำนาจต้องบริสุทธิ์เหมือนเทวดาจำแลง ถึงไม่บริสุทธิ์จริงๆ ก็ให้เคลิ้มเชื่อว่าบริสุทธิ์เพราะไม่รู้ใครเป็นใคร จะเป็น “นายกฯ พระราชทาน” หรือ “นายกฯ จากรัฐประหาร” ก็ได้หมด แต่ไม่ใช่บ้านใหญ่เขี้ยวลากดินที่ถูกมองว่า “โกงทุกหย่อมหญ้า” อย่างปัจจุบัน
“อนุรักษนิยม” เกลียดนักการเมืองที่ดู “ไม่บริสุทธิ์” ต่อให้แสดงออกว่ามีอุดมการณ์อนุรักษนิยมแบบคุณสมัคร สุนทรเวช หรือคุณประวิตร วงษ์สุวรรณ ก็ยังเกลียด ยิ่งรัฐบาลชุดนี้ที่ถูกมองว่าทำทุกทางให้ชนะเลือกตั้งจน “โกงทุกหย่อมหญ้า” ยิ่งสนับสนุนระยะยาวได้ยาก ไม่ว่าจะ “แสดง” อุดมการณ์อนุรักษ์แค่ไหนก็ตาม
ยิ่งถ้าคำนึงว่า “อนุรักษนิยม” โหวตภูมิใจไทยเหมือนเคยโหวต “ประยุทธ์ จันทร์โอชา” และ “พลังประชารัฐ” ไปสู้ “ส้ม” และ “แดง” ก็เท่ากับ “อนุรักษนิยม” มองภูมิใจไทยเป็นแค่เครื่องมือชั่วคราวตั้งแต่ต้น
ความเชื่อว่าโกงระบาดในรัฐบาลนี้ทำให้ “อนุรักษนิยม” ถอนตัวจากการสนับสนุนภูมิใจไทยง่ายกว่าเดิม
ใครคือ “อนุรักษนิยม” เถียงกันได้ยาว แต่ประธานศาลกับรองนายกฯ หลังปี 2557 คือ “ชนชั้นนำอนุรักษนิยม” ที่ได้ตำแหน่งโดยความยินยอมจากผู้มีอำนาจหลังรัฐประหารแน่ และไม่บังเอิญแน่ที่อดีตประ ธานศาลรัฐธรรมนูญ, อดีตรองนายกฯ, อดีตประธาน ป.ป.ช.จะวิจารณ์ ส.ว.และพรรคที่คุม ส.ว.ตรงกัน
“อนุรักษนิยม” ที่สนับสนุนรัฐบาลยังมีอยู่จนไม่สนใจที่อดีตประธานศาล, อดีตรองนายกฯ, อดีตประธาน ป.ป.ช. และอดีตประธานกรรมการสิทธิฯ ซึ่งก็เป็น “ชนชั้นนำอนุรักษนิยม” วิจารณ์พรรครัฐบาล แต่การเพิ่มขึ้นของ “อนุรักษนิยม” ที่วิพากษ์วิจารณ์รัฐบาลก็เป็นเรื่องที่ปฏิเสธไม่ได้ด้วยเช่นกัน
ไม่ว่าจะ “เสรีนิยม” หรือ “อนุรักษนิยม” ล้วนอยากเห็นรัฐบาลมืออาชีพที่ทำงานได้และทำงานเป็น แต่ปัญหาคือรัฐบาลปัจจุบันห่างไกลจากความเป็นรัฐบาลมืออาชีพที่คนทุกกลุ่มอยากเห็นหมด ฐานสนับสนุนรัฐบาลจึงเรียวแคบ และยิ่งนานจะยิ่งเหลือแค่กลุ่มเลือกข้างทางการเมือง
การอภิปรายงบประมาณปี 2570 ผ่านไปด้วยความน่าสังเวชใจ เพราะไม่มีอะไรให้ประชาชนหวังได้เลย เรื่องหลักที่ประชาชนจำได้คือ รัฐบาลพูดวนเวียนวกวนว่าประเทศไม่มีปัญหาอะไร ด่าพรรคประชาชนด้วยเรื่องซ้ำซาก และขัดขวางไม่ให้มีการฟ้องคดีโกง ส.ว. ทั้งที่อ้างตลอดว่าตัวเองไม่เกี่ยวกับคดี
ประเทศมีปัญหาเหมือนเรือที่กำลังจม แทนที่งบประมาณประเทศปีนี้จะเป็นเหมือนการเติมน้ำมันให้เรือที่ใกล้จมได้วิ่งในวังน้ำวนไปเรื่อยๆ แต่รัฐบาลแบบนี้สร้างความหวังให้ใครไม่ได้เลย ยกเว้นคนที่รอเงินแจกจากรัฐบาล
