รำลึกครบ 1 ปี รล.สุโขทัย ‘จม’ ก้นอ่าวไทย รอกู้ขึ้นมา หาสาเหตุ ‘จม’

ข่าวใหญ่ของเมื่อ 18 ธันวาคม 2565 หนึ่งปีที่แล้ว คือ ข่าว รล.สุโขทัย จมลงสู่ก้นทะเล หน้าอ่าวบางสะพาน จ.ประจวบคีรีขันธ์

คร่าชีวิตลูกเรือ 24 คน สูญหายอีก 5 คน

สิ่งที่ผู้คนตกใจกันมาก คือเรือรบขนาดระวาง 960 ตัน ความยาว 76.8 เมตร ความกว้าง 9.6 เมตร กินน้ำลึก 4.5 เมตร ถือว่าเป็นเรือขนาดใหญ่ ไม่ใช่เรืออวนลากธรรมดา

คำถามคือ เรือรบโดนแค่คลื่นลมในอ่าว จมได้อย่างไร

เพราะนี่ไม่ใช่การจมจากความผิดพลาดเดินเรือไปชนหินโสโครก และไม่ใช่การวิ่งเกยตื้น

เกิดอะไรขึ้นกับเรือรบแห่งราชนาวีไทย

การวิเคราะห์สาเหตุ รล.สุโขทัยจม พิจารณาจาก 3 สาเหตุ คือ

1. จากคลื่นลม

มีรายงานพยากรณ์อากาศจากกรมอุตุนิยมวิทยาเตือนเรื่องคลื่นลมแรงในขณะนั้นที่ 4-6 เมตร แต่คลื่นลมขนาดนี้ไม่คณนาสำหรับเรือระดับ รล.สุโขทัย ที่สู้คลื่นลม 6 เมตรได้อย่างสบายๆ

2. จากการเดินเรือ

มีการวิเคราะห์ว่า ทั้ง รล.กระบุรี และ รล.สุโขทัย ที่เดินทางมาจากสัตหีบด้วยกัน ต่างทอดสมอที่อ่าวชุมพรไม่ได้ เพราะคลื่นใหญ่ รล.กระบุรีที่มีขนาดใหญ่กว่าได้รับอนุญาตให้เข้าฝั่งบังลมที่ท่าเรือบางสะพาน

แต่ รล.สุโขทัยได้รับคำสั่งให้กลับสัตหีบ จึงต้องเดินทางบุกคลื่นจนเรือจม

ใครเป็นคนออกคำสั่งนี้

นอกไปจากนี้ ยังมีรายงานว่า รล.สุโขทัยออกเดินทางทั้งที่ไม่มี “ต้นกล” ประจำเรือ ถือเป็นข้อบกพร่องอย่างร้ายแรงที่เรือรบออกเดินเรือโดยไม่มีผู้รับผิดชอบเครื่องยนต์ประจำเรือ

อนึ่ง มีเสียงซุบซิบกันว่า ระหว่างเกิดเหตุ มีผู้มึนเมาจากแอลกอฮอล์

เป็นไปได้หรือ

3. จากการอ่อนซ่อมของตัวเรือ รล.สุโขทัยเอง

มีรายงานว่า น้ำเริ่มรั่วเข้าเรือทางกราบซ้าย แล้วน้ำจำนวนมากทะลักท่วมห้องเครื่องจนเครื่องปั่นไฟดับ เครื่องบังคับหางเสือดับ แล้วท่วมเครื่องยนต์ตัวใหญ่ดับ เรือจึงมีสภาพเหมือนท่อนเหล็กลอยน้ำ ไม่สามารถตั้งลำสู้คลื่นได้

จึงจมลงก้นทะเลในที่สุด

โดยทั่วไป เรือรุ่นนี้จะมีห้องอับเฉาไว้พร่องน้ำ ในกรณีที่เรือรั่วจากจุดใดจุดหนึ่ง น้ำจะเข้าห้องอับเฉาบริเวณนั้นแต่จะไม่ถ่ายเทไปห้องอื่น ถ้า “ซีล” กั้นประตูห้องไม่รั่ว

แต่ในกรณี รล.สุโขทัย น้ำรั่วผ่านห้องต่างๆ ไปได้ แสดงว่า “ซีล” ทุกห้องรั่วหมด

ยาง “ซีล” ห้องต้องเปลี่ยนทุก 3 ปี

นี่ไม่ได้แสดงว่าแค่ไม่ได้เปลี่ยนยางซีลห้อง หากมีการอ่อนซ่อมตัวเรือแทบทุกจุด แต่เบิกเงินค่าซ่อมเต็ม

น้ำจึงรั่วจากห้องแถบกราบเรือใต้ดาดฟ้าเข้ามาในห้องเครื่อง ท่วมเครื่องปั่นไฟดับ เครื่องถือท้ายเรือดับ แล้วท่วมเครื่องยนต์ใหญ่จนดับ

หากเป็นเช่นนั้น รล.สุโขทัยจึงมีสภาพไม่ต่างอะไรจากท่อนเหล็กลอยน้ำ ไร้หางเสือ ไร้ทิศทาง จนขวางลำ “จมทะเล” ในที่สุด

BBC NEWS ไทย 16 กุมภาพันธ์ 2023 รายงานการอภิปรายในสภาของ ส.ส.พรรคก้าวไกล นายพิจารณ์ เชาวพัฒนวงศ์ เรื่อง “เรือรบหรือขนมเค้ก” ว่า กองทัพเรือปล่อยปละละเลยให้มีการทุจริตในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง และการซ่อมเรือรบ ทำให้เกิดโศกนาฏกรรม รล.สุโขทัยอับปาง

นายพิจารณ์อ้างข้อมูลจากเอกสารการซ่อม รล.สุโขทัยด้วยงบประมาณ 60 ล้านบาท ในช่วงเดือนพฤษภาคม 2561-มกราคม 2564 ว่า แม้จะซ่อมเสร็จแล้ว แต่ยังมีปัญหาหลายจุด ตั้งแต่จุดเล็กๆ ไปถึงจุดใหญ่ๆ เช่น

สมอเรือ มอเตอร์ฝั่งขวาขัดข้อง มีอาการหยุดการทำงานเป็นบางจังหวะ

มาตรวัดแรงดันต่างๆ ที่ใช้ในเรือ ยังใช้การไม่ได้

เครื่องจักรหลายตัวมีค่าการสั่นสะเทือนที่ผิดปกติ ซึ่งมีสาเหตุมาจากการติดตั้งที่ไม่ได้มาตรฐาน

เครื่องกำเนิดไฟฟ้า (Power Generator) เสีย ใช้ได้ 3 เครื่องจาก 4 เครื่อง

ในส่วนการซ่อมตัวเรือที่มีทั้งส่วนที่อยู่ใต้แนวน้ำ ผิวน้ำและเหนือน้ำ จากเอกสาร 12 กันยายน 2561 ระบุว่าจะต้องซ่อม 13 จุดที่ต้องเปลี่ยนเหล็กให้หนาขึ้น แต่มีการซ่อมแค่ 5 จุด ไม่ได้ซ่อม 8 จุด และกลับไปซ่อมจุดที่เหล็กหนาอยู่แล้วอีก 10 จุด

ในรายงานนี้ยังบอกว่า การซ่อมครีบกันโคลง (Fin Stabilizer) ที่เป็นอุปกรณ์ที่รักษาสมดุลและการทรงตัวของเรือนั้น มีการถอดทิ้งไปแล้วไม่ซ่อมติดตั้งเข้าไปใหม่ โดยอ้างว่าเรือเก่าแล้วหาอะไหล่มาซ่อมไม่ได้ อีกทั้งการซ่อมครีบกันโคลงหากทำได้ไม่ดี กลับจะเป็นผลร้ายต่อสมดุลของเรือเสียมากกว่า

จึงถอดทิ้งไปเลย

ในความรู้ของผม ครีบกันโคลง ถ้าหาอะไหล่ไม่ได้ก็สามารถเหลาเหล็กขึ้นรูปแล้วเพาะ (อ๊อก) ติดใต้ท้องเรือได้

ไม่ใช่ไม่ทำ โดยอ้างว่าหาอะไหล่ไม่ได้

ครีบกันโคลงนี้ ภาษาชาวเรือเรียกกันว่า “ปีกน้ำ” ติดตั้งยื่นออกมาอยู่บริเวณใต้ท้องเรือสองข้าง ด้านซ้าย ด้านขวา ทำหน้าที่ตักน้ำเมื่อเรือขวางลำเจอคลื่น เพื่อให้เรือ balance ตั้งลำได้ เกิดสมดุล ไม่เอียงไปข้างใดข้างหนึ่ง

ส.ส.พิจารณ์บรรยายว่าตัวแทนกองทัพเรือให้การกับคณะกรรมาธิการ ( กมธ ) ทหาร สภาผู้แทนราษฎรว่า ครีบกันโคลงจะมีหรือไม่มี ก็ไม่มีผลทำให้เรือล่ม

แล้วเป็นไง รล.สุโขทัยล่มจมทะเลให้เห็นคาตา

ผมเข้าใจว่า รล.สุโขทัยจะเป็นเรือทะเลลำเดียวในโลกที่ไม่มีครีบกันโคลง ไม่มีปีกน้ำใต้ท้องเรือ

และนี่น่าจะเป็นสาเหตุที่กองทัพเรือปฏิเสธข้อเสนอช่วยกู้ รล.สุโขทัยให้ฟรีๆ จากกองทัพเรืออเมริกัน เจ้าของคนก่อนของ รล.สุโขทัย เพราะกลัวความลับจะรั่วว่าเราซ่อมเรือชุ่ยขนาดไหน (จ่ายเต็ม แต่ซ่อมไม่ถึง)

ขณะนี้ กองทัพเรือกำลังพิจารณาบริษัทกู้เรือจากทั่วโลกมากู้เรือในวงเงิน 200 ล้านบาท

ต้องเอาเรือขึ้นมาดูว่า “จม” เพราะอะไร

คาดว่าการกู้เรือจะแล้วเสร็จราวเดือนเมษายน 2567

มีข้อน่าสังเกตจากรายงานการสอบสวนเรื่อง รล.สุโขทัยจมของกองทัพเรือว่า ผู้บัญชาการกองเรือยุทธการ ที่เป็นผู้บังคับบัญชาสายตรงของเรือรบไม่ต้องรับผิดชอบ เพราะไม่ใช่ผู้สั่งการโดยตรง คนที่ต้องรับผิดชอบคือผู้บัญชาการกองเรือภาคที่ 1 ที่เป็นคนสั่งเคลื่อนเรือรบ

ในความหมายนี้ รมต.กลาโหมขณะนั้น พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ก็ไม่ต้องรับผิดชอบ

อะไรก็เกิดขึ้นได้ในประเทศนี้ คนที่ต้องรับผิดชอบ หลุดจากความรับผิดชอบ

สะดวก ฉับไว คุ้มค่า สมัครสมาชิกนิตยสารมติชนสุดสัปดาห์ได้ที่นี่https://t.co/KYFMEpsHWj

— MatichonWeekly มติชนสุดสัปดาห์ (@matichonweekly) July 27, 2022