รัฐบาลอุ้มค่ายรถในประเทศ ขึ้นภาษี ‘BEV-REEV’ นำเข้าสูง 35% จับตาสงครามระบายสต๊อกโค้งท้าย
บทความพิเศษ | ศัลยา ประชาชาติ
รัฐบาลอุ้มค่ายรถในประเทศ
ขึ้นภาษี ‘BEV-REEV’ นำเข้าสูง 35%
จับตาสงครามระบายสต๊อกโค้งท้าย
ในที่สุด รัฐบาลก็ใช้เวทีประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) นอกสถานที่ หรือ ครม.สัญจร จ.อุดรธานี เคาะปรับขึ้นภาษีสรรพสามิตรถยนต์ไฟฟ้า (EV) ที่เป็นรถนำเข้า
โดยรถ BEV หรือรถยนต์ไฟฟ้าที่ใช้พลังงานจากแบตเตอรี่อย่างเดียว และขับเคลื่อนด้วยมอเตอร์ไฟฟ้า ปรับขึ้นจาก 10% เป็น 35%
และ REEV หรือรถยนต์แบบพลังงานผสมเชื้อเพลิงและไฟฟ้าที่สามารถชาร์จได้ และขับเคลื่อนด้วยมอเตอร์ไฟฟ้าเท่านั้น ปรับขึ้นจาก 15% เป็น 35%
มีผลตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2570 เป็นต้นไป
ดร.เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง กล่าวว่า เหตุผลการปรับขึ้นภาษีดังกล่าว เนื่องจากต้องการสนับสนุนให้ประเทศไทยเป็นฐานการผลิต ฐานการส่งออก และรักษาบริษัทที่เป็นห่วงโซ่อุปทานของยานยนต์ ซึ่งมีการจ้างงานคนไทยจำนวนมาก
“วันนี้เราไปดึงเขามาลงทุน เขาผลิตอยู่ในประเทศ ขณะเดียวกัน ก็มีการนำเข้ามา ทำให้เกิดความไม่เป็นธรรม ดังนั้น เราต้องการรักษาฐานการผลิตในประเทศและต้องการให้เกิดการลงทุนใหม่ ครม.จึงมีมติให้ขึ้นภาษีสรรพสามิตดังกล่าว ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2570 ซึ่ง ครม.ได้มอบหมายให้กรมสรรพสามิตไปเจรจาปรับการลงทุนใหม่ โดยผู้ที่มาลงทุนใหม่จะได้ภาษีอัตราพิเศษ ซึ่งวันนี้มีนักลงทุนหลายรายที่เริ่มเข้ามาคุยแล้วว่าสนใจจะเข้ามาลงทุนในประเทศไทย”
นายพรชัย ฐีระเวช อธิบดีกรมสรรพสามิต กล่าวว่า มั่นใจว่าการปรับโครงสร้างภาษีดังกล่าวจะทำให้ผู้ประกอบการที่นำเข้ารถ EV อยู่ในปัจจุบันหันมาลงทุนผลิตในประเทศเพิ่มขึ้นแน่นอน โดยหลังจากนี้จะมีเรื่องการกำหนดกติกาการใช้ชิ้นส่วนภายในประเทศ (Local Content) ให้ชัดเจนอีกที
นายศุภกร รัตนวราหะ รองกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท โตโยต้า มอเตอร์ ประเทศไทย จำกัด กล่าวว่า โตโยต้ามองการปรับภาษีนำเข้ารถ BEV และ REEV เป็น 35% ไม่ได้เป็นการปิดกั้นรถ BEV แต่เป็นการสร้างกติกาที่จูงใจให้เกิดการลงทุนและสร้างมูลค่าในประเทศไทย ซึ่งก็เป็นไปในทิศทางเดียวกับหลายประเทศในภูมิภาค
“นโยบายมาถูกทาง แต่ช่วงการเปลี่ยนผ่านต้องรัดกุม เพราะการประกาศขึ้นภาษีล่วงหน้าย่อมจูงใจให้เร่งนำเข้าก่อนมีผลในวันที่ 1 มกราคม 2570 จนกดดันการผลิตในประเทศ การจ้างงาน และซัพพลายเออร์ไทย จึงควรมีเพดานหรือโควต้านำเข้าช่วงเปลี่ยนผ่านนี้ให้สอดคล้องกับปริมาณปกติ”
นายธีร์ เพิ่มพงศ์พันธ์ เป็นประธานกรรมการบริหารและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท มาสด้า เซลส์ (ประเทศไทย) จำกัด กล่าวว่า มาสด้าเห็นด้วยกับภาษีใหม่ที่ประกาศออกมา เนื่องจากมาสด้า เป็นบริษัทผู้ผลิตรถยนต์ในประเทศ ซึ่งหลังจากนี้คงต้องรอดูผลกระทบของการเปลี่ยนผ่าน ว่าจะมีมาตรการออกมาสนับสนุนและรองรับอย่างไรบ้าง
“ที่แน่ๆ รถยนต์ไฟฟ้า 2 รุ่นที่นำเข้ามาทำตลาดของมาสด้า จะต้องมีการปรับราคาจำหน่ายอย่างแน่นอน”
นายเวย์น โจว กรรมการผู้จัดการ เกรท วอลล์ มอเตอร์ ประเทศไทย กล่าวว่า GWM ไม่ได้รับผลกระทบจากนโยบายนี้เพราะรถ BEV ของ GWM ผลิตในประเทศ 100% โดยพร้อมสนับสนุนนโยบายนี้อย่างเต็มที่ อย่างไรก็ดี ไม่อยากเห็นปัญหาสต๊อกรถยนต์นำเข้า (CBU) ล้นตลาดช่วงไตรมาส 4 ปีนี้ ไปจนถึงไตรมาสแรกปี 2570
“แน่นอนว่าหากสถานการณ์แบบนี้ก็อาจจะก่อให้เกิดสงครามราคาและกระทบต่อการผลิตในประเทศ จึงหวังว่าจะมีการออกมาตรการเพื่อป้องกันปัญหานี้”
ดร.รุจิพันธ์ อัสสะรัตน์ ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการ ศูนย์วิจัยกสิกรไทย กล่าวว่า การปรับโครงสร้างภาษีครั้งนี้มองว่าจะทำให้เกิดความยุติธรรมขึ้น ระหว่างผู้ผลิตรถ BEV ที่ส่วนใหญ่ยังเป็นค่ายจีน และ ผู้ผลิตรถไฮบริด ที่ส่วนใหญ่เป็นค่ายญี่ปุ่น โดยอัตราภาษีที่ออกมา 35% ไม่ได้ผิดจากที่คาดไว้ แต่ก็ต้องถือว่าสูง
อย่างไรก็ดี มติ ครม.ประกาศเพียงแค่อัตราภาษีก่อน เนื่องจากหลายฝ่ายโดยเฉพาะค่ายรถในประเทศไทยที่ต้องการให้เริ่มมาตรการโดยเร็ว แต่การลงทุนจะต้องมีการกำหนดเรื่อง Local Content ให้ชัดเจน ทั้งในแง่สัดส่วน วิธีการคำนวณ และกระบวนการตรวจสอบ ซึ่งคาดว่าจะมีรายละเอียดออกตามมา เพื่อที่จะสร้างห่วงโซ่อุปทานอย่างจริงจัง
สำหรับสัดส่วน Local Content ที่เหมาะสม อย่างน้อยขั้นต่ำต้อง 40% ขึ้นไป แต่หากอยากให้เกิดประโยชน์กับประเทศไทย ควรจะตั้งแต่ 60% ขึ้นไป เพราะรถยนต์ไฟฟ้าจะแตกต่างจากรถยนต์สันดาปภายใน (ICE) ที่มีจำนวนชิ้นส่วนมากกว่า ซึ่งการกำหนด Local Content จะเป็นการทำให้เกิดห่วงโซ่อุปทานที่ยาวขึ้น
“รถยนต์ BEV ชิ้นส่วนแต่ละตัว มูลค่ามันสูง อย่างแค่แบตเตอรี่อย่างเดียว อย่างต่ำๆ ก็ 30% ของมูลค่าการผลิตรถยนต์แต่ละคันเข้าไปแล้ว ฉะนั้น ถ้าเงื่อนไขไม่ดี เขาแค่เข้ามาประกอบแบตเตอรี่ แล้วไปเคลม 30% อีกนิดเดียวก็ 40% แล้ว ก็เลยคิดว่าควรแยกแบตเตอรี่ออก และ Local Content ควรมากกว่า 40% เพราะไม่อย่างนั้นผลได้ต่อผู้ประกอบการจะไม่เยอะ”
ดร.รุจิพันธ์กล่าวอีกว่า ในเชิงโครงสร้างอุตสาหกรรมยานยนต์ จะทำให้รถไฮบริดสามารถทำราคาเข้ามาแข่งกับรถ BEV ได้ เพราะไม่มีข้อได้เปรียบในเรื่องตัวภาษีแล้ว โดยในแง่การผลิตคาดว่าค่ายจีนคงยังเน้นที่ BEV อยู่ แล้วก็อาจจะมีรถไฮบริดมาเสริม ส่วนค่ายญี่ปุ่นก็น่าจะยังรุกไฮบริดก่อน แล้วในอนาคตถึงจะมี BEV เข้ามา ซึ่งยังต้องใช้เวลา
ขณะที่ในแง่การแข่งขัน หลังจากนี้ก็ขึ้นกับว่าแค่ละค่ายจะเลือกกลยุทธ์ในเชิงการทำการตลาดในรูปแบบใด บนการแข่งขันที่มีความเป็นธรรมขึ้น โดยค่ายญี่ปุ่นน่าจะกำลังเตรียมทำตลาดรถไฮบริดเข้ามาแข่งกันอยู่ นอกจากนี้ การแข่งขันจะขึ้นกับพฤติกรรมของผู้บริโภค ซึ่งอาจจะมองที่ความคุ้มค่าเป็นสำคัญ
“การดัมพ์ราคาของ BEV คงยากแล้ว ในปีหน้า ถ้าภาษีสรรพสามิตขึ้นมาขนาดนี้ แต่ก็ยังมีช่องให้เล่นเรื่องราคาอยู่บ้าง แต่จะไม่รุนแรงเหมือนในอดีตแล้ว เพราะถ้าไปเทียบราคาขายรถ BEV ในจีนกับไทย จะต่างกันอยู่ประมาณ 20% แล้วปีหน้า EV3.5 ก็จะหมดมาตรการด้วย ฉะนั้น ก็ขึ้นกับเขาแล้วว่าจะใช้ราคาทำตลาดมากน้อยแค่ไหน”
ดร.รุจิพันธ์กล่าวว่า ศูนย์วิจัยกสิกรไทยมองว่าช่วงที่เหลือของปี โดยเฉพาะที่จะมีงานมอเตอร์เอ็กซ์โปร์ ค่ายรถจีนก็คงต้องอัดแคมเปญโปรโมชั่นกันอย่างเต็มที่ ซึ่งจะทำให้เกิดการเร่งซื้อในช่วงปลายปีนี้ ส่งผลให้ยอดขาย BEV ปีนี้น่าจะมากกว่า 210,000 คัน สูงกว่าที่ประเมินไว้เดิม
ผู้บริหารบริษัท ซีเคอาร์ อินเทลลิเจนท์ เทคโนโลยี (ประเทศไทย) จำกัด หรือรถยนต์ซีเคอร์ (ZEEKR) กล่าวว่า ช่วงที่ผ่านมา ตอนที่ยังไม่มีความชัดเจน พบว่าตลาดช็อกไปพอสมควร โดยเฉพาะยอดขายเดือนตุลาคมที่ผ่านมา ที่ลูกค้าชะลอการตัดสินใจไปบ้าง แต่ตอนนี้ทุกอย่างชัดเจนแล้ว ก็น่าจะทำให้ช่วงเวลา 2 เดือนที่เหลือก่อนปรับภาษีตลาดมีความคึกคัก
“บริษัทได้เตรียมรถไว้ สำหรับการจำหน่ายในจำนวนพอสมควร เนื่องจากช่วงไตรมาสสุดท้าย เป็นช่วงฤดูกาลจำหน่าย ซึ่งคาดว่าจะมีรถสำหรับส่งมอบให้กับลูกค้าได้อย่างเพียงพอและทันก่อนการบังคับใช้ภาษีใหม่แน่นอน”
นอกจากนี้ ในวงการอุตสาหกรรมยานยนต์ มองกันว่า ช่วงปลายปีก่อนภาษีใหม่บังคับใช้ หลายค่ายน่าจะมีการจัดแคมเปญโปรโมชั่นส่งเสริมการขายอย่างเต็มที่ ก่อนที่ราคาจะปรับขึ้นหลังใช้ภาษีใหม่ และน่าจะส่งผลให้ผู้ที่กำลังลังเลอยู่ต้องตัดสินใจซื้อ เนื่องจากไม่ต้องการรถที่ราคาแพงขึ้น
ในวงการต่างจับตากันว่า สงครามระบายสต๊อก จะเกิดขึ้นอีกครั้งหรือไม่…ต้องติดตาม!!
