ลุ้น! ผลเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา อย่างเข้าใจ ในหนึ่งวันสำคัญของคนอเมริกัน

ในวันเลือกตั้งประธานาธิบดีของสหรัฐอเมริกาจะตรงกับวันอังคารที่ 8 พฤศจิกายน 2559 ของสหรัฐอเมริกา ในวันดังกล่าวประชาชนคนอเมริกันในทุกรัฐและรวมถึงในวอชิงตัน ดีซี จะออกไปลงคะแนนเสียงกันที่หน่วยเลือกตั้ง (polling place) ซึ่งสถานที่นั้นก็จะเป็นบริเวณใกล้เคียงกับที่อยู่อาศัยของผู้ที่จะไปลงคะแนน โรงเรียน โบสถ์ หรือศูนย์รวมชุมชน จะถูกเปลี่ยนให้กลายเป็นหน่วยเลือกตั้งในวันนั้น

อย่างไรก็ตามวันเลือกตั้งนั้นไม่ใช่วันหยุดของทางการ (บางรัฐก็กำหนดให้วันนี้เป็นวันหยุด) แต่ลูกจ้างสามารถลาไปลงคะแนนเสียงได้ แม้ว่าจะไม่ใช่วันหยุดแต่ในการเลือกตั้งอันร้อนแรงในปีนี้โรงเรียนหลายๆโรงเรียนในสหรัฐอเมริกาตัดสินใจว่าจะงดการเรียนการสอนเพราะเกรงว่าจะเกิดความรุนแรง หรือวุ่นวายขึ้นจากผู้ที่มาลงคะแนนเสียงที่มีความเห็นขัดแย้งกัน

หน่วยเลือกตั้งจะเปิดให้มีการลงคะแนนเสียงแต่เช้าซึ่งเริ่มตั้งแต่กี่โมงนั้นขึ้นอยู่กับแต่ละรัฐว่าจะกำหนด เช่น บางหน่วยในรัฐเวอร์มอนต์ (Vermont) เปิดตั้งแต่ตี 5 หรือในรัฐแอริโซนา (Arizona) เปิด 6 โมงเช้า ในขณะที่หน่วยเลือกตั้งบางแห่งก็เปิดสายมาก เช่น ในรัฐนิวแฮมเชียร์ (New Hampshire) เปิดตอน 11 โมงเช้า แต่โดยทั่วไปแล้วหน่วยเลือกตั้งส่วนใหญ่จะเปิดเวลาประมาณ 7.00 น. และหน่วยเลือกตั้งของแต่ละรัฐส่วนใหญ่จะปิดลงและให้เริ่มมีการนับคะแนนระหว่างช่วงเวลา 19.00-20.00 น. แต่บางรัฐก็ปิดเร็ว เช่นใน รัฐอินเดียนนา (Indianna) ปิดเวลา 18.00 น. หรือบางรัฐก็ดึกหน่อย เช่น ในไอโอวา (Iowa) ปิดเวลา 21.00 น.

ในช่วงเวลาที่ปิดหน่วยเลือกตั้งก็จะเริ่มมีการคาดการณ์คะแนนการเลือกตั้งโดยดูจากผลสำรวจความคิดเห็นของผู้มาลงคะแนนเสียงตลอดทั้งวันซึ่งจะสามารถเป็นตัวบ่งชี้ที่ดีได้ว่าใครชนะในรัฐนั้นๆ เราจะได้รับรู้ผลการคาดคะเนคะแนน โดยเริ่มจากรัฐที่อยู่บริเวณชายฝั่งตะวันออกของสหรัฐอเมริกาก่อน ถ้าดูจากเอ็กซิท โพล (Exit poll) เราอาจจะพบว่าคะแนนในหลายๆรัฐนั้นสูสีกันมาก (too close to call) รายการทางโทรทัศน์ต่างๆจึงยังไม่นำมาเสนอข่าว เราจึงต้องรอผลอย่างเป็นทางการ

เมืองดิกซ์วิลล์ น็อทซ์ (Dixville Notch) ในมลรัฐนิวแฮมเชียร์ (New Hampshire จะเป็นพื้นที่แรกที่จะมีการประกาศผลคะแนนอย่างเป็นทางการ ในเมืองนี้มีธรรมเนียมปฏิบัติเกี่ยวกับการลงคะแนนเสียงเลือกตั้งประธานาธิบดีมาอย่างยาวนานว่าจะเปิดให้ประชาชนมาลงคะแนนตั้งแต่หลังเที่ยงคืนเป็นต้นไป เมื่อลงคะแนนเสร็จเรียบร้อยทุกคนแล้ว บางทีแค่ 1 นาทีหลังจากนั้นก็จะประกาศผลได้เลยเพราะคนในหมู่บ้านในเมืองนี้มีไม่มากนัก

AFP PHOTO / Jewel SAMAD

เราจะทราบผลที่ค่อนข้างชัดเจนว่านายโดนัลด์ ทรัมป์ หรือ นางฮิลลารี คลินตัน จะได้เป็นประธานาธิบดีสหรัฐคนที่ 45 ในช่วงระยะเวลาประมาณ 23.00 น. ของสหรัฐอเมริกา ซึ่งจะเป็นช่วงเวลาประมาณก่อนเที่ยงของไืทย ตัวเลขมหัศจรรย์ที่จะทำให้รู้ว่าใครจะได้เป็นประธานาธิบดีคือ “270” หมายถึงว่าหากฝ่ายใดได้คะแนนเสียงของคณะผู้เลือกตั้ง (electoral college vote) ตั้งแต่ 270 ขึ้นไปก็จะเป็นผู้ชนะ และเมื่อรู้ว่าใครชนะที่แน่นอนอย่างที่ไม่ต้องสงสัยแล้วเป็นธรรมเนียมปฏิบัติว่า ผู้ที่ชนะการเลือกตั้งจะออกมากล่าวสุนทรพจน์เพื่อประกาศชัยชนะ และผู้ชิงตำแหน่งประธานาธิบดีอีกคนก็จะออกมายอมรับการพ่ายแพ้

แต่มันก็อาจมีความเป็นไปได้ว่าแม้จะจบวันเลือกตั้งแล้วก็ยังไม่อาจจะรู้ผลได้แน่นอนว่าใครชนะ เหมือนอย่างที่เคยเกิดขึ้นใน ปี ค.ศ.2000 ระหว่างนายจอร์จ ดับเบิ้ลยู บุช กับนายอัล กอร์ เพราะผลคะแนนสูสีกันมากจนต้องทำให้มีการนับคะแนนกันใหม่ และก็อาจจะมีความเป็นไปได้ที่ผู้สมัครทั้งคู่จะได้คะแนนเสียงเท่ากันที่ 269 คะแนนซึ่งถ้าเป็นกรณีนี้ รัฐธรรมนูญของสหรัฐอเมริกาจะให้อำนาจแก่รัฐสภาในการตัดสินโดยให้ส.ส.เป็นคนที่จะโหวตว่าใครจะได้เป็นประธานาธิบดีคนต่อไป ซึ่งถ้าเป็นเช่นนี้แล้วก็จะทำให้การทราบผลล่า้าออกไปอีก

ระบบการเลือกตั้งโดยคณะผู้แทนของสหรัฐอเมริกาทำให้ผลการเลือกตั้งที่ประกาศมานั้นยังไม่เป็นทางการจนกว่าจะถึงเดือนมกราคม 2017 เพราะคณะผู้เลือกตั้งจะมีการประชุมกันเพื่อลงคะแนนเลือกประธานาธิบดีวันที่ 19 ธันวาคม ซึ่งผลการเลือกตั้งจะถูกประกาศอย่างเป็นทางการในวันที่ 6 มกราคม 2017 และประธานาธิบดีคนใหม่จะเข้ารับตำแหน่งอย่างเป็นทางการและเริ่มปฏิบัติงานในวันที่ 20 มกราคม 2017

ผลการเลือกตั้งจะเป็นอย่างไร คงต้องรอลุ้นกันอย่างใกล้ชิด ชั่วโมงต่อชั่วโมง และนาทีต่อนาที และการเลือกตั้งประธานาธิบดีในครั้งนี้คงต้องฝากถึงคนอเมริกันว่า God bless America และ Happy Election’s day!