‘ฟุตบอลศาสตร์’ ของ ‘ครูลูกหนังชาวสเปน’ | ปราปต์ บุนปาน

ของดีมีอยู่ | ปราปต์ บุนปาน

ทีมชาติสเปนหวนคืนสู่ความยิ่งใหญ่ในโลกลูกหนังอีกครั้ง ด้วยการคว้าแชมป์ฟุตบอลโลกประจำปี 2026 มาครองได้สำเร็จ

นี่คือชัยชนะที่วางรากฐานบนระบบแบบแผนและปรัชญา-กลยุทธ์ในการเล่นฟุตบอล ซึ่งอยู่เหนือความสามารถ-บารมีพิเศษของตัวบุคคล ทั้งที่เป็นผู้เล่นในทีมของตนเอง และซูเปอร์สตาร์-ยอดมนุษย์ของทีมคู่ต่อสู้

ดังจะเห็นว่าระบบทีม ซึ่งเน้นการครอบครองบอลของสเปน นั้นสามารถข่มปราบรัศมีของ “ลิโอเนล เมสซี่” และ “คิเลียน เอ็มบัปเป้” ได้อย่างอยู่หมัด

หนึ่งในคนที่อยู่เบื้องหลังความสำเร็จครั้งนี้ก็คือโค้ชวัย 65 ปี อย่าง “ลุยส์ เด ลา ฟูเอนเต” ซึ่งเคยล้มเหลวในการคุมทีมระดับสโมสร แต่กลับได้รับโอกาสให้เข้ามาทำงานวางระบบรากฐานของทีมชาติสเปนระดับเยาวชน ก่อนจะเลื่อนขึ้นมาคุมทีมชาติชุดใหญ่

แล้วพาทีมกระทิงดุคว้าแชมป์ยุโรปเมื่อสองปีก่อน และครองแชมป์โลกในปีนี้

เด ลา ฟูเอนเต คือโค้ชฟุตบอลที่มี “ความเป็นครู” และ “ความเป็นนักคิด”

ระหว่างทำหน้าที่คุมทีมสเปนระดับเยาวชน เขาเคยรับบทบาทเป็นผู้สอนวิชา “วิวัฒนาการของกีฬาฟุตบอล” และ “กระบวนการสร้างทีม” ให้แก่คอร์สฝึกอบรมโค้ชระดับยูฟ่าโปรไลเซนส์ของสหพันธ์ฟุตบอลสเปน

หนึ่งในนักเรียนระดับ “หน้าห้อง” ของเด ลา ฟูเอนเต ก็คือ “ลิโอเนล สกาโลนี” ที่ต่อมาพาทีมชาติอาร์เจนตินาคว้าแชมป์โลกในปี 2022 และเพิ่งกลายเป็นผู้พ่ายแพ้ให้แก่ครูฟุตบอลชาวสเปนของตนเองในปี 2026

เด ลา ฟูเอนเต เคยให้สัมภาษณ์กับ “ซิด โลว์” คอลัมนิสต์ชาวอังกฤษ ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญเรื่องวงการลูกหนังสเปน ผ่านทางเดอะการ์เดียนว่า ประสบการณ์ที่ได้รับจากการสอนลูกศิษย์หลากหลายรุ่นในคอร์สโปรไลเซนส์ ได้ช่วยหล่อหลอมให้เขากลายเป็นโค้ชที่ประสบความสำเร็จในทุกวันนี้

ดังคำอธิบายว่า “พวกเขา (ลูกศิษย์ในคอร์สฝึกอบรมโค้ช) ทำให้ผมมีมุมมองที่แตกต่างออกไป พวกเขาทำให้ผมมีชีวิตชีวา สำหรับผมนี่คือการฝึกฝนที่ไม่มีวันสิ้นสุด การได้ทำหน้าที่สอนคนคืองานที่ทำให้ผมหลงใหลอยู่เสมอ

“สมัยทำงานที่สหพันธ์ฯ ผมไปเปิดคอร์ส (อบรมโค้ช) ที่บิลเบาและเซบีญ่า ผมรักที่จะพูดคุยเรื่องฟุตบอล แล้วงานดังกล่าวก็เปิดโอกาสให้คุณได้คุยเรื่องฟุตบอลกับชาบี (อลอนโซ), ชาบี (เอร์นานเดช), ราอูล (กอนซาเลซ), สกาโลนี

“ผมชอบที่จะได้มีปฏิสัมพันธ์แบบนั้น เพราะมันทำให้ผมได้เรียนรู้อะไรมากมาย มันคือการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างผู้คน 30 คนในชั้นเรียน เมื่อนักเรียนมีฟีดแบ็กกลับมาที่คุณ นั่นคือสิ่งที่พวกเขาต้องการจากครูอย่างคุณ และหมายความว่าคุณยังทำให้ชั้นเรียนมีความตื่นตัวและมีช่องทางที่จะพัฒนาต่อยอดไปได้

“สิ่งนี้ไม่ใช่แค่เรื่องฟุตบอล แต่มันคือชีวิต ที่คุณต้องเรียนรู้อยู่ตลอดเวลา ผมเรียนรู้ที่จะทำตัวให้เรียบง่าย และอยู่กับความเป็นจริงให้มากขึ้น”

ในอีกวาระหนึ่ง เด ลา ฟูเอนเต ยังเคยอธิบายนิยามความหมายของกีฬาฟุตบอล ผ่านสกู๊ปพิเศษที่เขาต้องตอบคำถามของผู้อ่านจากทางบ้าน ไว้อย่างน่าสนใจชวนขบคิดว่า

“ฟุตบอลคือภาพสะท้อนของสังคม กีฬาฟุตบอลมีบทบาทในกระบวนการบูรณาการทางสังคม ฟุตบอลเป็นเครื่องมือที่ทรงพลานุภาพในการสร้างความเป็นอันหนึ่งอันเดียว ฟุตบอลคือคุณค่าที่ถูกสอนในโรงเรียน

“แน่นอนว่ามันมีแง่มุมอัปลักษณ์ดำรงอยู่ในกีฬาฟุตบอล แต่ผมไม่อยากคำนึงถึงมัน แก่นแท้จริงๆ ของกีฬาฟุตบอลนั้นมีความหมายในแง่บวกเป็นอย่างมาก เป็นสิ่งที่ดียิ่งต่อสังคม และเราต้องยึดถือเอาไว้ นั่นคือการเป็นตัวการที่ช่วยสร้างบูรณภาพในสังคม”

นี่คือ “ศาสตร์ความรู้ด้านฟุตบอล” ของ “โค้ช” และ “ครู” ที่เพิ่งพาทีมสเปนคว้าแชมป์โลกสมัยที่สอง อย่าง “ลุยส์ เด ลา ฟูเอนเต”