30 กรกฎาคม 2569 ศาสตราจารย์ ดร.สุชาติ ธาดาธำรงเวช สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคเพื่อไทย กล่าวว่านโยบายหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า 30 บาทรักษาทุกโรค คือการเปลี่ยนแนวคิดสำคัญของประเทศไทย จากการมองผู้ไม่มีเงินเป็นผู้รอความช่วยเหลือ เป็นคนไข้อนาถา ไปสู่การยืนยันว่า ประชาชนมีสิทธิได้รับการรักษาพยา บาลเท่าเทียมกันอย่างมีศักดิ์ศรี งานวิจัยทั้งในและต่างประเทศ เช่น World Bank, WHO, BMJ Global Health Journal ชี้ว่า ระบบประกันสุขภาพ 30 บาทรักษาทุกโรค ช่วยให้ประชาชนเข้าถึงบริการมากขึ้น ลดภาระค่าใช้จ่าย และลดความเสี่ยงการล้มละ ลายจากค่ารักษาพยาบาล โดยเฉพาะในกลุ่มผู้มีรายได้น้อย
การที่มีผู้เสนอให้ นำระบบประชาชนร่วมจ่ายกลับมาใช้ อาจกลายเป็นอุปสรรคต่อคนจน ผู้มีรายได้ไม่แน่นอน ผู้สูงอายุ และผู้ป่วยเรื้อรัง เพราะไม่มีเงินจ่าย นอกจากนี้ ยังมีค่าใช้จ่ายแฝงอื่น ๆ เช่น ค่าเดินทางและการสูญเสียรายได้ หากการรักษาพยาบาลขึ้นอยู่กับความสามารถในการจ่ายเงิน ระบบจะถอยกลับไปสู่การสงเคราะห์ผู้ยากไร้เป็นคนไข้อนาถา และจะเพิ่มความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงบริการการแพทย์ เหมือนสมัยก่อนๆ นานมาแล้ว
แน่นอนว่า ระบบบัตรทองต้องได้รับการพัฒนาในด้านการเพิ่มงบประมาณตามภาระโรคและโครงสร้างประชากรสูงวัย, ลดการตรวจและการรักษาซ้ำซ้อนด้วยระบบข้อมูลสุขภาพ, ส่งเสริมการป้องกันโรคและระบบปฐมภูมิ, จ่ายเงินให้โรงพยาบาลตามคุณภาพและผลลัพธ์, ควบคุมราคายาและเวชภัณฑ์, และลดความเหลื่อมล้ำระหว่างสามกองทุนสุขภาพ แต่คำตอบต้องไม่ใช่การผลักภาระให้ผู้ป่วยในวันที่เขากำลังเจ็บปวดที่สุด คือต้อง “ยกระดับระบบ” ไม่ใช่ “เพิ่มกำแพงให้คนป่วย”
ดังนั้น กระผมจึงไม่เห็นด้วยกับการให้ผู้ป่วยร่วมจ่าย ที่กลายเป็นอุปสรรคต่อการเข้าถึงการรักษาได้ เพราะหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า ไม่ใช่ของขวัญ ไม่ใช่การสงเคราะห์ แต่คือ “สิทธิพื้นฐานของความเป็นมนุษย์” ที่เงินซื้อไม่ได้, ดร.สุชาติฯ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง.. กล่าว
