รองปลัด มท. “สันติธร ยิ้มละมัย” ปาฐกถาพิเศษ 20 ปี กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น “บทเรียนและก้าวต่อไปสู่ทิศทางระบบสุขภาพชุมชนในทศวรรษที่ 3”

รองปลัด มท. “สันติธร ยิ้มละมัย” ปาฐกถาพิเศษ 20 ปี กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น “บทเรียนและก้าวต่อไปสู่ทิศทางระบบสุขภาพชุมชนในทศวรรษที่ 3” ฝาก 3 พลัง “ท้องถิ่น-ภาคีเครือข่าย-ผลลัพธ์” ทำให้ประชาชนได้รับการดูแลสุขภาพอย่างเข้าถึง เท่าเทียม ทั่วถึง เป็นธรรม และยั่งยืน
.
วันนี้ (6 ส.ค. 69) เวลา 09.00 น. ที่ศูนย์ประชุมอเนกประสงค์กาญจนาภิเษก มหาวิทยาลัยขอนแก่น อ.เมืองขอนแก่น จ.ขอนแก่น นายอรรษิษฐ์ สัมพันธรัตน์ ปลัดกระทรวงมหาดไทย มอบหมายให้ นายสันติธร ยิ้มละมัย รองปลัดกระทรวงมหาดไทย ห้วหน้ากลุ่มภารกิจด้านพัฒนาชุมชนและส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ปาฐกถาพิเศษ หัวข้อ “20 ปี กองทุน กปท. “บทเรียนและก้าวต่อไปสู่ทิศทางระบบสุขภาพชุมชนในทศวรรษที่ 3” ในงานมหกรรม 20 ปี กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น (กปท.) “ภาคอีสานอยู่ดีมีแฮง สร้างสุขภาพชุมชน สู่คนอีสานปลอดโรคพยาธิใบไม้ตับ ไม่ตายด้วยโรคมะเร็งท่อน้ำดี” โดยมี นพ.วีรพันธ์ ลีธนะกุล รองเลขาธิการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ร่วมปาฐกถา และมีท้องถิ่นจังหวัด ผู้บริหารสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี ม.ขอนแก่น หัวหน้าส่วนราชการ แพทย์ พยาบาล นักวิชาการสาธารณสุข บุคลากรทางการแพทย์ ภาคีเครือข่าย กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อสม. และประชาชนร่วมรับฟังกว่า 1,000 คน
.
นายสินติธร กล่าวว่า ในช่วงตลอดระยะเวลา 20 ปีที่ผ่านมา กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น (กปท.) กว่า 7,800 แห่งทั่วประเทศ ได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า กองทุนฯ ไม่ได้เป็นเพียงแหล่งสนับสนุนงบประมาณเพียงอย่างเดียว แต่ยังเป็นศูนย์กลางความร่วมมือร่วมใจ เป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้ และเป็นกลไกสำคัญในการสร้างความเข้มแข็งของระบบสุขภาพชุมชนมาอย่างต่อเนื่อง เพราะ “การดูแลสุขภาพประชาชนไม่ใช่ภารกิจหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง แต่เป็นภารกิจที่ทุกภาคส่วนต้องเข้ามามีส่วนร่วม” ทั้งระบบสุขภาพตั้งแต่ระดับพื้นที่ ปฐมภูมิ ทุติยภูมิ ตติยภูมิ โดยกระทรวงมหาดไทยในฐานะหน่วยงานภารกิจบำบัดทุกข์ บำรุงสุขประชาชน มีกลไก เครื่องมือต่าง ๆ ลงไปถึงระดับหมู่บ้าน/ชุมชน

“นายกรัฐมนตรีและรมว.มหาดไทย และปลัดกระทรวงมหาดไทย ให้ความสำคัญในการพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชนเป็นอย่างยิ่ง ด้วยการส่งเสริมการกระจายอำนาจการดูแลสุขภาพอนามัยประชาชนไปสู่ท้องถิ่น ไปสู่ชุมชนให้ได้มีบทบาทเพราะปัญหาสุขภาพอยู่ในพื้นที่ ถ้าชุมชนและท้องถิ่นมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหา และขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงด้านสุขภาพ ตนมั่นใจว่า เราจะบรรลุวัตถุประสงค์ของการตั้งกองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่นได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน และในปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 งบประมาณแผ่นดินในเชิงยุทธศาสตร์จะมีเพิ่มขึ้น จากปีที่ผ่าน ๆ มาจะไปมุ่งเน้นเรื่องงบลงทุน ซึ่งสะท้อนนวัตกรรมทางนโยบายในเชิงสุขภาพของพี่น้องประชาชน และสะท้อนหลักการกระจายอำนาจ การมีส่วนร่วม และความร่วมมือของภาครัฐ ท้องถิ่น และพี่น้องประชาชน อย่างเป็นรูปธรรม”
.
นายสันติธร กล่าวเพิ่มเติมว่า ด้วยเหตุนี้ การขับเคลื่อนกองทุนหลักประกันสุขภาพในทศวรรษที่ 3 จึงจำเป็นต้องยกระดับบทบาทจาก “กลไกการสนับสนุนงประมาณ” ไปสู่ “กลไกการจัดการระบบสุขภาพระดับพื้นที่” เพราะงบประมาณเพียงอย่างเดียวแก้ไขไม่ได้ แต่ความร่วมแรงร่วมมือร่วมใจของทุกภาคส่วนในพื้นที่เป็นส่วนสำคัญ และในระยะต่อไป ประเทศไทยจำเป็นต้องเร่งขับเคลื่อนประเด็นสุขภาพสำคัญที่มีผลกระทบต่อประชาชนในวงกว้าง ทั้งการลดการเสียชีวิตจากโรคมะเร็ง การดูแลสุขภาพจิต การป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด การรองรับสังคมสูงวัย การสร้างความปลอดภัยทางถนนสำหรับเด็กและเยาวชน ตลอดจนการจัดการปัญหาฝุ่น PM2.5 การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะในทุกมิติ ซึ่งล้วนเป็นภารกิจที่ต้องอาศัยความร่วมมือของทุกภาคส่วน และการขับเคลื่อนจากระดับพื้นที่เป็นสำคัญ ทั้งนี้ ตนเชื่อมั่นว่า ความสำเร็จของการพัฒนาระบบสุขภาพชุมชนในอนาคต จะตั้งอยู่บนพลังสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ 1. พลังของท้องถิ่น ในฐานะผู้นำการเปลี่ยนแปลงที่ใกล้ชิดประชนมากที่สุด สามารถเข้าใจปัญหาการเจ็บป่วยของประชาชน และออกแบบการแก้ไขปัญหาและการพัฒนาที่สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ 2. พลังของภาคีเครือข่าย ที่ร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมรับผิดชอบ และสนับสนุนทรัพยากรอย่างเป็นระบบ ไม่ว่าจะเป็นเครือข่ายชุมชน ปราชญ์ชาวบ้าน ที่อยู่ในพื้นที่นั้น ๆ มีจิตอาสาที่จะเป็นผู้นำในการขับเคลื่อน และ 3. พลังของผลลัพธ์ ที่จะต้องสะท้อนออกมาให้เห็นถึงคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ความเสมอภาคทางสุขภาพที่เพิ่มขึ้น ทำให้ประชาชนสามารถได้รับบริการด้านสุขภาพแบบ “เข้าถึง เท่าเทียม ทั่วถึง เป็นธรรม ยั่งยืน” เพื่อความเชื่อมั่นของประชาชนต่อระบบสุขภาพของประเทศไทย
.
นพ.วีรพันธ์ รองเลขาธิการ สปสช. กล่าวว่า กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น (กปท.) เป็นเครือข่ายกองทุนที่มีขนาดใหญ่ที่สุด มีกลไกเชื่อมโยง อปท. หน่วยบริการ และ อสม. ทั่วประเทศ ส่งผลให้เกิดความสำเร็จด้านการดูแลสุขภาพระดับพื้นที่ 5 ด้าน คือ 1. ประชาชนเข้าถึงบริการสุขภาพที่จำเป็น 2. ความเหลื่อมล้ำทางสุขภาพลดลง 3. ผู้สูงอายุได้รับการดูแลอย่างทั่วถึง 4. ชุมชนเข้มแข็งและพึ่งพาตนเองได้ และ 5. เกิดนวัตกรรมสุขภาพในพื้นที่ โดยในทศวรรษต่อไป กปท. จะมุ่งสู่กลไกการลงทุนสุขภาพเชิงยุทธศาสตร์ (Strategic Investment) การวัดผลลัพธ์คุณภาพชีวิตที่จับต้องได้ มองตลอดวงจรชีวิตและสิ่งแวดล้อม และระบบนิเวศสุขภาพ (Health Ecosystem) ที่เชื่อมโยงข้อมูล เพราะ กปท. จะไม่ใช่เพียงกระเป๋าเงินสนับสนุน แต่คือ ‘นักลงทุนเชิงยุทธศาสตร์’ เพื่อสุขภาวะของพื้นที่ เพื่อร่วมกันสร้างระบบสุขภาพท้องถิ่นแห่งอนาคตที่ใช้ข้อมูล ใช้พลังชุมชน และใช้ความร่วมมือของทุกภาคส่วน เพื่อให้คนไทยทุกคนมีสุขภาวะที่ดีอย่างยั่งยืน
.
สำหรับงานมหกรรม 20 ปี กองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น จัดขึ้นระหว่างวันที่ 6–7 สิงหาคม 2569 ณ ศูนย์ประชุมอเนกประสงค์กาญจนาภิเษก มหาวิทยาลัยขอนแก่น โดยมีบริการทางการแพทย์และการสาธารณสุข อาทิ ตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับฟรี (อายุ 15 ปีขึ้นไป) และตรวจคัดกรองมะเร็งท่อน้ำดี ฟรี (อายุ 40 ปีขึ้นไป) รวมถึงการสัมมนาวิชาการ “คนอีสานปลอดพยาธิใบไม้ตับ ไม่ตายจากมะเร็งท่อน้ำดี” และกิจกรรม/นิทรรศการภาคีเครือข่ายการแพทย์และการสาธารณสุข เข้าร่วมงานฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย