Biology Beyond Nature | ภาคภูมิ ทรัพย์สุนทร
ย้อนรอยประวัติศาสตร์
อาวุธชีวภาพสุดสยอง (3)
2ตุลาคม 2001 Robert Stevens ช่างภาพจากสำนักข่าว American Media Inc. (AMI) ถูกส่งตัวไปโรงพยาบาลในมลรัฐฟลอริดาด้วยอาการไข้สูง อาเจียนอย่างหนักและหายใจลำบาก เขาเสียชีวิตในเวลาเพียงสามวันหลังจากนั้น
เบื้องต้นแพทย์วินิจฉัยว่าเป็นโรคไข้สมองอักเสบและปอดบวม แต่ผลการตรวจสอบเชื้อต่อมาบ่งชี้ว่าเป็นการติดเชื้อแอนแทรกซ์ในทางเดินหายใจ นับเป็นเคสแรกบนแผ่นดินสหรัฐในรอบเกือบยี่สิบห้าปี
แรกเริ่มเจ้าหน้าที่คาดว่า Stevens ติดเชื้อมาโดยบังเอิญจากธรรมชาติ แต่ไม่กี่วันหลังจากนั้นสปอร์ของแอนแทรกซ์ก็ถูกบนพบคีย์บอร์ดของ Stevens ที่ออฟฟิศและในจมูกของหัวหน้าฝ่ายพัสดุ ออฟฟิศถูกสั่งปิดด่วนเพื่อกักกันเชื้อ
ชาวอเมริกันเริ่มตื่นตระหนกว่านี่อาจจะเป็นเหตุการณ์โจมตีด้วยอาวุธชีวภาพโดยกลุ่มก่อการร้ายข้ามชาติอัลกออิดะฮ์ (Al-Qaeda) ที่เพิ่งก่อเหตุสะเทือนขวัญด้วยการจี้เครื่องบินโดยสารพุ่งชนตึกตอนวันที่ 11 กันยายน เมื่อไม่ถึงเดือนที่ผ่านมาจนมีผู้เสียชีวิตกว่าสามพันคน
ซองจดหมายบรรจุผงสปอร์เชื้อแอนแทรกซ์รวมห้าฉบับถูกส่งจากที่อยู่มลรัฐนิวเจอร์ซีย์ลงวันที่ 18 กันยายน 2001 ไปยังสำนักข่าวชั้นนำอย่าง ABC News, NBC News, CBS News, New York Post และ AMI ในนิวยอร์กและฟลอริดา
อีกสองฉบับลงวันที่ 9 ตุลาคม 2001 ส่งไปยังที่ทำการของวุฒิสมาชิกที่มลรัฐเซาธ์ดาโกตาและมลรัฐเวอร์มอนต์
ในจดหมายเหล่านี้ยังมีกระดาษแนบข้อความข่มขู่ลงวันที่ 11 กันยายน 2001 ประกาศ “อเมริกาจงพินาศ อิสราเอลจงพินาศ อัลลอฮ์ยิ่งใหญ่”
เหตุโจมตีด้วยจดหมายบรรจุผงสปอร์เชื้อแอนแทรกซ์สิ้นสุดลงในเดือนพฤศจิกายน 2001 เหตุการณ์นี้มีผู้ติดเชื้อทั้งหมดยี่สิบสองคนและห้าคนในนั้นเสียชีวิต สถานที่ราชการและอาคารสำนักงานข่าวหลายแห่งถูกปิดชั่วคราวหลายเดือนเพื่อฆ่าเชื้อ
มูลค่าความเสียหายทางเศรษฐกิจรวมอยู่ที่ไม่ต่ำกว่าหลายสิบล้านดอลลาร์สหรัฐ
กลุ่มโรคอาการคล้ายแอนแทรกซ์มีบันทึกในประวัติศาสตร์มานานหลายพันปี ส่วนเชื้อ Bacillus anthracis ก็ถือเป็นจุลินทรีย์ชนิดแรกที่ถูกค้นพบว่าเป็นสาเหตุของการเกิดโรคจากการศึกษาของ Robert Koch แพทย์นักวิจัยชาวเยอรมันช่วงปลายศตวรรษที่ 19
แม้ว่าเชื้อนี้มักจะไม่ได้ติดต่อจากคนสู่คนโดยตรงแต่ก็ถือได้ว่าเป็นหนึ่งในเชื้อยอดนิยมสำหรับการทำอาวุธชีวภาพ จุดเด่นสำคัญของมันคือกระบวนการเพาะเลี้ยงที่เรียบง่าย และเชื้อสามารถสร้างสปอร์ที่คงทนเก็บอยู่ได้นานเป็นสิบปี ขนย้ายง่าย ปล่อยให้ฟุ้งแพร่กระจายก็ง่าย
แอนแทรกซ์เข้าสู่ร่างกายทางบาดแผลบนผิวหนังทำให้เกิดเนื้อตายเป็นปื้นสีดำ เข้าสู่ทางเดินอาหารทำให้เกิดอาการท้องร่วง และเข้าสู่ทางเดินหายใจทำให้ปอดอักเสบ ไอ หายใจไม่ออก
โดยการเข้าทางการหายใจนั้นมีอัตราการตายสูงสุดถึงเกือบ 50% แม้จะได้รับการรักษา
ระหว่างสงครามโลกและสงครามเย็นประเทศมหาอำนาจต่างมีการพัฒนาแอนแทรกซ์เพื่อใช้เป็นอาวุธชีวภาพ มีการคัดเลือกหรือวิศวกรรมแอนแทรกซ์สายพันธุ์ที่มีความรุนแรงเป็นพิเศษ เช่น Vollum strain ที่ทีมวิจัยจากอังกฤษคัดแยกจากวัวในเมืองออกซ์ฟอร์ด และถูกพัฒนาเป็นอาวุธไปทดสอบกับฝูงแกะบนเกาะในเขตสกอตแลนด์ระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง
ปรากฏว่าแกะตายกันเรียบ และเกาะก็ปนเปื้อนสปอร์จนกลายเป็นพื้นที่ห้ามเข้าไปหลายสิบปีก่อนที่รัฐบาลอังกฤษจะตัดสินใจเข้ามาทำความสะอาดฆ่าเชื้อครั้งใหญ่ทั้งเกาะด้วยฟอร์มาลีนผสมน้ำทะลเหลายร้อยตัน
ฝั่งโซเวียตมีสายพันธุ์ชื่อ strain 836 ที่ถูกกล่าวขวัญว่าเป็นหนึ่งในสายพันธุ์ร้ายแรงที่สุดที่เคยมีมา และเป็นสายพันธุ์เดียวกับที่สร้างความเสียหายในเหตุโศกนาฏกรรมสเวียตลอฟสค์ (Sverdlovsk)
ปลายทศวรรษที่ 1980s โซเวียตมีกำลังการผลิตแอนแทรกซ์ชนิดนี้มากถึงวันละสองตัน ประมาณกันว่าสปอร์เพียงร้อยกิโลกรัมก็พอสำหรับสังหารคนหลายล้านคนในเมืองที่ประชากรหนาแน่นอย่างนิวยอร์กแล้ว
หลังยุคสงครามเย็น ภูมิรัฐศาสตร์ของโลกเปลี่ยนไปโดยมีสหรัฐอเมริกาเป็นผู้นำด้านการทหารอยู่ชาติเดียว แต่ก็เกิดปัญหาอุบัติใหม่ในรูปแบบการก่อการร้าย
ปี 1993 ลัทธิโอมชินริเกียวในญี่ปุ่นก่อเหตุปล่อยหมอกไอน้ำจากดาดฟ้าอาคารสูงแปดชั้นทางตะวันออกของโตเกียว ประชาชนพื้นที่ร้องเรียนเรื่องปัญหากลิ่นเหม็น แต่ตอนนั้นเจ้าหน้าที่ตรวจสอบแล้วยังไม่พบเบาะแสเหตุร้ายอะไรพอจะบุกเข้าไปค้นตึก จนกระทั่งหลังเหตุโจมตีของลัทธิด้วยก๊าซพิษในรถไฟใต้ดินสองปีให้หลังคดีนี้จึงค่อยถูกขุดขึ้นมาอีกครั้งและได้ค้นพบร่องรอยของเชื้อแอนแทรกซ์ในตัวอย่างจากหมอกไอน้ำเมื่อหลายปีก่อน
โชคยังดีที่คราวนั้นพวกลัทธิเอาเชื้อที่เสื่อมสภาพมาใช้เลยยังไม่ได้ก่อความเสียหายต่อสาธารณชนเป็นวงกว้าง
Cr.ณฤภรณ์ โสดา
Cr.ณฤภรณ์ โสดา
