นัยความเป็นคน | นิ้วกลม
1
London Marathon 2026 เกิดเหตุการณ์ “พลิกประวัติศาสตร์โลกแห่งการวิ่ง” เมื่อ Sebastian Sawe เข้าเส้นชัยด้วยเวลา 1:59:30 ชม. กลายเป็นข่าวใหญ่ว่า มนุษย์ทำลายกำแพง sub2 ในระยะฟูลมาราธอนได้สำเร็จ ในสนามจริงที่จดบันทึกสถิติอย่างเป็นทางการ
เสี้ยววินาทีที่เท้าของซาเวข้ามเส้นชัย เขาได้เลื่อนสถานะของตัวเองให้กลายเป็น “เทพเจ้า” ไปแล้วเรียบร้อย เชื่อว่านอกจากชื่อเสียงในฐานะนักวิ่ง ยังมีเกียรติยศอื่นอีกมากรอคอยเขา รวมถึงเงินทองที่จะหลั่งไหลเข้าหาในฐานะ “นักวิ่งมาราธอนที่เร็วที่สุดในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ”
2
แต่เมื่อเหลือบมองเวลาของนักวิ่งทั้งสามอันดับ ผมรู้สึกช็อกเมื่อเห็นตัวเลขเรียงกัน
Sebastian Sawe >> 1:59:30
Yomif Kejelcha >>> 1:59:41
Jacob Kiplimo >>> 2:00:28
บ้าไปแล้ว!!
ความรู้สึกแรกตอนเห็นตัวเลขคือ เฮ้ย! นี่คือวันที่มนุษย์พุ่งทะลุกรอบ sub2 ถึงสองคนเลยนะเว้ย! แต่แน่นอนว่าความสนใจพุ่งไปที่ผู้ชนะเลิศอันดันหนึ่งเท่านั้น ผมคิดในใจว่า ถ้าผมเป็นเคเจลชาผู้ได้อันดับสอง (กูก็ทะลุด่านความสามารถมนุษยชาติเหมือนกันนะโว้ย) ผมจะรู้สึกอย่างไรกันนะ
ทำได้ดีเยี่ยม สร้างประวัติศาสตร์ แต่ประวัติศาสตร์ครั้งนี้ไม่ได้ถูกบันทึกไว้ในชื่อเรา…เพราะมีคนทำได้ดีกว่า
และก็ไม่ใช่แค่นั้นนะครับ คิปลิโมที่เข้าเป็นอันดับสามนั่นก็ทำลายสถิติโลกเชียวนะครับ แต่การทำลายสถิติโลกของเขาไม่ได้รับการพูดถึงเอิกเกริกอะไร เพราะมีมนุษย์อีกสองคนวิ่งไวกว่าเขา
3
ด้วยความสงสัยว่า นักวิ่งมาราธอนที่เฉือนกันด้วยเวลา 11 วินาที เขาวิ่งกันอย่างไร จึงลองเปิดชมภาพส่วนสำคัญของการแข่งขัน ได้เห็นว่า นักวิ่งตัวท็อปเขาจะเกาะกลุ่มกันมาโดยมีเพซเซอร์คุมจังหวะวิ่งให้ แล้วค่อยมาคุมเพซเอง รวมถึงกำหนดจังหวะและแผนการของตัวเองในช่วงแถวๆ 3/4 ของเส้นทาง ฉะนั้นการวิ่งใน 21 กม.หลังจึงสำคัญมาก
เคเจลชาจากเอธิโอเปียวางแผนวิ่งเกาะซาเวเหมือนแมลงหวี่ไล่ตอมเสือชีตาร์ แบบหายใจรดต้นคอ มึงเร่ง-กูเร่ง มึงผ่อน-กูผ่อน มึงกินเจล-กูกินเจล มึงซดน้ำ-กูซดน้ำ มันคือแผนการ copy+paste ที่ผมคิดว่า ถ้ากูเป็นคนที่วิ่งนำอยู่คงรำคาญฉิบหาย
เขาเกาะอยู่แบบนั้นได้จนถึงกิโลเมตรสุดท้าย ก่อนที่ซาเวตัดสินใจเร่งฉีกตัวออกไป และในจังหวะนั้นเองที่แมลงหวี่ผู้ทรงประสิทธิภาพไม่อาจบินตามไปเกาะได้อีกต่อไป เขาซ้อมมาดี ร่างกายดี แต่ยังไม่ดีพอที่จะเกาะติดแล้วเร่งแซงในช่วงท้ายเหมือนที่จินตนาการไว้
แล้วซาเวก็หมุนวงเท้าราวกับล้อรถด้วยจังหวะสม่ำเสมอ ทิ้งเข้าเส้นชัยไปในหลายร้อยเมตรสุดท้าย-ก่อนที่จะสร้างประวัติศาสตร์อย่างที่เราทราบกัน
หลังจากนั้นอีก 11 วินาที มันก็เกิดประวัติศาสตร์ที่สองขึ้น เมื่อเคเจลชาควบตามมาเข้าเส้นชัยในเวลาที่ต่ำกว่า 2 ชม.
4
สำหรับผมแล้ว การที่ซาเววิ่งได้เด็ดดวงขนาดนี้ ไม่มากก็น้อยย่อมเป็นเพราะเขามี “แมลงหวี่” ผู้ที่มีความเร็วระดับ sub2 แบบเคเจลชาวิ่งเกาะมา 41 กม. ถ้าอันดับสองไม่ “ยอดเยี่ยม” ขนาดนี้ สถิติในวันนี้อาจทะลุกำแพง 2 ชม. ก็จริง แต่มันอาจไม่สวยหรูขนาด 1:59:30 ก็เป็นได้ ได้ยินว่าทีมเคนยาก็ไม่ได้วางแผนมาว่าจะทำเวลาได้ขนาดนี้
จอมยุทธ์จะกลายเป็น “ยอดฝีมือ” ได้ต้องอาศัย “คู่ปรับที่เยี่ยมยุทธ์”
และก็เป็นไปได้ในทางกลับกัน เคเจลชาเองวิ่ง sub2 ได้ก็เพราะคนที่วิ่งนำเขาอยู่ “ทรงพลัง” ขนาดนี้ใช่หรือไม่
นี่คือความมหัศจรรย์ของการแข่งขันเมื่อยอดฝีมือสองคนขับเคี่ยวกัน โลกจะได้เฝ้ามองผลลัพธ์อันน่าอัศจรรย์เช่นนี้แล
5
ระหว่างอ่านข่าวฟังข่าวของ “มนุษย์ผู้ฉีกประวัติศาสตร์การวิ่งของมนุษยชาติ” ผมได้ยินเสียงสรรเสริญซาเวท่วมท้นไปหมด ก็อดคิดไม่ได้ว่า ถ้าผมเป็นเคเจลชาจะรู้สึกอย่างไรกับตัวเองหนอ
ผมไม่ทราบหรอกครับว่าเขารู้สึกอย่างไร แต่ผมได้สะท้อนตัวเองว่า บ่อยครั้งเลยครับที่ผมทำบางสิ่งได้ยอดเยี่ยมในระดับที่ดีกว่าที่ตัวเองเคยทำมากมายมหาศาล ในแบบที่ทำลายสถิติเดิม แต่แล้วผมกลับรู้สึกว่ามันยังไม่ดีพอ รู้สึกไม่ภูมิใจกับตัวเอง หรือกระทั่งเสียใจและรู้สึกห่วย เพียงเพราะมีใครบางคนทำได้ดีกว่า เพียงเพราะผม “แพ้” คนที่เป็นที่หนึ่ง
ซึ่งเมื่อเติบโตขึ้น ความรู้สึกนี้ก็ค่อยๆ ลดน้อยถอยลง ผมมักถามตัวเองว่า ในสนามนี้ผมใส่หมดตัวแล้วหรือยัง และไม่ลืมเฉลิมฉลองกับความสำเร็จของตัวเองในแบบที่ไม่ต้องเปรียบเทียบกับคนอื่น ชื่นชมในความสำเร็จที่ทำได้ และความพยายามที่ทำอย่างสุดความสามารถ–เราดีใจได้ ภูมิใจได้ ชื่นชมตัวเองได้ แม้ไม่เป็นที่หนึ่ง
แต่บางทีมันก็เจ็บปวดแบบนี้แหละ เพราะในวัฒนธรรมแห่งการแข่งขันเช่นนี้ โลกจดจำ “ที่หนึ่ง” เท่านั้น แม้จะมีมนุษย์สองคนที่ก้าวข้ามศักยภาพเดิมของมนุษย์
และประวัติศาสตร์ก็จะถูกเขียนไว้ว่า “มนุษย์คนแรกที่วิ่งมาราธอนได้ต่ำกว่าสองชั่วโมงคือเซบาสเตียน ซาเว”
อาจมีบางเล่มเขียนห้อยท้ายเอาไว้หน่อยว่า “แล้วหลังจากนั้นอีก 11 วินาที โยมิฟ เคเจลชา ก็กลายเป็นมนุษย์คนที่สองที่ทำได้” แต่ก็ไม่มีใครสนใจประโยคนี้เท่าไรแล้ว
6
ถ้าผมเป็นเพื่อนของเคเจลชา ผมจะชวนเขาไปดื่มฉลองใหญ่ ถ้าผมเป็นซาเว ผมจะโทรไปขอบคุณที่เป็น “คู่แข่งที่ยอดเยี่ยม” ผู้ช่วยรีดเค้นศักยภาพสูงสุดของผมออกมา
และถ้าผมเป็นเขา ผมคงมองเหรียญเงิน London Marathon 2026 ในมือเป็น “เหรียญทอง” ของตัวเอง เพราะมันคือ Personal Best ของเรา และไม่ลืมภูมิใจว่า เราได้ sub2 เลยนะเว้ยยย
และถ้าผมเป็นพ่อแม่พี่น้องหรือผู้คนในชาติเอธิโอเปีย ผมคงอยากปรบมือดังๆ ให้นักวิ่งผู้เป็นที่เชิดหน้าชูตาคนนี้ แล้วแห่เขาไปรอบเมืองในฐานะ “มนุษย์ sub2”
ผมว่าโลกนี้สามารถชื่นชมคนได้มากกว่าหนึ่งคน
แน่นอน รวมถึงนักวิ่งอันดับสามผู้ทำลายสถิติโลกอย่างเจคอบ คิปลิโม ด้วย
บางครั้งในโลกที่เต็มไปด้วยเสียงชื่นชมสรรเสริญ “อันดับหนึ่ง” หากเราไม่ได้อยู่ในตำแหน่งนั้น แต่รู้ว่าตัวเองทำเต็มที่และทำได้ดีเยี่ยม ผมว่าเราต้องไม่ลืมมีความสุขกับความยอดเยี่ยมนั้น ปรบมือให้ตัวเองดังๆ ยิ้มกว้างๆ เชิดหน้าภาคภูมิใจ
เราปรบมือให้คนที่ชนะเรา พร้อมๆ กับปรบมือให้ตัวเองได้ด้วย
เพราะถึงที่สุดแล้ว ทั้งเขาและเราต่างช่วยกันดึงเอา Personal Best ของกันและกันออกมา
ในการแข่งขันที่ยอดเยี่ยม
โลกควรสรรเสริญทั้งที่หนึ่งและที่สอง
