บทความพิเศษ | ศิโรตม์ คล้ามไพบูลย์
พริบตาเดียว “ไอเดียร์” สุชาดา ซาง แทนทรัพย์ ก็ก้าวจากนักการเมืองโนเนมเป็น ส.ส.ที่ใครๆ ก็รู้จัก ปัญหาใหญ่ของคุณไอเดียร์ตอนนี้คือชื่อ “ไอเดียร์” เชื่อมโยงกับข้อครหาร้ายแรงอย่างเว็บพนัน, ปกปิดทรัพย์สิน และผิดจริยธรรมของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ซึ่งทั้งหมดนี้เป็นข้อหาที่สังคมไม่มีวันอภัยได้เลย
ไม่มีใครรู้ว่าคุณไอเดียร์จะเผชิญข้อหาอะไรจากข้อครหาที่มีมากมาย และไม่มีใครรู้ว่าตอนจบคุณไอเดียร์จะมีความผิดตามกฎหมายข้อใดบ้าง
แต่สิ่งที่มีแน่ๆ คือความระแวงว่ารัฐบาลจะช่วยคุณไอเดียร์ให้ข้อครหาไม่เป็น “ข้อหา” และถ้าเป็น “ข้อหา” ก็หาทางให้คุณไอเดียร์จบแบบไม่มีความผิดติดตัว
คุณไอเดียร์สารภาพว่าสามีถือหุ้นเว็บพนัน แต่พอถูกโจมตีว่าซุกทรัพย์สิน คุณไอเดียร์ก็อ้างว่าขายหุ้นแล้วก่อนเป็นเลขาฯ กระทรวง DE
คำตอบนี้เท่ากับยอมรับว่ารู้ว่าตัวเองมีหุ้นบ่อนพนัน แต่ยังมาคุมกระทรวงที่มีหน้าที่ปราบหรือไม่ปราบเว็บพนัน ซึ่งผิดหลักผลประโยชน์ทับซ้อนทันที
ไล่ไปตรงไหนคุณไอเดียร์ก็มีปัญหาหมด นักการเมืองผิดแน่ๆ ที่มีหุ้นพนันและซุกทรัพย์สินจากเว็บพนัน แต่คนไทยต้องมาฟังคุณไอเดียร์อ้างว่ามีหุ้นเว็บพนันไม่ผิด ซึ่งทั้งหมดสะท้อนความหน้าไหว้หลังหลอกของรัฐบาล, ระบบพวกพ้อง และความลวงโลกของรัฐธรรมนูญปี 2560 ที่อ้างว่าปราบโกง
หน่วยงานที่มีคนยื่นคำร้องให้ตรวจสอบคุณไอเดียร์ ได้แก่ กกต., DSI และ ป.ป.ช.ซึ่งทั้งหมดล้วนอยู่ภายใต้รัฐบาล หรือไม่อย่างนั้นก็แต่งตั้งโดย ส.ว.สีน้ำเงินซึ่งทุกคนเชื่อว่าเป็นพวกรัฐบาลอีก
ช่องทางที่รัฐบาลจะช่วยคุณไอเดียร์จึงมีเยอะ แต่จะช่วยหรือไม่และแค่ไหนก็ขึ้นอยู่กับหัวหน้ารัฐบาลเอง
ทันทีที่คนระแวงว่า “ไอเดียร์” จะหลุดคดีก็แปลว่าคนกำลังระแวงว่ารัฐบาลจะเป่าคดีลูกน้องตัวเองที่คุมบ่อนพนัน ประชาชนมองว่ารัฐบาลเป็นพวกเดียวกับนายทุนเว็บพนัน
และนี่คือปรากฏการณ์ “รัฐล้มเหลว” ซึ่ง “ทุนเทา” กำลังยึดครองประเทศโดยรัฐบาลไม่สนใจอะไรนอกจากช่วยพวกเดียวกัน
สัญญาณง่ายๆ ของทุนเทาคือการร่ำรวยมหาศาลโดยตอบไม่ได้ว่าเงินมาจากไหน และทำอาชีพอะไร นักการเมืองที่มาจาก “ทุนเทา” จึงมีปัญหาเรื่องอาชีพที่ไม่เปิดเผย มีแหล่งที่มาของรายได้ไม่โปร่งใส
และตอบไม่ได้เรื่องทำไมจึงมีเงินมหาศาลซื้อเสียงทั้งที่เงินเดือน ส.ส.หักภาษีแล้วเหลือไม่ถึงแสน
ใครๆ ก็รู้ว่าเลือกตั้ง 2569 ใช้เงินมากที่สุดตั้งแต่มีการเลือกตั้งมา
และที่ทุกคนรู้เช่นกันคือ 3 พรรคใหญ่ที่แข่งกันใช้เงินนั้นแพ้ให้ผู้สมัครจากพรรคที่จ่ายสูงสุดอย่างไม่เคยมีมาก่อน
ตัวอย่างเช่น ชัยภูมิหลายเขตเคยจ่าย 500-1,000 บาท แต่รอบนี้ราคาถูกลากขึ้นถึงจุดที่ “บ้านใหญ่” ระดับอดีตรัฐมนตรียังถอดใจ
นักการเมืองรับเงินพรรคไปซื้อเสียงเพื่อถอนทุนตอนเป็นรัฐบาลมีมานาน โมเดลเงินแบบเดิมจึงเป็นระบบที่พรรคจ่ายนักการเมือง ส่วนนักการเมืองไปโหวตในสภาเพื่อตอบแทนนายทุนพรรค แต่หลังการเลือกตั้ง 2562 โมเดลใหม่ที่เกิดคือนักการเมืองบริจาคเงินเทาให้พรรคเพื่อให้พรรคคุ้มครองตัวเอง
เรากำลังเจอปัญหา State Capture ที่ทุนเทายึดรัฐผ่านการเป็นสปอนเซอร์พรรคโดยไม่สนใจผลักดันนโยบายอะไรเหมือน “นายทุนพรรค” ที่ต้องการนโยบายบางอย่าง คนกลุ่มนี้สนใจแค่ความคุ้มครองจากอำนาจรัฐให้ทำเรื่องสีเทาโดยไม่ผิด
เพราะถ้าผิดก็เท่ากับพรรคที่รับเงินเสี่ยงถูกยุบโดยปริยาย
สังเกตไหมว่า “ทุนเทา” และโมเดลหาเงินเข้าพรรคแบบนี้เป็นเรื่องที่แทบไม่มีพรรคไหนพูดถึงเลย คุณอนุทิน ชาญวีรกูล ก็ทำเหมือนเรื่อง “ไอเดียร์” ไม่มีอะไรเกิดขึ้น
เช่นเดียวกับพรรคร่วมรัฐบาลอื่นๆ และพรรครอร่วมรัฐบาลที่ไม่พูดเรื่องนี้ เพราะอาจมีความเกี่ยวข้องกับโมเดลหาเงินแบบนี้เพื่อขอให้ได้เป็นรัฐบาล
ยกตัวอย่างง่ายๆ กล้าธรรมเคยถูกภูมิใจไทยตั้งแง่จนไม่เชิญร่วมรัฐบาลปี 2569 เพราะกลัวกระแส “ไม่เอาเทา” ซ้ำรัฐมนตรีภูมิใจไทยที่กล้าพูดในวงในว่าไม่โอเคเรื่องนี้ก็มีไม่น้อย
แต่ทั้งที่ตอนนี้สาเหตุที่ทำให้กล้าธรรมถูกโจมตีว่าเทาก็ยังอยู่ แต่ภูมิใจไทยก็ไม่กลัวเรื่องดึงกล้าธรรมร่วมรัฐบาลต่อไป
ทันทีที่ใกล้วันอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาล ภาพหมู่คุณอนุทินกินข้าวกับคุณธรรมนัส พรหมเผ่า และคุณชาดา ไทยเศรษฐ์ ก็ถูกปล่อยเพื่อโชว์ว่าเสียงรัฐบาลปึ้กแค่ไหน ยังไงรัฐบาลชนะโหวต เพราะตัวเลข ส.ส.รัฐบาลคือ 293 เสียง หากรวมเสียงกล้าธรรมซึ่งไม่มีทางโหวตให้ฝ่ายค้าน โอกาสที่รัฐบาลจะแพ้ยิ่งไม่มีเลย
โจทย์ของรัฐบาลตอนนี้คือการรักษาอำนาจรัฐบาลโดยไม่ทำหลายเรื่องที่ควรทำ แม้แต่เรื่องง่ายๆ อย่างเรื่องไอเดียร์
ผมเคยเล่าไว้แล้วว่าคุณธรรมนัสกับคุณอนุทินกินข้าวกันประจำ ครั้งล่าสุดที่กินคือกลางเดือนกันยายน คนสำคัญในรัฐบาลคนอื่นมาด้วย ถ้ารวมการกินรอบล่าสุดก็เท่ากับกินติดต่อกันมา 2 เดือนแล้ว ทุกครั้งมีการถ่ายรูป แต่ไม่มีการปล่อยภาพ
การปล่อยภาพครั้งล่าสุดจึงเกิดจากความจงใจ
อะไรที่ทำให้การกินข้าวครั้งนี้ต้องปล่อยรูป ขณะที่การกินมื้ออื่นไม่ปล่อย ทั้งที่ปล่อยแล้วฮือฮากว่า?
คำตอบง่ายๆ คือเพราะคุณธรรมนัสช่วยล็อกเสียงโหวตรัฐบาลไม่ให้แกว่งตามความเคลื่อนไหวของคุณทักษิณ ชินวัตร และท่าทีต่อการโหวตรัฐบาลที่น่าสงสัยของพรรคเพื่อไทยกลุ่มที่อยู่นอกคณะรัฐมนตรี
ไม่ว่าจะอธิบายอย่างไร ความเคลื่อนไหวของคุณทักษิณเรื่องขอนิรโทษกรรมเป็นประเด็นทางการเมืองจริง เพราะ พ.ร.บ.สันติสุขระบุไว้ในมาตรา 3 ชัดเจนว่าไม่นิรโทษคนที่ผิดฐานทุจริต, 112 และทำให้ผู้อื่นบาดเจ็บสาหัสหรือถึงแก่ความตาย ไม่ว่าจะอ้างว่าเกิดเพราะอะไรก็ไม่เข้าข่ายนิรโทษเลย
ทางเดียวที่คุณทักษิณจะถูกนิรโทษในกฎหมายที่ปิดช่องโดยสิ้นเชิงคือต้องมี “ใบสั่ง” จนคณะกรรมการพิจารณานิรโทษยอมทำเรื่องที่กฎหมายห้าม
เสียงโหวตของเพื่อไทยช่วงอภิปรายไม่ไว้วางใจคือโอกาสดีที่สุดที่จะทำให้เกิดใบสั่งนี้ ส.ส.เพื่อไทยหลายคนจึงพูดว่าดูก่อนว่าจะโหวตรัฐบาลอย่างไรดี
ทันทีที่ปล่อยภาพคุณอนุทินกินข้าวกับคุณธรรมนัส เพื่อไทยจะโหวตอย่างไรก็ช่างเพราะเสียงภูมิใจไทยและกล้าธรรมรวมกันเกินครึ่งสภา
คุณธรรมนัสทำให้เพื่อไทยไม่มีทางเลือก นอกจากต้องโหวตภูมิใจไทย ไม่งั้นพ้นรัฐบาล เช่นเดียวกับคุณทักษิณไม่มีโอกาสได้นิรโทษทั้งที่กฎหมายห้ามเลย
ดาราคนหนึ่งในหนังตระกูล “หอ” ซึ่งอยู่คู่ประเทศตั้งแต่ปี 2550 ไลน์หาผมในเช้าวันหนึ่งว่า “อาจารย์ว่าอภิปรายคราวนี้รัฐบาลรอดมั้ย” คำตอบผมคือรอดแน่ๆ รอด 100% และจะอยู่ครบ 4 ปีด้วย ปัญหามีแค่รัฐบาลจะชนะโหวตเท่าไร
ได้ยินแบบนี้ดาราท่านนั้นก็บ่นว่า “ฉิบหายแล้วกู” แล้ววางสายไป
กล้าธรรมมี ส.ส. 58 คน แต่คนสนิท “ผู้กอง” บอกผมหลายรอบว่ามี ส.ส.ในเครือข่ายที่อยู่กับพรรคอื่นอีก 13 คน ถ้ากล้าธรรมโหวตไว้วางใจรัฐบาลหมด คุณอนุทินก็ชนะโหวตด้วยคะแนน 351 แต่ถ้ากล้าธรรมระดม ส.ส.ในเครือข่ายให้โหวตด้วย
คุณอนุทินก็อาจชนะโหวตด้วยคะแนน 364 หรือชนะถล่มทลาย
Benchmark ของรัฐบาลที่มี ส.ส.มากระดับนี้คือไทยรักไทยปี 2548 ซึ่งคุณทักษิณดูดพรรคอื่นๆ แล้วลงเลือกตั้งในนามไทยรักไทยจนได้ ส.ส.ทั้งประเทศ 377 และจัดตั้งรัฐบาลพรรคเดียว
รัฐบาลอนุทินที่มีกล้าธรรมเข้าร่วมจึงเป็นรัฐบาลที่มี ส.ส.เกือบสูงที่สุดในประวัติศาสตร์จนไม่มีทางล้มได้เลย
สำหรับคนที่ไม่ชอบรัฐบาล ข่าวร้ายคือคุณจะมีภูมิใจไทยเป็นรัฐบาลจนครบ 4 ปีแน่ๆ
ทั้งหมดนี้คือทิศทางของประเทศหลังศึกอภิปรายไม่ไว้วางใจครั้งนี้ซึ่งความรู้สึกว่า “ฉิบหายแล้ว” จะโตขึ้นเรื่อยๆ ในเวลาที่ตัวเลข ส.ส.เป็นเรื่องใหญ่กว่าการแก้ปัญหาให้ประชาชน
ถ้าปัญหานักการเมืองมีเว็บพนันอย่าง “ไอเดียร์” ยังแก้ไม่ได้ รัฐบาลนี้ก็ไม่มีสิทธิ์คุยเรื่องปราบโกงหรือทุนเทาอีกต่อไป
