โค้งสุดท้ายลุ้น! ผบ.ตร.คนที่ 16 ‘นิรันดร- สำราญ’ ชิงดำ ใครจะฝ่าโครงสร้างหลวมเข้าวิน?

คอลัมน์ โล่เงิน

เข้าสู่โค้งสุดท้าย ลุ้นกันว่าใครจะเข้าวิน ผบ.ตร.คนที่ 16?

หลังกำหนดการคณะกรรมการข้าราชการตำรวจ (ก.ตร.) นัดประชุม 22 กรกฎาคม 2569 เวลา 13.00 น. เพื่อคัดเลือกแม่ทัพสีกากี

มีนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย นั่งหัวโต๊ะ

คัดเลือก 1 ใน 4 แคนดิเดต ผบ.ตร. ให้ ก.ตร.พิจารณาเห็นชอบแต่งตั้งแทน พล.ต.อ.กิตติ์รัฐ พันธุ์เพ็ชร์ เกษียณอายุราชการ 30 กันยายนนี้

สำหรับ 4 แคนดิเดตเรียงตามอาวุโส ประกอบด้วย

อันดับ 1 พล.ต.อ.นิรันดร เหลื่อมศรี รอง ผบ.ตร. นรต.รุ่น 43 เกษียณอายุราชการปี 2571 ดูงานกฎหมายและคดี

อันดับ 2 พล.ต.อ.ธัชชัย ปิตะนีละบุตร รอง ผบ.ตร. นรต.รุ่น 42 เกษียณฯ ปี 2570 รับผิดชอบงานป้องกันปราบปราม

อันดับ 3 พล.ต.อ.สำราญ นวลมา รอง ผบ.ตร. เป็น นรต.รุ่น 50 เกษียณฯ ปี 2576 คุมงานความมั่นคงและกิจการพิเศษ

และอันดับ 4 พล.ต.อ.อิทธิพล อัจฉริยะประดิษฐ์ จเรตำรวจแห่งชาติ นรต.รุ่น 43 เกษียณฯ ปี 2572 มีหน้าที่งานจเรตำรวจ

ล

งรายละเอียดเส้นทางเติบโตในราชการละนาย

พล.ต.อ.นิรันดรครองตำแหน่ง รองผบ.ตร. 2 ปี ผู้ช่วย ผบ.ตร. 2 ปี ผบช. (ผู้บริหารหน่วย) 3 ปี รอง ผบช. 1 ปี ผบก. (ผู้บริหารหน่วย) 4 ปี รอง ผบก. 5 ปี และ ผกก. (ผู้บริหารหน่วย) 4 ปี รวมเวลาระดับ พ.ต.อ.-พล.ต.อ. 21 ปี

พล.ต.อ.ธัชชัยนั่งรอง ผบ.ตร. 2 ปี ผู้ช่วย ผบ.ตร. 2 ปี ผบช. (ผู้บริหารหน่วย) 1 ปี รอง ผบช. 4 ปี ผบก. (ผู้บริหารหน่วย) 4 ปี รอง ผบก. 5 ปี (ตำแหน่งอาจารย์) ผกก. (ผู้บริหารหน่วย) 5 ปี (ตำแหน่งอาจารย์) รวมระยะเวลา 23 ปี

พล.ต.อ.สำราญเป็น รอง ผบ.ตร. 1 ปี ผู้ช่วย ผบ.ตร. 3 ปี ผบช. (ผู้บริหารหน่วย) 1 ปี รอง ผบช. 1 ปี ผบก. (ผู้บริหารหน่วย) 2 ปี รอง ผบก. 3 ปี และ ผกก. (ผู้บริหารหน่วย) 4 ปี รวมระยะเวลา 15 ปี

รายสุดท้าย พล.ต.อ.อิทธิพล จเรตำรวจแห่งชาติ 1 ปี ผู้ช่วย ผบ.ตร. 2 ปี ผบช. (ผู้บริหารหน่วย) 3 ปี รอง ผบช. 1 ปี ผบก. (ผู้บริหารหน่วย) 4 ปี รอง ผบก. 5 ปี และ ผกก. (ผู้บริหารหน่วย) 4 ปี รวมเวลา 20 ปี

สำหรับหลักเกณฑ์คัดเลือก ผบ.ตร.นั้น ตาม พ.ร.บ.ตำรวจแห่งชาติ 2565 ต้องดำเนินการตามมาตรา 77 (1) และ 78 (1)

ผู้มีสิทธิได้รับการคัดเลือก ตามมาตรา 77 (1) คือ “พล.ต.อ.” ที่ดำรงตำแหน่งจเรตำรวจแห่งชาติและ รอง ผบ.ตร.

วิธีการพิจารณาตามมาตรา 78 (1) “ให้พิจารณาโดยคำนึงถึงอาวุโส และความรู้ความสามารถประกอบกัน โดยเฉพาะประสบการณ์ในงานสืบสวนสอบสวน หรืองานป้องกันปราบปราม” เสนอ ก.ตร. เพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบก่อน แล้วให้นายกฯ นำความกราบบังคมทูลเพื่อทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง

มักตีความว่าใครมีประสบการณ์งานสืบสวนสอบสวนหรืองานป้องกันปราบปรามมากกว่า ย่อมเหมาะสมกว่า ควรได้รับเลือกเป็น ผบ.ตร.

ต่

อมามีกูรูกฎหมายแย้งว่าเป็นการเข้าใจเจตนารมณ์กฎหมายคลาดเคลื่อนหรือไม่

เพราะตำแหน่ง ผบ.ตร. จำเป็นต้องพิจารณาถึงคุณลักษณะ สมรรถนะ ศักยภาพ ความรู้ความสามารถ และประสบการณ์ให้ตรงหน้าที่อำนาจของตำแหน่งงาน ผบ.ตร.ในทุกๆ ด้าน

รวมถึงมีทักษะการบริหารองค์กรในทุกมิติรอบด้าน ไม่เจาะจงด้านใดเฉพาะ เพื่อปฏิบัติราชการให้เป็นไปตามยุทธศาสตร์ชาติ และสนองตอบตามนโยบายรัฐบาล

ประเด็นสำคัญ การพิจารณาคัดเลือกเพื่อแต่งตั้ง ผบ.ตร.ที่ละเลยไม่ได้คือ ประวัติการรับราชการที่ครบถ้วน เข้ากันได้ทุกลักษณะงานที่อยู่ในหน้าที่ อำนาจ และความรับผิดชอบของ ผบ.ตร. ตามกฎหมาย

และหากองค์ประกอบด้านความรู้ ความสามารถ ประกอบด้วยประวัติการรับราชการ ผลการปฏิบัติงาน ความประพฤติ ไม่มีเกณฑ์ที่สามารถตัดสินได้อย่างโปร่งใสเป็นรูปธรรมตามหลักธรรมาภิบาล รวมทั้งไม่สามารถเปรียบเทียบกันได้ว่าผู้ใดมีความรู้ความสามารถเหนือกว่ากันชัดเจน ย่อมไม่อาจนำมาใช้เป็นปัจจัยตัดสินชี้ขาดได้

สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญ มาตรา 260 วรรค 3 ที่วางหลักไว้ว่า เมื่อครบกำหนดระยะเวลา 1 ปีนับแต่วันประกาศใช้รัฐธรรมนูญ

ถ้าการแก้ไขปรับปรุงกฎหมายลำดับรองยังไม่แล้วเสร็จ ให้การแต่งตั้งโยกย้ายตำรวจดำเนินการตามหลักอาวุโส

แม้ว่า พ.ร.บ.ตำรวจแห่งชาติ 2565 จะดำเนินการแล้วเสร็จ ตามรัฐธรรมนูญแล้วก็ตาม

แต่ไม่มีบทบัญญัติใดกำหนดหลักเกณฑ์เรื่องความรู้ความสามารถในการพิจารณาคัดเลือกแต่งตั้ง ผบ.ตร.ไว้อย่างชัดเจน

อีกทั้ง ก.ตร.ยังไม่ได้ใช้อำนาจตามมาตรา 88 กำหนดหลักเกณฑ์ดังกล่าวไว้เช่นเดียวกับการคัดเลือกหรือแต่งตั้ง ระดับ “รอง ผบ.ตร. และจเรตำรวจแห่งชาติ-ผู้บังคับหมู่” ตามใน กฎ ก.ตร.ว่าด้วยการแต่งตั้งข้าราชการตำรวจ พ.ศ.2567

ดังนั้น ปัจจัยชี้ขาดสุดท้ายที่เป็นรูปธรรม คือ “อาวุโส” ซึ่งได้กำหนดการเรียงลำดับกันไว้ตาม กฎ ก.ตร.ว่าด้วยการแต่งตั้งข้าราชการตำรวจ พ.ศ.2567 จึงไม่สามารถข้ามลำดับกันได้

แต่สำหรับสังคมไทยมีโครงสร้างหลวม ทุกอย่างขึ้นอยู่กับ “ผู้มีอำนาจ”

แ

วดวงสีกากีเก็งกันว่า “เต็งจ๋า” เวลานี้ คือ พล.ต.อ.สำราญ และรองมาคือ พล.ต.อ.นิรันดร

อย่างไรก็ตาม ถ้าแคนดิเดตรายใดเห็นว่ามติ ก.ตร.ที่ออกมา ตัวเองไม่ได้รับความเป็นธรรมจากการแต่งตั้ง

สามารถร้องทุกข์คณะกรรมการพิทักษ์ระบบคุณธรรมข้าราชการตำรวจ (ก.พ.ค.ตร.) ได้ จะพิจารณาภายใน 30 วัน

คำวินิจฉัยของ ก.พ.ค.ตร.ให้เป็นที่สุด แต่หากผู้ร้องทุกข์ไม่พอใจ ให้อุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุดต่อไป