E-DUANG
มีความเหมือนและความต่างระหว่างสารพิษปนเปื้อนแม่น้ำสายแม่น้ำกกทางภาคเหนือ กับ กากอุตสาหกรรมที่ปรากฏขึ้นในหลายพื้นที่ภาคกลางและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
เหมือนตรงที่ในที่สุดแล้วก็คือสารพิษ คือขยะพิษ อันส่งผลสะเทือนอย่างลึกซึ้ง
ไม่ว่าต่อธรรมชาติแวดล้อม ไม่ว่าต่อผู้คน
ความต่างอยู่ตรงที่สารปนเปื้อนในภาคเหนือมาจากการทำ
เหมืองแร่อย่างชนิดหายาก
จุดเริ่มต้นเป็นการร่วมกันทำโดยทุนจีนและเมียนมาร์
ความต่างอยู่ตรงที่ในภาคกลางและภาคตะวันออกเฉียงเหนือกากอุตสาหกรรมดำรงอยู่เพื่อต้องการกำจัดหรือรีไซเคิล
ความเหมือนอยู่ตรงที่มีตัวละครร่วมอย่างสำคัญเป็นนายทุนจากจีน จะต่างก็เพียงแต่เหมืองแร่มีเมียนมาร์และชนกลุ่มน้อยเป็นคนมีส่วนอยู่ในฐานะเจ้าของพื้นที่
แต่ที่เหมือนอย่างยิ่งก็คือ ทุกฝ่ายล้วนวางเป้าหมายอยู่ที่ไทย
เนื่องจากมีตัวละครสำคัญอยู่ 2 ตัว ตัวละครหนึ่งเป็นเมียนมาร์ ตัวละครหนึ่งเป็นจีน
การเดินทางมาของ มิน อ่อง หลาย จึงทรงความหมาย
ยิ่งการเดินทางมาของ หลี่ เฉียง พร้อมกับร่วมกับ MOU ทางเศรษฐกิจและทางการเมือง
ยิ่งทรงความหมายและมีความสำคัญ
ความรู้สึกร่วมอย่างหนึ่งซึ่งเกิดขึ้นและดำรงอยู่ในสังคมประเทศไทยก็คือ สถานการณ์สารพิษปนเปื้อนแม่น้ำ และการปรากฏขึ้นของกากอุตสาหรรม
เป็นความรู้สึกร่วมที่สรุปตรงกันว่าเนื่องมาแต่”ทุนเทา”
หากเป็นสัญชาติจีนก็เป็นจีนเทา หากเป็นสัญชาติเมียนมาร์ก็เป็นเมียนมาร์เทา หากเป็นชนเผ่าน้อยไม่ว่าไทยใหญ่ ไม่ว่าว้าแดงก็มีคำ”เทา”เป็นสร้อยเสริม
รากฐานการทำให้เกิดความเลวร้ายเช่นนี้ย่อมต้องมี”ไทยเทา”ให้ความร่วมมืออย่างใกล้ชิด แนบแน่น
ถามต่อไปว่าการแพร่ระบาดของกากอุตสาหกรรมในพื้นที่ภาคกลางและภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีจุดเริ่มอย่างไร
เริ่มจากคำสั่งคสช.ที่ 4/2559
นั่นก็คือ เกิดขึ้นภายหลังรัฐประหารเมื่อเดือนพฤษภาคม 2557 เป็นเวลา 2 ปี
หากมองจากบรรทัดฐานแห่ง”ชาตินิยม”ย่อมเป็น”ประเด็น”
ยิ่งหากนำไปเปรียบเทียบกับการเกิดสายน้ำปนเปื้อนไม่ว่าจะที่ปราจีนบุรี ไม่ว่าจะที่ฉะเชิงเทรา ไม่ว่าจะที่ระยอง ไม่ว่าจะที่ชลบุรี หรือแม้กระทั่งในนครราชสีมา
ยิ่งทำให้เกิดคำถามในความรู้สึกรักชาติของคนที่ลงนามในคำสั่งคสช.ว่ามีมากน้อยเพียงใด
ยิ่งเด่นชัดว่าบรรดารัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม บรรดารัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ จากปี 2559 กระทั่งปี 2569 มีความสามารถมากน้อยเพียงใด
เป็นคำถามโดยตรงไปยังรัฐบาลสีเทา เป็นคำถามโดยตรงไปยังรัฐมนตรีสีเทา
ความเป็นจริงอันเป็นรากฐานแห่งการเกิดแม่น้ำเป็นพิษและการดำรงอยู่ของขยะของกากอุตสาหกรรม
สะท้อนความล้มเหลว หรือ ความสำเร็จ
เป็นผลสะเทือนและความต่อเนื่องจากรัฐประหารเมื่อเดือนพฤษภาคม 2559
ถึงพรรคพลังประชารัฐ พรรคเพื่อไทย พรรคภูมิใจไทย
