bg-single

วิกฤต ‘บูลลี่ออนไลน์’ โจทย์ใหญ่-สกัดภัยไซเบอร์

21.11.2026

| การศึกษา

กรณีปัญหา บูลลี่ออนไลน์ ของเด็กและเยวาชนผ่านกลุ่มโอเพ่นแชต ทางแอพพลิเคชั่น LINE กลายเป็นประเด็นให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ต้องหันมาทบทวนมาตรการดูแลนักเรียน

โดยเฉพาะความเหมาะสมในการใช้โทรศัพท์มือถือของนักเรียน ที่ถูกหยิบยกขึ้นมาเป็นหนึ่งในมาตรการสำคัญเพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว

ขณะที่ นายอัครนันท์ กัณณ์กิตตินันท์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ในฐานะประธานศูนย์พิทักษ์สิทธิ เสรีภาพ และความปลอดภัย ประสานบริษัท LINE ประเทศไทย ได้ดำเนินการปิดกลุ่มแชตที่เกี่ยวข้อง เพื่อยับยั้งไม่ให้สถานการณ์ลุกลาม จนอาจส่งผลกระทบต่อสิทธิของผู้อื่น และนำไปสู่การกระทำที่ละเมิดกฎหมาย

กรณีนี้สะท้อนให้เห็นว่าปัญหาบูลลี่ในสังคมไทยกำลังเปลี่ยนรูปแบบและทวีความซับซ้อนขึ้น จากการล้อเลียนหรือรังแกกันต่อหน้า กลายเป็นการโจมตีผ่านหน้าจอที่สามารถแพร่กระจายไปในวงกว้าง ทิ้งบาดแผลทางจิตใจให้กับผู้ถูกกระทำ

นายสมพงษ์ จิตระดับ นักวิชาการด้านการศึกษา มองว่า สังคมไทยกำลังเผชิญวิกฤตความรุนแรงในเด็กและเยาวชน โดยปัญหาการกลั่นแกล้ง หรือบูลลี่ ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องพฤติกรรมระหว่างนักเรียน แต่กำลังเชื่อมโยงกับวิกฤตสุขภาพจิตที่ต้องได้รับการแก้ไขอย่างจริงจัง

จากการประชุมร่วมกับสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) พบว่า การบูลลี่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตเด็กโดยตรง ตั้งแต่ภาวะซึมเศร้า การแยกตัวออกจากสังคม ไปจนถึงการทำร้ายตัวเอง บางพื้นที่พบเด็กก่อเหตุทำร้ายตัวเองสูงถึงวันละ 1-2 ราย สะท้อนความรุนแรงของปัญหาที่ไม่อาจปล่อยให้โรงเรียนรับมือกันตามลำพัง

โดยเฉพาะการใช้ LINE โอเพ่นแชต ซึ่งเปิดโอกาสให้ผู้ใช้สร้างตัวตนแฝงและรวมกลุ่มกันได้จำนวนมาก เด็กบางส่วนเข้าใจผิดว่าการไม่เปิดเผยตัวตนจะทำให้ไม่สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ จึงใช้เป็นพื้นที่ล้อเลียน ประจาน หรือโจมตีบุคคลที่ไม่ชอบ โดยเฉพาะกลุ่มนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลาย ขณะที่เด็กจำนวนไม่น้อยยังขาดทักษะความฉลาดทางดิจิทัล (Digital Intelligence Quotient : DQ) ที่จำเป็นต่อการใช้ชีวิตในยุคออนไลน์

“รัฐบาลควรยกระดับปัญหาการบูลลี่และสุขภาพจิตเด็กให้เป็น ‘วาระแห่งชาติ’ ไม่ใช่ปล่อยให้เป็นเพียงปัญหาเฉพาะหน้าในโรงเรียน พร้อมเสนอ 4 มาตรการสำคัญ มาตรการแรก จัดระเบียบการใช้โทรศัพท์มือถือ กำหนดกรอบเวลาและแนวปฏิบัติให้เด็กใช้อย่างมีวินัยและเกิดประโยชน์ ไม่ใช่การห้ามใช้โดยเด็ดขาด แต่ต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างครูและผู้ปกครอง มาตรการที่สอง ปรับหลักสูตรฐานสมรรถนะ เพิ่มทักษะรู้เท่าทันสื่อและสร้างภูมิคุ้มกันภัยออนไลน์ ตั้งแต่ระดับประถมศึกษาจนถึงมัธยมศึกษา เพื่อให้เด็กแยกแยะข้อมูล รู้เท่าทันการกลั่นแกล้ง และเข้าใจผลกระทบจากการกระทำของตนเอง มาตรการที่สาม ตั้งศูนย์เฝ้าระวังเชิงรุกระดับจังหวัด ให้ ศธ.ทำงานร่วมกับโรงเรียน ผู้ปกครอง และชุมชน เพื่อค้นหาและป้องกันปัญหาตั้งแต่ต้นทาง ไม่ใช่รอให้เกิดเหตุแล้วจึงส่งเรื่องไปแก้ไขจากส่วนกลาง และมาตรการที่สี่ สร้างความรับผิดชอบของครอบครัว โดยให้ผู้ปกครองของเด็กที่เป็นผู้กระทำมีส่วนร่วมรับผิดชอบตามกรอบ พ.ร.บ.คุ้มครองเด็ก พ.ศ.2546 เพื่อสร้างความตระหนักในการดูแลและกำกับพฤติกรรมบุตรหลาน” นายสมพงษ์กล่าว

ส่วนแนวคิดการจัดตั้งนักจิตวิทยาประจำทุกโรงเรียน แม้เป็นแนวทางที่ดี แต่ยังมีข้อจำกัดด้านบุคลากร เนื่องจากภาครัฐขาดการวางแผนผลิตนักจิตวิทยา ครูแนะแนว และจิตแพทย์เด็กอย่างต่อเนื่อง ทำให้เกิดปัญหาขาดแคลนผู้เชี่ยวชาญ

ทางออกที่สามารถดำเนินการได้คือ ศธ. ต้องบูรณาการกับกระทรวงสาธารณสุข (สธ.) และ สปสช. ซึ่งมีเครือข่ายจัดการสุขภาพจิต 13 เขตทั่วประเทศ รวมถึงมีงบประมาณและทรัพยากรสนับสนุน เพื่อช่วยแบ่งเบาภาระของครูและโรงเรียน

หากรัฐบาลยังละเลยและไม่เร่งแก้ปัญหาเชิงรุก ในอนาคตเด็กไทยทุก 10 คน อาจเผชิญปัญหาสุขภาพจิตถึง 3 คน ซึ่งจะกลายเป็นปัญหาสังคมที่ยากต่อการเยียวยา

ขณะที่มุมมองจาก นายสำเนียง ดลสอาด ผู้อำนวยการโรงเรียนหนองเสือวิทยาคม สะท้อนว่ากลุ่มโอเพ่นแชต เป็นช่องทางที่มีความเสี่ยงต่อการกลั่นแกล้งและละเมิดสิทธิ เนื่องจากเปิดให้สร้างตัวตนแฝงและรวมกลุ่มได้ถึง 5,000 คน มากกว่ากลุ่มแชตทั่วไปที่มีสมาชิกประมาณ 20-100 คน จึงเพิ่มโอกาสในการโจมตี ละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล และนำข้อมูลสำคัญไปใช้ในทางที่ไม่เหมาะสม

นอกจากนี้ ยังพบว่านักเรียนจำนวนมากแอบใช้โทรศัพท์มือถือระหว่างเรียน ทำให้เสียสมาธิจากการเรียน และนำช่องทางแชตไปใช้กลั่นแกล้งเพื่อนหรือเปิดเผยความลับ จนเกิดความขัดแย้งและทะเลาะวิวาท บางกรณีอาจเข้าข่ายความผิดตามกฎหมายไซเบอร์ และสร้างภาระให้ผู้ปกครองตามมา

“โรงเรียนจำเป็นต้องมีกติกาการใช้โทรศัพท์มือถือที่ชัดเจน โดยไม่จำเป็นต้องห้ามนักเรียนนำโทรศัพท์มาโรงเรียน แต่ควรกำหนดให้เก็บโทรศัพท์ไว้ระหว่างชั่วโมงเรียน อาจจัดจุดเก็บหน้าห้องหรือให้ครูผู้สอนเป็นผู้ดูแล และอนุญาตให้ใช้เฉพาะช่วงพักกลางวันหรือหลังเลิกเรียน เพื่อให้เด็กมีสมาธิกับการเรียนมากขึ้น ทั้งนี้ ต้องมีระบบดูแลรักษาทรัพย์สินที่รัดกุม เพื่อป้องกันโทรศัพท์สูญหายและข้อพิพาทระหว่างโรงเรียนกับผู้ปกครอง” นายสำเนียงกล่าว

สิ่งสำคัญอีกด้านคือการสร้างระบบเฝ้าระวังภายในโรงเรียน โดยให้ผู้บริหาร ครู และคณะกรรมการสภานักเรียนร่วมกันติดตามพฤติกรรม ควบคู่กับการสร้างทักษะรู้เท่าทันสื่อให้เด็กทุกระดับชั้น และขอความร่วมมือผู้ปกครองให้ดูแลการใช้โซเชียลมีเดียของบุตรหลานอย่างใกล้ชิด

เพราะการแก้ปัญหาบูลลี่ไม่ใช่เพียงการปิดกลุ่มแชต ยึดโทรศัพท์ หรือเอาผิดผู้กระทำเมื่อเกิดเหตุแล้วเท่านั้น แต่ต้องปลูกฝังให้เด็กเคารพสิทธิผู้อื่น รู้จักควบคุมตนเอง และตระหนักว่าทุกการแสดงความคิดเห็นบนโลกออนไลน์ล้วนมีผลตามมา

วิกฤตภัยไซเบอร์ในหมู่เด็กและเยาวชนจึงไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป และไม่ใช่ภารกิจของโรงเรียนเพียงฝ่ายเดียว หากแต่เป็นโจทย์ใหญ่ที่รัฐบาล ครอบครัว และสังคมต้องร่วมกันรับผิดชอบ ก่อนที่บาดแผลจากการกลั่นแกล้งจะกลายเป็นวิกฤตสุขภาพจิตของเด็กไทยในวงกว้าง



เนื้อหาที่ได้รับการโปรโมต

ชาวไร่คนสุดท้ายของโลก (2)
การ์ตูน สะดุดยิ้ม by พล
เครือข่ายค้าปลีกญี่ปุ่น
ไม่เมาไม่เลิกรา (1)
หลายองค์กรระดับโลกยกเลิก ‘ท่านั่งยองๆ เท้าชิด มือปิดหู’ ในการรับมือฟ้าผ่า
นั่งรถเข็น…ไปญี่ปุ่น (4) ทานซูชิที่ญี่ปุ่น
ทาวน์เฮาส์ ทางเลือกใหม่
การ์ตูน อรุณ วัชระสวัสดิ์
นางสีดา กับพระราม สัญลักษณ์แห่งการช่วงชิงความอุดมสมบูรณ์ ในมหากาพย์รามายณะ
การ์ตูน san_d1196
วิกฤต ‘บูลลี่ออนไลน์’ โจทย์ใหญ่-สกัดภัยไซเบอร์
กอดหน่อย อ่อยแล้วนะ : ภารกิจสร้างหุ่นยนต์เบย์แม็กซ์