สมรภูมิ เวทีอินเตอร์ ‘ฮุน มาเนต’ แผนสูงใช้โลกกดดันไทยไทย ตอบโต้กัมพูชาไม่ยั้งเจรจา ดีกว่าสงคราม!
ในประเทศ
สถานการณ์ความขัดแย้งบริเวณชายแดนระหว่างไทย-กัมพูชา กลับมาอยู่ในความสนใจของประชาคมโลกอีกครั้ง หลังจากนายฮุน มาเนต นายกรัฐมนตรีของกัมพูชา เล่นเกมเดินตามรอยผู้เป็นพ่ออย่างสมเด็จฮุน เซน ใช้เวทีระหว่างประเทศกล่าวหาว่าไทยรุกรานยึดครองดินแดนอธิปไตย ในการประชุมสุดยอดองค์การระหว่างประเทศ แห่งกลุ่มประเทศผู้ใช้ภาษาฝรั่งเศส (International Organisation of La Francophonie : OIF) ที่กรุงพนมเปญ ประเทศกัมพูชา
ซึ่งฝ่ายไทยถือเป็นการบิดเบือนข้อเท็จจริง ทำลายบรรยากาศการเจรจา และสะท้อนให้เห็นถึงความไม่จริงใจของนายฮุน มาเนต ที่พูดอย่างทำอย่าง โดยใช้ยุทธศาสตร์เปลี่ยนสมรภูมิรบบริเวณชายแดนไทย-กัมพูชา สู่การช่วงชิงความชอบธรรมในเวทีโลก
ไม่เพียงแค่นั้น ผู้นำเขมรยังเรียกร้องให้ฝรั่งเศส ซึ่งเคยปกครองกัมพูชาเป็นเวลา 90 ปี จนถึงปี 2496 รวมถึงประเทศสมาชิกกลุ่มผู้ใช้ภาษาฝรั่งเศส สนับสนุนกรุงพนมเปญในกรณีเกิดความขัดแย้ง
พร้อมทั้งเสนอให้จัดตั้ง “เครือข่ายป้องกันและไกล่เกลี่ยความขัดแย้งกลุ่มประเทศผู้ใช้ภาษาฝรั่งเศส” หรือ Francophone Prevention and Mediation Network เพื่อสนับสนุนกัมพูชาและประเทศสมาชิกในการรับมือกับความขัดแย้ง
ขณะเดียวกัน นายฮุน มาเนต ยังอ้างถึงเหตุการณ์ความขัดแย้งบริเวณชายแดนไทย-กัมพูชา ซึ่งเกิดขึ้นระหว่างเดือนกรกฎาคมถึงธันวาคม 2568 เขาชูบทเศร้าว่ากัมพูชาไม่ได้เป็นฝ่ายยิงก่อน
เหตุการณ์ดังกล่าวทำให้มีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก ประชาชนทั้งในกัมพูชาและไทยต้องอพยพออกจากบ้านเรือนกว่า 1 ล้านคน และมีประชาชนประมาณ 20,000 คนไร้ที่อยู่อาศัยจนถึงปัจจุบัน สิ่งที่เกิดขึ้นทำให้ตระหนักว่าสันติภาพไม่ใช่สิ่งที่ควรจะมองข้ามหรือถือเป็นเรื่องปกติธรรมดา
นอกจากนี้ นายฮุน มาเนต ยังกล่าวถึงข้อตกลงหยุดยิงชั่วคราวระหว่างไทย-กัมพูชา โดยระบุว่าเป็นสถานการณ์ที่เปราะบางและซับซ้อน พร้อมเรียกร้องให้ทั้ง 2 ฝ่ายกลับมาเดินหน้าสำรวจและปักปันเขตแดนทางบกร่วมกัน
“เราเรียกร้องให้มีการรื้อฟื้นกระบวนการสำรวจและปักปันเขตแดนทางบกร่วมกัน แนวเขตแดนนี้ไม่ใช่สิ่งที่เพิ่งถูกกำหนดขึ้นใหม่ แต่เป็นแนวเขตแดนระหว่างประเทศที่เป็นที่ยอมรับและมีการกำหนดไว้อย่างชัดเจนมานานกว่าศตวรรษแล้ว แนวเขตแดนนี้จะต้องได้รับการยอมรับและเคารพตามหลักกฎหมายระหว่างประเทศ” นายกฯ กัมพูชากล่าว
แน่นอนว่าถ้อยแถลงของนายฮุน มาเนต สร้างความไม่พอใจให้กับฝ่ายไทยเป็นอย่างมาก เพราะกล่าวหาไทยโดยไม่เป็นธรรมและนำเสนอข้อมูลเพียงด้านเดียว ตามมาด้วยการแถลงโต้แบบเผ็ดร้อนจากฝ่ายไทย
เริ่มจากนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและ รมว.มหาดไทย ที่อยู่ระหว่างการเดินสายประชุมในเวทีต่างประเทศ ทั้งการประชุมสุดยอดอาเซียนที่ฟิลิปปินส์ และเวทีเอเปคที่ประเทศจีน ออกมาฟาดแรงถึงผู้นำเขมร
นายอนุทินระบุว่า ประเทศไทยเคารพข้อตกลงทุกฉบับที่มีร่วมกับกัมพูชามาโดยตลอด และจะยึดมั่นในกฎหมายระหว่างประเทศเสมอไป การดำเนินการต่างๆ ของเรามีเป้าหมายที่ชัดเจนและเคร่งครัดในการปกป้องอธิปไตย บูรณภาพแห่งดินแดน และที่สำคัญที่สุดคือความปลอดภัยและความเป็นอยู่ที่ดีของประชาชนชาวไทย
ประเทศไทยไม่มีนโยบายที่จะนำข้อพิพาททวิภาคี โดยเฉพาะประเด็นเรื่องดินแดนหรือประเด็นด้านมนุษยธรรม ไปหารือกับประเทศอื่นที่ไม่ได้เป็นคู่กรณีในความขัดแย้งนั้น เรายังคงมุ่งมั่นที่จะแก้ไขข้อแตกต่างระหว่างกันโดยสันติวิธี ผ่านกลไกทวิภาคีและสอดคล้องกับกฎหมายระหว่างประเทศ
ทั้งกัมพูชาและไทยควรหลีกเลี่ยงการนำประเด็นทวิภาคีไปสู่เวทีระหว่างประเทศ และหากฝ่ายใดปรารถนาที่จะฟื้นฟูมิตรภาพ ก็ควรส่งเสริมมาตรการสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจระหว่างกัน ในส่วนของประเทศไทย เราคาดหวังให้กัมพูชาแสดงความมุ่งมั่นอย่างจริงใจเช่นเดียวกัน ในการรักษาไว้ซึ่งสันติภาพและเสถียรภาพระหว่างทั้ง 2 ประเทศ เพื่อประโยชน์สูงสุดของประชาชนทั้ง 2 ฝ่าย
ขณะที่นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.ต่างประเทศ ได้ออกมาสวนกลับนายฮุน มาเนต เช่นกัน โดยระบุว่า ไม่เข้าใจเหมือนกันว่าสิ่งที่นายกรัฐมนตรีกัมพูชาทำไปนั้น ทำไปเพื่ออะไร
เพราะความจริงแล้วในการพูดคุยกับฝ่ายกัมพูชา ในการประชุมคณะกรรมาธิการประนอมระหว่างไทย-กัมพูชา ภายใต้อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล ค.ศ.1982 (UNCLOS) ครั้งที่ 2 ที่กรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ ได้คุยถึงมาตรการสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจ
ซึ่งฝ่ายกัมพูชาพยายามผลักดัน และไทยก็เห็นตรงกัน เพื่อสร้างบรรยากาศที่ดี ไม่ใช่เฉพาะเรื่องของกระบวนการ UNCLOS แต่รวมไปถึงความสัมพันธ์โดยรวม ซึ่งเราพูดคุยกันแล้ว แต่กัมพูชากลับใช้โอกาสการเป็นเจ้าภาพการประชุม OIF นำประเด็นความสัมพันธ์ทวิภาคี และความขัดแย้งไปสู่การประชุม ซึ่งการประชุม OIF ครั้งนี้ไม่เกี่ยวกับเรื่องทวิภาคีระหว่างไทย-กัมพูชา
เรื่องนี้ทำให้เบี่ยงเบนวัตถุประสงค์หลักของการประชุม ซึ่งผู้ที่มาร่วมประชุมมาด้วยความตั้งใจที่อยากจะพูดคุยเรื่องที่สร้างสรรค์ คุยเรื่องความร่วมมือ และคงไม่อยากฟังเรื่องทวิภาคีในลักษณะที่เป็นรายละเอียดต่างๆ เพราะไม่เกี่ยวกับผู้ร่วมประชุม และไม่ใช่อะไรที่สร้างสรรค์ความสัมพันธ์หากจะเดินหน้าต่อไป
เราต้องช่วยกันสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจ ไม่ปลุกปั่นอารมณ์ของคน จึงอยากวิงวอนให้ฝ่ายกัมพูชาทำตามที่พูดคุยกัน ไม่ใช่พูดอีกอย่าง ทำอีกอย่าง เราอยากเดินหน้ามาตรการไว้เนื้อเชื่อใจ ซึ่งหนึ่งในมาตรการคือ ไม่เอาประเด็นทวิภาคีไปสู่เวทีระหว่างประเทศ ไม่ทำอะไรที่ทำให้สถานการณ์แย่ลงกว่านี้ แต่สิ่งที่กัมพูชาทำนั้นสวนทางกับสิ่งที่ตกลงกัน
นอกจากนี้ นายสีหศักดิ์ยังกล่าวถึงท่าทีของนายเอ็มมานูเอล มาครง ประธานาธิบดีฝรั่งเศส ที่อยากช่วยประสานไกลเกลี่ย เช่นเดียวกับจีน โดยย้ำว่าการที่จะช่วยประสานนั้นทั้ง 2 ฝ่ายต้องมีความพร้อมก่อน เพราะในที่สุดแล้วเป็นเรื่องของทั้ง 2 ฝ่ายที่ต้องพูดคุยกันให้รู้เรื่องก่อน ซึ่งเขาก็แสดงเจตนาดี โดยจะให้สถานที่ ช่วยอำนวยความสะดวก แต่จะสำเร็จหรือไม่สำเร็จ อยู่ที่ความพร้อมของทั้ง 2 ฝ่าย
ส่วนเวทีสมัชชารัฐสภาอาเซียน (AIPA) ที่ฟิลิปปินส์ นายโสภณ ซารัมย์ ประธานรัฐสภา ยืนกรานปกป้องศักดิ์ศรีประเทศไทยและแสดงจุดยืนคัดค้านบันทึกรายงานการประชุมผู้นำอาเซียนกับผู้แทนสมัชชารัฐสภาอาเซียน ที่ประเทศฟิลิปปินส์ เกี่ยวกับผู้พลัดกัมพูชาถิ่นกว่า 20,000 คน
โดยข้อมูลดังกล่าวยังเป็นข้อโต้แย้ง ยังไม่มีข้อยุติ และไม่ผ่านการตรวจสอบร่วมกัน จึงไม่ควรถูกบันทึกไว้เสมือนเป็นข้อเท็จจริงที่ได้รับการยอมรับร่วมกันแล้ว ทั้งนี้ ข้อเท็จจริงต้องตั้งอยู่บนความเชื่อมั่นและความไว้วางใจซึ่งกันและกัน ไม่ควรนำข้อมูลจากฝ่ายเดียวมาใช้เป็นข้อสรุปในเวทีภูมิภาค
โดยประเทศไทยสนับสนุนสันติภาพและการหยุดยิง แต่ไม่ยอมให้การสนับสนุนดังกล่าวถูกใช้เป็นช่องทางสอดแทรกประเด็นที่ยังโต้แย้งกันอยู่ การนำข้อพิพาทเฉพาะคู่กรณีมาอยู่ในเวทีที่มีเป้าหมายหารือความร่วมมือของทั้งภูมิภาค จึงไม่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของการประชุม และไม่เหมาะสมต่อมารยาทของการหารือพหุภาคี ประเด็นชายแดนควรกลับไปสู่โต๊ะเจรจาและกลไกที่คู่กรณีตกลงกัน
ไม่ใช่ฉวยโอกาสใช้เวทีระดับภูมิภาคมาสร้างน้ำหนักให้ข้อกล่าวอ้างของตัวเอง
ด้าน พล.อ.ชัยพฤกษ์ ด้วงประพัฒน์ เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) เมินคำพูดของนายกฯ กัมพูชา บนเวทีโลกที่กล่าวหาว่าไทยรุกรานยึดครองดินแดนอธิปไตยเช่นกัน โดยยืนยันว่าไทยมีหลักฐานข้อมูลชัดเจนอยู่แล้ว
เมื่อถามว่าประเด็นนี้จะทำให้ปัญหาชายแดนกลับมารุนแรงขึ้นอีกครั้งหรือไม่ พล.อ.ชัยพฤกษ์ตอบว่า อาจจะไม่ถึงขั้นนั้น แต่จะไม่เป็นการเอื้อต่อสถานการณ์การพูดคุยและจะไม่มีสิ่งที่ดีเกิดขึ้นมาในบรรยากาศลักษณะนี้ ยิ่งพูดยิ่งแย่ลง
ขณะเดียวกัน กระทรวงการต่างประเทศออกแถลงการณ์ตอบโต้ผู้นำเขมร โดยแสดงความผิดหวังที่กัมพูชาใช้ประโยชน์จากการเป็นเจ้าภาพการประชุม OIF นำเสนอข้อกล่าวหาที่ไร้มูลความจริง เพื่อใส่ร้ายไทยตลอดช่วงการประชุม ทำให้ไทยตกเป็นเป้าของการกล่าวที่เป็นเท็จซ้ำแล้วซ้ำเล่า
อย่างไรก็ดี ไทยยังคงมุ่งมั่นอย่างแน่วแน่ในการแก้ไขปัญหากับกัมพูชาด้วยสันติวิธี ผ่านกลไกทวิภาคี และเป็นไปตามกฎหมายระหว่างประเทศ โดยกัมพูชาต้องหลีกเลี่ยงการขยายประเด็นทวิภาคีไปเป็นประเด็นระหว่างประเทศ และหันกลับมาปฏิบัติตามมาตรการสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจระหว่างกันอย่างเคร่งครัดและจริงจัง ซึ่งเป็นจุดยืนที่ไทยยึดถือมาโดยตลอด
หากดูจากท่าทีและเล่ห์เหลี่ยมของผู้นำเขมร ที่พยายามจะนำปัญหาความขัดแย้งระหว่างไทย-กัมพูชาไปสู่เวทีโลกในทุกๆ โอกาส เพื่อสร้างความชอบธรรมฝ่ายเดียว ถือเป็นมุขเก่าๆ ที่ใช้กดดันไทยมาตลอด
ขณะที่ไทยยังคงยึดมั่นในหลักกฎหมายระหว่างประเทศและกลไกทวิภาคี เป็นกรอบสำคัญในการพิจารณาและหาทางออกอย่างสันติวิธี เชื่อว่าศึกระหว่างไทย-กัมพูชาคงจะไม่จบง่ายๆ หากผู้นำเขมรไม่มีความจริงใจ พูดอย่างทำอย่างแบบนี้
ดังนั้น ไม่ว่าผู้นำเขมรจะเดินเกมอย่างไร ไทยก็พร้อมที่จะต่อสู้ในทุกๆ เวทีอยู่แล้ว แต่อย่าถึงขั้นทำสงครามอีกรอบก็แล้วกัน!?
