วอลเลย์บอลหญิงไทย
“ทีมวอลเลย์บอลหญิงทีมชาติไทย” สั่งสมความสำเร็จและความล้มเหลวมายาวนาน ผ่านการลุ้มลุกคลุกคลาน-เปลี่ยนผ่านมาอย่างเป็นระบบและต่อเนื่องร่วมสามทศวรรษ
จนถึงปัจจุบัน “ทีมวอลเลย์บอลหญิง” กลายเป็นหนึ่งในตัวแทนนักกีฬาไทยเพียงไม่กี่ประเภท ที่มีที่ทางโดดเด่นอยู่ในแวดวง “กีฬาสากล” ที่ได้รับความนิยมกว้างขวางระดับโลก
ในยุคที่ “กีฬามหาชนแต่เดิม” เช่น “ฟุตบอล” มิได้เป็นที่นิยมแพร่หลายของคนรุ่นใหม่ๆ แถมผลงานของทีมฟุตบอลทีมชาติไทยก็ตกต่ำลงมาก คือ ไปไม่ถึงระดับโลกและทวีป ทั้งยังไม่ได้เป็นเลิศในระดับอาเซียนอีกแล้ว
เมื่อหันไปทาง “มวยสากล” หลังจาก “ศรีสะเกษ นครหลวงโปรโมชั่น” ข้ามน้ำข้ามทะเลไปประสบชัยชนะในสหรัฐอเมริกาได้ในระยะสั้นๆ ทุกอย่างก็จบสิ้นลงแบบว่างเปล่า
ถึงตอนนี้ เมืองไทยยังมีแชมป์โลกมวยสากลเหลืออยู่ 2 คน แต่ก็เป็นแชมป์รุ่นเล็กสุด 105 ปอนด์ ซึ่งไม่ได้เป็นที่ต้องการของตลาดมวยโลก (กระทั่งคนดูมวยชาวไทย) มากนัก จนต้องปักหลักป้องกันแชมป์อยู่ในประเทศ และเริ่มเปิดศึกสายเลือด (ป้องกันแชมป์กับนักชกไทยด้วยกันเอง) เวียนวนไปมา
ส่วน “มวยไทย” ที่มีการแตกแขนงไปไกลเกินกว่าการขึ้นเวที “ลุมพินี-ราชดำเนิน” แบบเดิม แม้จะดูมีหีบห่อที่ดีขึ้น แต่ก็ยังเป็นกีฬาเฉพาะกลุ่ม ที่นานๆ ครั้งถึงจะสร้างกระแสทอล์กออฟเดอะทาวน์ได้
มิหนำซ้ำ เส้นแบ่งคั่นระหว่างความเป็น “โชว์บิซ” กับการแข่งขันกีฬาที่ต้องเสาะแสวงหา “ผู้แพ้-ผู้ชนะ” อย่างแท้จริง ซึ่งดำรงอยู่เคียงคู่กันในโลกของ “มวยไทย-ศิลปะการต่อสู้” ยุคใหม่ ก็เริ่มมี “ความพร่าเลือน” จนน่าเคลือบแคลงสงสัยมากยิ่งขึ้นเรื่อยๆ
องค์ประกอบเหล่านี้ช่วยขับเน้นให้ “วอลเลย์บอลหญิง” กลายเป็น “กีฬามหาชน” อันดับหนึ่งของเมืองไทยไปโดยปริยาย
ในแง่ธุรกิจ “ความเป็นกีฬามหาชน” ของ “วอลเลย์บอลหญิง” ปรากฏชัดผ่านความสำเร็จในจอโทรทัศน์
น่าสนใจไม่น้อย ที่ในยุคปัจจุบัน ซึ่งการแข่งขันระหว่างสถานีโทรทัศน์มีความดุเดือดและมีผู้เล่นที่หลากหลายขึ้น ลิขสิทธิ์ถ่ายทอดสดการแข่งขันทัวร์นาเมนต์ระดับโลกของ “ทีมวอลเลย์บอลหญิงไทย” ได้ตกไปอยู่ในมือของช่องที่ถูกมองว่ามุ่งผลิต “คอนเทนต์บันเทิง” เป็นหลัก
คือ “ช่องวัน” ที่ได้ลิขสิทธิ์การแข่งขันวอลเลย์บอลเนชันส์ลีก และ “ช่องเวิร์คพอยท์” ที่ได้ลิขสิทธิ์การแข่งขันวอลเลย์บอลชิงแชมป์โลก
เมื่อพิจารณาจากตัวเลขความนิยมในภาพรวม ก็ต้องยอมรับว่าเรตติ้งการถ่ายทอดสดแมตช์แข่งขันของ “ทีมวอลเลย์บอลหญิงไทย” มีตัวเลขสูงมาก
ยิ่งเมื่อมีแมตช์ที่ทีมหญิงไทยสร้างผลงานได้ดีมากและพลิกความคาดหมายเป็นครั้งคราว กระแสนิยมของคนดูก็ยิ่งไหลมาเทมา
จนน่าจะได้ข้อสรุปเบื้องต้นไปแล้วว่า กลุ่มคนดูที่นิยมชมชอบ “คอนเทนต์บันเทิง” (ตั้งแต่ละคร-ซีรีส์ ไปจนถึงรายการประกวดร้องเพลงและวาไรตี้โชว์) กับกลุ่มคนดูกีฬาวอลเลย์บอลหญิง คือ กลุ่มเป้าหมายที่ผสมผสานเข้าหากันได้ หรือเติมเต็มซึ่งกันและกันได้อย่างเหมาะเจาะลงตัว
พูดอีกแบบคือการลงแข่งขันในสนามระดับโลกของ “ทีมวอลเลย์บอลหญิงทีมชาติไทย” ได้กลายสภาพเป็น “อีเวนต์ความบันเทิงระดับมหาชน” ที่มีศักยภาพเข้าถึงกลุ่มคนดูแทบทุกวัยและทุกเพศสภาพ
ขณะที่อีกด้านหนึ่ง เรายังไม่ทราบแน่ชัดเลยว่า ใครจะเป็นผู้ซื้อลิขสิทธิ์ฟุตบอลโลก 2022 เข้ามาเผยแพร่ในประเทศไทย
ทั้งๆ ที่การแข่งขันที่ประเทศกาตาร์กำลังจะเริ่มต้นขึ้นในวันที่ 21 พฤศจิกายนนี้แล้ว
ในแง่กีฬา กระแสนิยมที่มีต่อ “ทีมวอลเลย์บอลหญิงไทย” อาจมีจุดน่าสนใจให้คิดต่ออย่างน้อยๆ สองประเด็น
ประเด็นแรก นี่เป็นอีกครั้งที่ “นักกีฬาหญิงไทย” สามารถสร้างความภาคภูมิใจในระดับอินเตอร์ ให้แก่ผู้ชมกีฬาชาวไทย
ย้อนไปหลายทศวรรษก่อน ถ้าพูดถึง “นักกีฬาไทยระดับโลก” เราคงต้องนึกถึง “แชมป์โลกมวยสากล” หรือ “นักมวยสากลสมัครเล่นที่ได้เหรียญโอลิมปิก” ซึ่งล้วนเป็น “นักกีฬาชาย” ขึ้นมาแบบทันทีทันใด
แต่ตลอดหลายปีหลัง การคว้าเหรียญทองโอลิมปิกของ “นักยกน้ำหนักหญิงไทย” และ “นักเทควันโดหญิงไทย” รวมถึงการสร้างผลงานในการแข่งขันระดับนานาชาติได้อย่างน่าประทับใจโดยต่อเนื่อง ของ “นักกอล์ฟอาชีพหญิงไทย” และ “ทีมวอลเลย์บอลหญิง”
ก็เป็นเหมือนคำประกาศให้สังคมไทยตระหนักว่า กีฬาไม่ใช่โลกของผู้ชายเท่านั้น มิหนำซ้ำ ความสำเร็จของวงการกีฬาไทยยุคใหม่ ยังต้องพึ่งพาผลงานของผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย
ประเด็นที่สอง อย่างไรก็ตาม “ความสำเร็จ” ของ “ทีมวอลเลย์บอลหญิงไทย” จาก “ยุค 7 เซียน” มาถึง “นักกีฬารุ่นใหม่ไลน์อัพปัจจุบัน” มักต้องพ่วงด้วย “เครื่องหมายคำถาม” ต่อท้ายเสมอมา
เพราะแม้ “ทีมวอลเลย์บอลหญิง” ของไทย จะได้เข้าแข่งขันในสังเวียนระดับโลกอยู่เป็นประจำ และประสบชัยชนะในหลายแมตช์ แต่ก็ยังมีอีกหลายเป้าหมายที่เราไปไม่ถึง
ตั้งแต่การคว้าเหรียญทองเอเชียนเกมส์ การเข้ารอบลึกในเนชันลีกส์ และการได้ไปโอลิมปิกรอบสุดท้าย
การชวดตั๋วโอลิมปิกหนแล้วหนเล่าได้กลายเป็นบาดแผลและความกดดัน ที่ยังหลอกหลอนนักวอลเลย์บอลหญิงไทยหลากหลายรุ่น
ขณะเดียวกัน ก็ต้องยอมรับว่าผลงานของ “ทีมวอลเลย์บอลหญิงไทย” มีลักษณะขึ้นๆ ลงๆ ไม่สม่ำเสมอ เราจึงมักสลับสถานะระหว่างการเป็น “ผู้ชนะ” และ “ผู้แพ้” อยู่ตลอด และไม่ได้เป็น “ผู้ชนะอันดับต้นๆ” เสียที
กระนั้นก็ตาม ดูคล้ายว่าคนไทยส่วนใหญ่ที่ส่งเสียงเชียร์ “ทีมวอลเลย์บอลหญิง” อยู่หน้าจอ จะมิได้วิตกกังวลกับ “ความไม่สมบูรณ์แบบ” ดังกล่าวสักเท่าใดนัก
ตรงกันข้าม พวกเขาพร้อมจะเข้าไปโอบอุ้มให้กำลังใจ “นักวอลเลย์บอลหญิงไทย” ทั้งเมื่อพ่ายแพ้ให้แก่คู่ต่อสู้ที่แข็งแกร่งกว่า และเมื่อพลิกล็อกปราชัยให้แก่คู่แข่งขันที่เราน่าจะเอาชนะได้ไม่ยาก
คนไทยจำนวนมากไม่ได้รู้สึกว่า พวกตนควรจะต้องเข้าไปร่วมวิพากษ์วิจารณ์ถึง “จุดบกพร่องที่ต้องแก้ไข” ของ “ทีมชาติวอลเลย์บอลหญิง” หรือพวกเขาไม่ได้คาดหวังว่าพวกเธอจะต้องพุ่งทะยานไปถึงจุดสูงสุด ด้วยแท็กติกและเทคนิคอันเป็นเลิศ (แม้จะเป็นรองทางด้านกายภาพก็ตาม)
สังคมไทยยังรู้สึกสนุกสนานกับการที่ “ทีมวอลเลย์บอลหญิงไทย” โค่น “ยักษ์ใหญ่” ได้สำเร็จในบางวัน แพ้หมดรูปแบบ “อู๋ม่งต๊ะ” ในบางวัน และเผลอถูกทีมระดับ “แจ๊ค” ด้วยกัน แอบแซงหน้าขึ้นไปในบางวัน
ขอเพียง “ทีมวอลเลย์บอลหญิงทีมชาติไทย” ยังพอมีที่ทางอยู่ในเวทีระดับนานาชาติ (อย่างที่ “นักกีฬา/ทีมกีฬาไทย” ส่วนใหญ่หาทางไปไม่เจอ) และสร้างผลงานพลิกล็อกได้ในบางโอกาส
นั่นก็สร้างความสุขมากพอแล้ว •
ของดีมีอยู่ | ปราปต์ บุนปาน
สะดวก ฉับไว คุ้มค่า สมัครสมาชิกนิตยสารมติชนสุดสัปดาห์ได้ที่นี่https://t.co/KYFMEpsHWj
— MatichonWeekly มติชนสุดสัปดาห์ (@matichonweekly) July 27, 2022
