‘ทำลายล้าง’ กับ ‘สร้างสรรค์’
ของดีมีอยู่ | ปราปต์ บุนปาน
ไม่ว่าการรบกันรอบที่สองระหว่างไทยกับกัมพูชาจะบังเกิดขึ้นด้วยเป้าหมายอะไรก็ตาม
ทั้งเพื่อป้องกันตัวเอง, เพื่อขจัดขีดความสามารถทางการรบของฝ่ายตรงข้ามให้สิ้นสภาพไปอีกนาน หรือเพื่อปราบปรามแก๊งสแกมเมอร์-ทุนเทา
เราไม่อาจปฏิเสธได้ว่า แทบทุกองคาพยพของสังคมไทยกำลังยินยอมพร้อมใจที่จะนำพาบ้านเมืองของตนเองเดินหน้าไปสู่ “การทำสงคราม” หรือการใช้อาวุธ ใช้ความรุนแรง กำจัดกำราบอริราชศัตรู ซึ่งบางคนก็นิยามแคบๆ ว่าหมายถึง “ระบอบ-เครือข่ายอำนาจ” ของชนชั้นนำในประเทศเพื่อนบ้าน ขณะที่บางคนก็ตีความไปเกินเลยกว่านั้น จนหมายรวมถึงประชาชนของประเทศดังกล่าวทั้งประเทศ
แต่ไม่ว่าศัตรูของเราจะเป็นแค่ “คนเทาๆ เพียงกลุ่มเดียว” หรือ “รัฐประชาชาติอีกชาติหนึ่ง” เราต่างกำลังมุ่งหน้าไปสู่กระบวนการ “ทำลายล้าง” ที่ห่อหุ้มไว้ด้วย “ความเกลียดชัง” อย่างไม่รู้จบ
นี่คือเมล็ดพันธุ์ที่ถูกบ่มเพาะปลูกฝังลงในผืนดินของประเทศไทยยุคปัจจุบัน แล้วจะเติบโตงอกเงย (มิใช่ “เจริญงอกงาม”) ขึ้นไปเรื่อยๆ
โดยไม่รู้ว่าต้องใช้เวลาอีกนานเท่าใด พวกเราจึงจะสามารถขุดรากถอนโคน “ต้นไม้พิษ” ต้นนี้ออกไปได้อย่างเด็ดขาด
อีกด้านหนึ่ง “พิธีเปิดการแข่งขันมหกรรมกีฬาซีเกมส์ 2025” ก็ผ่านพ้นไปแล้ว ตรงตามความคาดหมายของใครหลายคน คือเป็นการเปิดฉากมหกรรมกีฬาของประชาคมอาเซียนที่ “ไม่น่าประทับใจ” สักเท่าใดนัก
แน่นอน สิ่งที่แทบทุกคนพบเห็นได้เด่นชัดย่อมเป็นความขาดตกบกพร่อง ความเร่งรีบ ความไม่สมบูรณ์แบบ ความจืดชืด ความน้อยนิด ความน่าเบื่อ และการขาดจุดไฮไลต์-ไคลแมกซ์ที่จะสามารถดึงดูดใจมหาชนเอาไว้ได้
แต่ทั้งหมดข้างต้นอาจสะท้อนให้เห็นถึงเรื่องน่าห่วงกว่านั้น
กล่าวคือนี่เป็นภาพจำลองของเมืองไทย ณ ปลายทศวรรษ 2560 ที่กำลังตายซาก ขาดพลังรวมหมู่ และไร้ซึ่งความหวัง
นี่เป็นภาพจำลองของสังคมไทยที่ขาดแคลนจินตนาการ, ความคิดสร้างสรรค์, ความสนุกสนาน และอารมณ์ขัน
นี่เป็นภาพจำลองของประเทศไทยที่มีเรื่องราวสื่อสารกับโลกสากลน้อยลง และวางตนห่างเหินจากประชาคมนานาชาติมากขึ้น
ยิ่งเมื่อจับเอาทั้งสองภาพ สองด้าน สองแง่มุม มาวางซ้อนทับกัน เราก็ยิ่งมองเห็นแนวโน้มอันน่าวิตกกังวล
ภาพรวมที่เราพบเห็น คือ สังคมไทยที่มุ่งมั่นจริงจังกับภารกิจ “ทำลายล้าง” ศัตรู มากกว่าจะ “ริเริ่มสร้างสรรค์” หรือ “จินตนาการ” ถึงสิ่งดีงามใหม่ๆ
สังคมของเรากำลังหมกมุ่นอยู่กับ “ความเกลียดชัง” ระหว่างชาติสองชาติ มากกว่าจะอยากเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของโลก
เรากำลังเป็น “ชาติที่โดดเดี่ยว” มากขึ้น ทั้งยังเป็น “ชาติ” ที่ผนวกรวมผู้คนอันแตกต่างหลากหลายเข้ามาสร้าง “พลังด้านบวก” ร่วมกันไม่ได้อีกแล้ว
ภาพรวมเหล่านี้นี่แหละ คือ “มรดกบาป” หรือ “ภัยคุกคามขั้นสูงสุด” ที่พวกเราอาจส่งมอบหรือทิ้งขว้างเอาไว้ให้ลูกหลานในอนาคตภายภาคหน้า โดยไม่ตั้งใจและไม่รู้ตัว
