‘รัฐบาลอนุรักษนิยม’ ที่เราไม่รู้จัก? | ปราปต์ บุนปาน
ของดีมีอยู่ | ปราปต์ บุนปาน
ด้านหนึ่ง เมื่อได้มองเห็นผู้นำรัฐบาล พรรคการเมืองที่เป็นแกนนำในการจัดตั้งรัฐบาล และหน้าตาของ (ว่าที่) สมาชิกคณะรัฐมนตรีส่วนใหญ่ ตั้งแต่แว้บแรก
เราๆ ท่านๆ อาจจะพอประเมิน-คาดการณ์ได้ว่า “รัฐบาลอนุทิน 2” จะมี “จุดแข็ง” ตรงไหน และน่าจะมี “จุดอ่อน” ตรงส่วนใดบ้าง
แต่อีกด้าน เมื่อพินิจพิจารณาดีๆ อย่างถี่ถ้วน เราอาจค้นพบหรือตระหนักว่า หากจะนิยามให้ “รัฐบาลอนุทิน 2” เป็น “รัฐบาลฝ่ายขวา/ขั้วอนุรักษนิยม” นี่ก็คล้ายจะเป็น “รัฐบาลฝ่ายขวา” ที่แตกต่างจากรัฐบาลหลายชุดในตลอดหลายปีที่ผ่านมา (ซึ่งมักถูกนิยามให้เป็น “รัฐบาลฝ่ายขวา/ขั้วอนุรักษนิยม” เช่นกัน)
พูดให้ง่ายกว่านั้น คือ “รัฐบาลอนุทิน 2” อาจมิใช่ “รัฐบาลฝ่ายขวา” อย่างที่พวกเรารู้จักคุ้นเคย (อย่างน้อยก็ในช่วงราวๆ หนึ่งทศวรรษหลัง)
เหตุผลประการแรก ที่ทำให้ “รัฐบาลภูมิใจไทย” หลังการเลือกตั้ง 8 กุมภาพันธ์ 2569 ดู “แตกต่าง” จากรัฐบาลหลังการเลือกตั้งปี 2562 และ 2566 นั้นเกิดจากการที่แกนนำรัฐบาลอย่างพรรคภูมิใจไทย (และ/หรือแผงอำนาจที่คอยค้ำยันรัฐบาลชุดใหม่อยู่) ตัดสินใจเขี่ยพรรคการเมืองอย่าง “กล้าธรรม” และ “ไทรวมพลัง” ออกจากการเป็นพรรคร่วมรัฐบาล
ย้อนไปในช่วงวันที่ 8 หรือ 9 กุมภาพันธ์ พรรคภูมิใจไทย, พรรคกล้าธรรม และพรรคไทรวมพลัง ต่างถูกมองเป็น “ผู้ได้รับชัยชนะ” ในการเลือกตั้งทั่วไปหนนี้
แม้ทั้งสามพรรคการเมืองจะมีขนาดพรรคและจำนวน ส.ส. ที่ผิดแผกกันไป (พรรคใหญ่, กลาง และเล็ก) ทว่า เป็นที่ทราบกันดีว่าพรรคการเมืองกลุ่มนี้ต่างใช้ยุทธศาสตร์ในการลงสนามเลือกตั้งคล้ายคลึงกัน คือ มุ่งเน้นประสิทธิภาพ-ประสิทธิผลสูงสุดของ “บ้านใหญ่” หรือเหล่า “นักเลือกตั้งแม่นยำ” ในพื้นที่ต่างๆ
โดยมีเป้าหมายหลักเป็นการได้มาซึ่ง ส.ส.เขต ให้มาก (และแม่น) ที่สุดเท่าที่จะมากได้
อย่างไรก็ดี เมื่อ “รัฐบาลอนุทิน 2” ซึ่งนำโดย “พรรคเก่งใหญ่” อย่างภูมิใจไทย เลือกจะไม่ผนวกรวม “พรรคเก่งกลาง” อย่างกล้าธรรม และ “พรรคเก่งเล็ก” อย่างไทรวมพลัง เข้ามาร่วมเป็นรัฐบาล
เราก็ย่อมจะเรียกขาน-แปะป้าย-ตีตรารัฐบาลชุดใหม่ ว่าเป็น “รัฐบาลของบรรดานักการเมืองบ้านใหญ่” หรือรัฐบาลอันเกิดจากวัฒนธรรมการเมืองแบบ “สองนคราประชาธิปไตย” ได้ไม่เต็มปากเต็มคำนัก
อธิบายอีกแบบได้ว่า “รัฐบาลอนุทิน 2” คล้ายจะกำหนดควบคุม “การเมืองบ้านใหญ่” ได้อยู่มือ (เลือกจิ้มได้ว่าจะเอาหรือไม่เอา “บ้านใหญ่” หลังไหน) มากกว่ารัฐบาลพลังประชารัฐหลังปี 2562 และรัฐบาลเพื่อไทย-ภูมิใจไทยหลังปี 2566
เหตุผลที่สอง ที่อาจทำให้ “รัฐบาลอนุทิน 2” ดู “ไม่ค่อยเหมือน” กับ “รัฐบาลขั้วอนุรักษนิยม” หลายชุดก่อนหน้านี้ ก็คือ การพยายามรักษาระยะห่างจาก “พรรคการเมืองฝ่ายขวา” ที่ดู “ขวาจัด-เข้มข้น” ยิ่งกว่าพรรคภูมิใจไทย ไม่ว่าจะเป็น “รวมไทยสร้างชาติ” หรือ “ไทยภักดี”
แน่นอนว่าการที่พรรครวมไทยสร้างชาติและพรรคไทยภักดีมี ส.ส. อยู่ในมือแค่ 2 คน และ 1 คน ตามลำดับ ย่อมเป็นเหตุผลที่ชอบธรรมเพียงพอ ซึ่งจะทำให้สองพรรคการเมืองนี้ไม่ได้เข้าร่วมกับซีกรัฐบาล
นอกจากนั้น ประเด็นที่ว่าผู้นำพรรคการเมือง “ขวาจัดขนาดเล็ก” ทั้งสองพรรค น่าจะทำงาน-ประสานงานด้วย “ไม่ง่าย” นัก กระทั่งไม่อยู่ในสายตาของภูมิใจไทย ก็ฟังขึ้น
อย่างไรก็ตาม ยังน่าตั้งคำถามอยู่ดีว่า ถ้าเทียบกับพรรคเล็กอีกมากมายหลายพรรค ทำไมภูมิใจไทยจึงไม่เลือกรวมไทยสร้างชาติและไทยภักดี?
หรือถ้าเทียบกับพรรค “ขวาใหม่” อย่าง “เศรษฐกิจ” ซึ่งได้ ส.ส. 3 ที่นั่ง รวมไทยสร้างชาติหรือไทยภักดีมีความแตกต่างในเชิงคุณภาพกับพรรคขวาจัดน้องใหม่นี้หรือไม่? อย่างไร? เพราะเหตุใดภูมิใจไทยจึงเลือกร่วมงานกับแค่พรรคเศรษฐกิจ?
หรือถึงที่สุด พรรคภูมิใจไทยจะต้องการ “รีแบรนด์” ตัวเอง ให้ “พรรคสีน้ำเงิน” เป็น “พรรคอนุรักษนิยม” สำหรับยุคสมัยปัจจุบัน (ปลายทศวรรษ 2560 ถึงทศวรรษ 2570)
แตกต่างจาก “พรรคการเมืองฝ่ายขวา” ที่สืบทอดอุดมการณ์-แนวคิด-จุดยืนมาจาก “ม็อบเสื้อเหลือง-ม็อบนกหวีด” และแตกแขนงมาจาก “พรรคขวาเก่า-ประชาธิปัตย์” หรือ “ระบอบอำนาจ คสช.” ซึ่งล้วนเป็น “อดีตที่หมดอายุแล้ว” ทั้งสิ้น
อาจทดลองสรุปรวบยอดได้ว่า “รัฐบาลอนุทิน 2” น่าจะอยากแสดงตัวเป็น “แบบอย่างที่ดีเลิศของนักการเมืองบ้านใหญ่” แต่มิได้อยากมีสภาพเป็น “แก๊งรวมบ้านใหญ่ร้อยพ่อพันแม่”
รัฐบาลชุดนี้จะเป็น “รัฐบาลที่จงรักภักดีและรักชาติ” อย่างไม่ต้องสงสัย แต่ก็ไม่ได้อยากเป็น “รัฐบาลอัลตรารอยัลลิสต์” ที่นำเอาสถาบันฯ มาข้องเกี่ยวกับความขัดแย้งทางการเมืองระหว่างมวลชนสองกลุ่มใหญ่ เฉกเช่นสภาพการณ์ในช่วงสองทศวรรษที่ผ่านมา
น่าจับตาว่า การจัดวางตำแหน่งแห่งที่ทางการเมืองเช่นนี้ จะทำให้รัฐบาลชุดใหม่สามารถทลายกรอบข้อจำกัดเดิมๆ ของ “รัฐบาลฝ่ายขวา/ขั้วอนุรักษนิยม” ชุดที่แล้วๆ มาได้จริงหรือไม่? มากน้อยแค่ไหน?
และถ้า “โครงการทางการเมือง” นี้ประสบความสำเร็จ ผลลัพธ์ที่ออกมาจะมีหน้าตาเป็นอย่างไร?
