Cool Tech | จิตต์สุภา ฉิน
Instagram : @sueching
Facebook.com/JitsupaChin
ศิลปิน AI รับจบศิลปะได้ทุกโจทย์
เราเชื่อกันมาโดยตลอดว่าต่อให้ปัญญาประดิษฐ์เก่งแค่ไหนมันก็คงจะไม่มีวันแย่งงานบางประเภทไปจากมนุษย์ได้แน่ๆ เพราะไม่ว่าอย่างไรงานที่ต้องอาศัยความคิดสร้างสรรค์ ไอเดียใหม่ๆ อย่างเช่น งานด้านวรรณกรรมหรือศิลปะ ก็ถือเป็นสิ่งที่สงวนไว้ให้เฉพาะสำหรับมนุษย์ที่มีสมองเนื้อเท่านั้น
นอกจากเรื่องความคิดสร้างสรรค์แล้วอีกหนึ่งความสามารถของมนุษย์ที่คอมพิวเตอร์ไม่เคยทำได้มาก่อนก็คือการตีความสิ่งที่ไม่ถูกพูดออกมาตรงๆ อย่างเช่น ความสามารถในการประชดประชันหรือเข้าใจคำพูดประชดประชัน ซึ่งเอาเข้าจริงๆ แล้วแม้กระทั่งมนุษย์ด้วยกันบางครั้งเราก็ยังพลาดความนัยที่แอบซ่อนอยู่ในบทสนทนาเหล่านี้ด้วยซ้ำ
เมื่อเวลาผ่านไปและ AI ก็เก่งขึ้นเรื่อยๆ ตอนนี้เราอาจจะไม่กล้าพูดได้อย่างเต็มปากแล้วว่าทักษะความสามารถที่พูดมานั้นเป็นสิ่งที่มีเฉพาะในมนุษย์จริงๆ แบบที่เครื่องจักรกลไม่สามารถเลียนแบบได้
ก่อนหน้านี้การจะจับผิดว่าภาพไหนเป็นภาพจริง ภาพไหนสร้างโดย AI ทำได้ค่อนข้างง่ายเลยทีเดียว เพียงแค่เราสังเกตรายละเอียดบางอย่างที่ AI ทำได้ไม่เก่ง อย่างเช่น การเก็บรายละเอียดมือ นิ้วมือ หรือฟันของมนุษย์ ที่มักจะทำออกมาแปร่งๆ จนเหมือนเป็นมนุษย์กลายพันธุ์อยู่เรื่อย
ล่าสุดโมเดลใหม่ของ Midjourney อย่าง V7 ก็สามารถสร้างภาพที่ออกมาสมจริงสมจังสุดสุด ไปจนถึงขั้นรูขุมขนแบบไม่มีอะไรผิดเพี้ยน
ไม่ใช่แค่ภาพวิวทิวทัศน์เท่านั้นแต่ภาพกายศาสตร์ของมนุษย์ อย่างนิ้วที่แสดงรายละเอียดลายนิ้วมือได้อย่างสมจริง ขนอ่อนที่แพล็มออกมาตามข้อต่อนิ้ว ไปจนถึงงานสถาปัตยกรรมที่วาดขึ้นมาด้วยลายเส้นคมชัดและพื้นผิวที่ราบเรียบจนแทบจะไม่ทำให้ฉุกคิดสงสัยขึ้นมาได้เลยว่านี่เป็นภาพที่ AI สร้างขึ้นหรือเปล่า
นอกจากที่โมเดลใหม่ตัวนี้จะสร้างภาพที่ใกล้เคียงของจริงแล้วมันยังไปไกลถึงขั้นที่สามารถสร้างสรรค์ภาพในแบบที่เรียกว่าไฮเปอร์เรียลลิสติกหรือภาพวาดที่คล้ายกับภาพถ่ายความละเอียดสูงโดยที่บริบทของภาพยังใส่ความเป็นอาร์ตติสต์แฝงเข้าไปด้วย
ดูแล้วก็ชวนให้นึกถึงภาพศิลปะที่วางขายในราคาแพงพร้อมให้ซื้อไปเก็บสะสมหรือตกแต่งบ้านได้สวยๆ
แน่นอนว่าความสามารถในการสร้างภาพที่สวย สมจริง และเป็นศิลปะที่ AI ทำได้ดีขึ้นเรื่อยๆ นั้นจะต้องทำให้อาชีพการงานของคนในวงการสั่นคลอนได้ไม่มากก็น้อย
นี่เป็นอีกหนึ่งประเด็นที่ต้องรีบผลักดันให้มีการพูดคุยถกเถียงกันว่าทำอย่างไรแวดวงศิลปะจึงจะสามารถรวมตัวกันเพื่อรับมือกับความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีนี้ได้ดีที่สุด
ในขณะเดียวกันอีกหนึ่งอย่างที่ AI สร้างภาพสามารถทำได้ดีน่าประหลาดใจก็คือการสร้างภาพภายใต้โจทย์ว่าทำอย่างไรให้ภาพออกมาดูกระตุ้นให้เกิดการโต้เถียงกัน หรือทำให้มัน controversial ให้ได้มากที่สุด
ปกติแล้วเครื่องมือสร้างภาพ AI จะมีไกด์ไลน์ที่เป็นกฎเกณฑ์ที่ต้องปฏิบัติตามอยู่ในระดับหนึ่ง เช่น จะต้องไม่สร้างคอนเทนต์ที่ก่อให้เกิดความเสียหายหรือคอนเทนต์ที่สุ่มเสี่ยงเป็นภัยอันตราย
แต่หากผู้ใช้งานมีเหลี่ยมมุม มีไหวพริบมากพอ ก็จะสามารถสั่งให้มันสร้างผลลัพธ์บางอย่างที่น่าตื่นตะลึงออกมาได้
ผู้ใช้อินเตอร์เน็ตบน Reddit ลองเอาผลลัพธ์มาแชร์กันว่าหากเราใส่คำสั่งเข้าไปให้ AI สร้างภาพที่ ‘โบกรถทัวร์’ หรือภาพที่ดูแล้วรู้สึกไม่สบายใจเอาเสียเลย หรือกระตุ้นให้เกิดการใช้ความคิดหรือตีความบางอย่างขึ้นมา มันจะสามารถสร้างภาพประเภทไหนได้บ้าง
ผลลัพธ์ที่ได้อาจจะเป็นภาพที่เราไม่เคยได้เห็นมาก่อน หรือหาดูได้ยากกว่าปกติเพราะศิลปินหรือจิตรกรที่เป็นมนุษย์อาจจะไม่กล้าพอที่จะถ่ายทอดมันออกมาในนามของตัวเองก็ได้
ตัวอย่างของภาพที่ได้ก็อย่างเช่นภาพวาดที่สมจริงราวภาพถ่ายของพระเยซูที่กำลังชูนิ้วกลางให้กล้องโดยข้างหลังเป็นธงชาติอเมริกันที่กำลังมอดไหม้ในเปลวไฟ
ภาพของผู้ชายใส่สูทที่โต๊ะอาหาร มือข้างหนึ่งถือมีด อีกข้างถือส้อม และสิ่งที่เสิร์ฟอยู่บนจานนั้นก็คือศีรษะของเด็กทารกที่มีเครื่องเคียงเป็นมันฝรั่งที่หั่นมาหลากหลายรูปทรง
นอกจากนี้ AI ยังสร้างภาพเสียดสีสังคมอย่างภาพของกลุ่มชายวัยกลางคนแต่งตัวด้วยชุดสูทในลุคภูมิฐาน มือถือแก้วไวน์พร้อมชนฉลองอยู่ท่ามกลางภัตตาหารที่หลากหลายบนโต๊ะ ขัดกับฉากหลังของเมืองที่กำลังลุกไหม้มีควันดำพวยพุ่งออกมา ผู้คนที่กำลังจมน้ำและยื่นมือสุดแขนเพื่อขอความช่วยเหลือ พร้อมป้ายบิลบอร์ดขนาดใหญ่ที่เขียนว่า ‘ทุกอย่างเป็นไปด้วยดี’
ชิ้นงาน AI ที่ชวนให้เจ็บจี๊ดๆ กับความเป็นจริงอีกชิ้นก็คือสิ่งที่ ChatGPT สร้างขึ้นมาภายใต้ชื่อชิ้นงานว่า ‘อัลกอริธึ่มเป็นคนตัดสิน’ ซึ่งเป็นภาพของบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ที่ดูเหมือนจะเป็น Facebook และ YouTube ในเงามืดกำลังพยายามเข้าแทรกแซงกระบวนการการค้นหาความจริงและความยุติธรรม
สิ่งที่อาจจะเรียกได้ว่างานศิลปะ AI เหล่านี้สามารถทำได้ตั้งแต่การสร้างงานศิลปะแบบพื้นฐานทั่วไป ไปจนถึงการสร้างงานที่ชวนให้คนได้ตีความว่าภาพนี้กำลังพยายามตีแผ่ปัญหาด้านไหนของสังคมกันแน่
แน่นอนว่ามันไม่ได้ทำได้สมบูรณ์แบบ ยังมีหลายครั้งที่ AI เข้าใจผิด ตีความผิด จนออกมาเป็นงานศิลปะที่ชวนงงเล็กน้อย หรือหลายๆ ครั้งก็สร้างงานที่เห็นแล้วชวนขนลุกหรือคลื่นเหียนวิงเวียนออกมา แต่ยังไงก็ต้องยอมรับว่ามันเก่งขึ้นกว่าเดิมมากภายในเวลาอันรวดเร็ว
อีกตัวอย่างที่เราได้สัมผัสกันมาก่อนหน้านี้ไม่นานก็คือการที่ AI ไปหยิบเอาลายเส้นที่คนทั่วโลกหลงรักอย่างลายเส้นที่เป็นซิกเนเจอร์ของสตูดิโอ Ghibli แล้วเอามาสร้างภาพให้ตามคำสั่งผู้ใช้แบบฟรีๆ สานฝันคนรัก Ghibli ที่เข้าไปสั่งสร้างภาพกันจนเซิร์ฟเวอร์แทบรับไม่ไหว แต่ก็กลายเป็นประเด็นร้อนว่าเข้าข่ายละเมิดลิขสิทธิ์หรือไม่
ท้ายที่สุดแล้ว งานศิลปะ AI จะทำให้แวดวงศิลปะแบบเดิมเปลี่ยนโฉมไปอย่างไรบ้าง จะสนับสนุนหรือทำลายงานที่มนุษย์สร้างสรรค์ขึ้นมาอย่างละเอียดอ่อน
เราก็คงจะค่อยๆ ได้เห็นทิศทางชัดเจนขึ้นในอีกไม่นานข้างหน้า
สะดวก ฉับไว คุ้มค่า สมัครสมาชิกนิตยสารมติชนสุดสัปดาห์ได้ที่นี่https://t.co/KYFMEpsHWj
— MatichonWeekly มติชนสุดสัปดาห์ (@matichonweekly) July 27, 2022
