มีผู้หญิง 2 คน ที่อยากแนะนำให้อ่านในมติชนสุดสัปดาห์ฉบับนี้
คนแรก เจน กูดอลล์ (Jane Goodall)
(คอลัมน์ Multiverse ของ บัญชา ธนบุญสมบัติ /รำลึกถึง ‘เจน กูดอลล์’ นักวิทยาศาสตร์ผู้เปี่ยมด้วยเมตตาธรรม หน้า 46-47)
คนที่สอง มาเรีย บรานญาส โมเรรา (Maria Branyas Morera)
(คอลัมน์ทะลุกรอบ ของ ป๋วย อุ่นใจ / ความลับของเซนเทนาเรียน หญิงชราที่อายุยืนที่สุด หน้า 47-48)
เจน กูดอลล์ คือ นักวานรวิทยาและนักอนุรักษ์คนสำคัญของโลก
จากไปเมื่อ วันที่ 1 ตุลาคม 2568 นี้เอง
“บัญชา ธนบุญสมบัติ” เชิญชวนร่วมรำลึกถึงเธอ
รำลึกถึง เพราะ “เจน” เป็นนักวิทยาศาสตร์ชั้นนำที่นำศาสตร์ “พฤติกรรมวิทยา” ไปเปิดโลกลิงชิมแปนซี
แล้วเชื่อมโยงกลับมายัง “มนุษย์” ว่ามีส่วนสัมพันธ์ในฐานะเพื่อนร่วมโลกใกล้ชิด
และความสัมพันธ์นี้เอง ทำให้ “เจน” มีเมตตาธรรมต่อลิงชิมแปนซีรวมไปถึงสรรพสิ่งต่างๆ ในโลกสูงอย่างยิ่ง
“ความใส่ใจต่อผู้อื่น ไม่ว่าจะเป็นผู้คนหรือสัตว์ คือสิ่งที่ทำให้เราเป็นมนุษย์อย่างสมบูรณ์”
คือจุดยืนของ “เจน”
อ่านบทความของ “บัญชา ธนบุญสมบัติ” แล้ว
หากจะสัมผัส เจน กูดอลล์ อย่างครบถ้วนสมบูรณ์ยิ่งขึ้น
แนะนำชมสารคดีของ Netflix เรื่อง Famous Last Words : “The Final Words of Dr. Jane Goodall
ถ่ายทำเมื่อเดือนมีนาคมปีนี้ และจะนำเสนอหลังที่เธอเสียชีวิตแล้ว
ซึ่งไม่กี่เดือนหลังจากนั้น–วันที่ 1 ตุลาคม เจนจากไป
สัมภาษณ์สุดท้ายนั้น เราสัมผัสได้ถึง ความเรียบง่าย แต่ก็มากด้วยความมุ่งมั่นมุ่งหมายที่จะปกป้องโลก
ภายใต้ความหวังกับมนุษยชาติ ที่เธอเชื่ออย่างจริงใจ
“มนุษย์ส่วนใหญ่มีเกียรติและมีคุณธรรม”
ส่วนสตรี อีกคนหนึ่ง
“ป๋วย อุ่นใจ” พาทะลุกรอบไปรู้จัก
เป็นอดีตพยาบาลสาวจากสเปน นาม “มาเรีย บรานญาส โมเรรา” (Maria Branyas Morera)
เป็น “ซูเปอร์เซนเทนาเรียน (supercentenarian)” หรือผู้ที่มีอายุยืนเกินกว่า 110 ปี ยืนนานที่สุดในโลก
การมีอายุยืนของมาเรีย
สร้างแรงบันดาลใจให้นักวิทยาศาสตร์และนักวิจัยศึกษาลองเจวิตี้ (Longevity) หรือการมีอายุขัยที่ยืนยาวอย่างมีคุณภาพ
โดยขอศึกษาจาก ร่างกายและการใช้ชีวิตของมาเรีย
ภายใต้ความเชื่อที่ว่าในร่างกายของมาเรียน่าจะมีความลับทางชีววิทยาที่อยู่เบื้องหลังปริศนาแห่งความอายุยืนของเธอได้
ซึ่งมาเรียก็ยินยอมอย่างเต็มใจ
“ศึกษาฉันเถอะ เรียนรู้จากฉัน” มาเรียกบอกกับนักวิทยาศาสตร์และนักวิจัย
นำมาสู่การศึกษาวิจัยมาเรียอย่างละเอียด ภายใต้โค้ดเนม M116
“หญิงชรารหัส M116” เป็นความหวังว่า อาจเฉลย “ความลับ” ของการอยู่นานหรือเป็นอมตะของมนุษย์ได้
แน่นอน ความลับแห่งอมตะจาก “มาเรีย” นี้
คงไม่เชื่อมโยงไปถึงบทสนทนาของประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน ของรัสเซีย กับ ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน
สองผู้นำสนทนาถึงความเป็นไปได้ที่มนุษย์จะมีอายุยืนถึง 150 ปี ระหว่างเข้าร่วมพิธีฉลอง 80 ปีของการสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่กรุงปักกิ่ง เมื่อวันที่ 3 กันยายน
150 ปีด้วยเทคโนโลยีชีวภาพโดยเฉพาะการปลูกถ่ายอวัยวะ
เป็นเรื่องดีแน่ หากมนุษย์จะมีร่างกายและสุขภาพดีไปถึง 150 ปี
แต่ก็น่าสยดสยอง หากความเป็นอมตะนั้น
ถูก “สงวน” หรือเก็บไว้ให้กับ” ผู้นำมหาอำนาจโลก”
มีการนินทากันว่า ปูติน นั้น “หมกมุ่น” กับเรื่องความเป็นอมตะอย่างมาก
ซึ่งนั่นไม่ใช่เรื่องดีของโลกแน่ๆ
เพราะเราคงไม่อยากให้ผู้นำ “บ้าอำนาจ” ทั้งหลาย เป็นอมตะสักเท่าไร
เจน กูดอลล์ ที่แม้จะขึ้นชื่อในเรื่องเมตตาธรรม
แต่เธอให้สัมภาษณ์ไว้ในสารคดี Famous Last Words ตอนหนึ่ง
“…ฉันอยากส่งคนที่ฉันไม่ชอบทั้งหมดขึ้นจรวดของอีลอน มัสก์ ผู้ก่อตั้ง SpaceX ไปนอกโลก”
” …คนเหล่านั้น คือ มัสก์, ทรัมป์, ปูติน, สี จิ้นผิง รวมไปถึงนายกรัฐมนตรีอิสราเอล เบนจามิน เนทันยาฮู และสมาชิกคณะรัฐมนตรีฝ่ายขวาของเขา”
ฟังแล้ว หลายคนคงอดยิ้มกับอารมณ์ขันนี้ไม่ได้
และยกมือเห็นด้วยกับ “เจน”
