บทความพิเศษ | วีรพันธุ์
การปฏิวัติวัฒนธรรมจีน
ภาพสะท้อน
จากวรรณกรรมร่วมสมัย ‘กี่เพ้า’
การปฏิวัติวัฒนธรรมจีนมีความสำคัญต่อการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมของสังคมจีนยุคใหม่ภายใต้การนำของพรรคคอมมิวนิสต์จีน
จำได้ว่า สมัยผู้เขียนเป็นนักศึกษาการเรียนหรืออ่านตำราเกี่ยวกับประเด็นนี้รู้สึกเป็นเรื่องซีเรียส
แต่พอมาเจอประเด็นนี้อีกครั้งในวรรณกรรมที่เป็นนวนิยายหรือเป็นข้อเขียนจากประสบการณ์ตรงของนักเขียน กลับกลายเป็นเรื่องที่น่าอ่านน่าติดตาม
ต้องออกตัวก่อนว่า ผู้เขียนไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญเรื่องการปฏิวัติวัฒนธรรมจีน เป็นเพียงผู้สนใจเรื่องจีนในหลากหลายแง่มุม ชอบอ่านวรรณกรรมที่เกี่ยวกับจีนมาตั้งแต่เรียนชั้นประถม
“ไซอิ๋ว” เป็นวรรณกรรมจีนเรื่องแรกที่ผู้เขียนและผองเพื่อนชอบนอนอ่านบนพื้นห้องสมุดโรงเรียนตอนพักเที่ยง
เมื่อโตขึ้นเรียนชั้นมัธยม ก็ได้เรียนรู้วรรณกรรมจีนเรื่องสามก๊ก ในแบบเรียนภาษาไทยของกระทรวงศึกษาธิการที่ตัดเป็นตอนๆ มาให้เรียนในชั่วโมงวรรณคดี เช่น ตอนโจโฉแตกทัพเรือ (จำไม่ได้แล้วว่าเรียนตอน ม.ไหน)
และเมื่อเรียนมหาวิทยาลัย (แถวท่าพระจันทร์) ได้อ่านเรื่องราวเกี่ยวกับจีนมากขึ้น
วรรณกรรม (เกี่ยวกับ) จีนที่ชอบอ่านเป็นแนวชีวิตที่มีการต่อสู้กับความยากลำบาก เช่น อยู่กับก๋ง ของ หยก บูรพา คนลากรถ ของ เหล่าเส้อ แปลเป็นภาษาไทยโดย “เนียน” จดหมายจากเมืองไทย ของ โบตั๋น (ได้รับรางวัลองค์การ สปอ. หรือซีโต้ 2512) เป็นต้น
สมัยนั้นประเทศจีนยังปิดประเทศ มีประธานเหมา เจ๋อตง เป็นผู้นำสูงสุดปกครองประเทศตามอุดมการคอมมิวนิสต์ เนื่องจากเป็นยุคสงครามเย็น เสรีภาพในการนำเสนอข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับประเทศจีนอยู่ในวงจำกัด
การสื่อสารก็ยังไม่ก้าวหน้าอย่างปัจจุบัน เลยทำให้เรื่องราวข่าวสารเกี่ยวกับประเทศจีนและการปฏิวัติวัฒนธรรมจีนอยู่ในวงแคบ
ส่วนมากได้จากการอ่านหนังสือ เอกสาร หนังสือพิมพ์ ฟังการบรรยายของผู้รู้ในโอกาสต่างๆ
สื่อหลักอย่างหนังสือพิมพ์ วิทยุโทรทัศน์ต้องนำเสนอข่าวสารในขอบเขตที่รัฐอนุญาต
แถมวิทยุโทรทัศน์มีกำหนดเวลาเปิด-ปิดสถานีอีกต่างหาก ยิ่งทำให้การรับรู้เรื่องราวเกี่ยวกับประเทศจีนยิ่งน้อยลงไปอีก
เมื่ออ่าน “กี่เพ้า” ของ พงศกร (พิมพ์ครั้งที่ 7 โดยสำนักพิมพ์กรู๊ฟ พับลิชชิ่ง, 2563) จบลง ประเด็นที่สะกิดใจผู้เขียนให้ตั้งคำถาม ว่าทำไมการปฏิวัติวัฒนธรรมจีนจึงเพ่งเล็งไปที่กี่เพ้า ชุดแต่งกายของผู้หญิง และแน่นอน คงจะทำให้ผู้หญิงจำนวนมากมายมหาศาลเดือดร้อนแน่นอน
ผู้เขียนพยายามทบทวนเนื้อหาที่อ่าน ก็พอจะเข้าใจได้ว่ากี่เพ้าในสายตาของผู้กุมอำนาจรัฐเป็น “สัญลักษณ์ของวัฒนธรรมเก่า” ที่ต้องถูกทำลายล้าง โดยการเผาทำลาย
พงศกรได้บอกเล่าผ่านนวนิยายถึงเรื่องราวอันเป็นที่มาของกี่เพ้าไว้ว่า กี่เพ้าเป็นภาษาจีนแต้จิ๋ว หรือ “ฉีเผา” ในภาษาจีนกลาง มีต้นกำเนิดในสมัยราชวงศ์ชิงซึ่งพระนางซูสีไทเฮา ปกครองประเทศจีน
กี่เพ้าจึงมีภาพลักษณ์เป็นตัวแทนของชนชั้นสูงในสายตาของรัฐบาลคอมมิวนิสต์จีน และถือเป็นศัตรูทางชนชั้นที่ต้องถูกล้มล้าง
กองกำลังที่รัฐจัดตั้งขึ้นเริ่มกวาดล้างเผาทำลาย “สิ่งของเครื่องใช้ใดก็ตาม” ที่เป็นสัญลักษณ์ของวัฒนธรรมเก่าหรือชนชั้นสูง โดยเข้ารื้อค้นอาคารบ้านเรือนและยึดเอามาเผาทำลาย แม้กระทั่งรูปภาพผู้หญิงสวมกี่เพ้าก็ไม่มีการละเว้น
ในเมืองใหญ่อย่างนครเซี่ยงไฮ้ ที่นับเป็นศูนย์กลางความเจริญด้านแฟชั่น ชาวเมืองมีวิถีชีวิตที่หรูหราซึ่งบ่งบอกถึงการเป็นชนชั้นสูง เซี่ยงไฮ้จึงเป็นเป้าหมายหนึ่งของปฏิบัติการกวาดล้างวัฒนธรรมเก่า
กี่เพ้าในนครเซี่ยงไฮ้จึงถูกยึดมาเผานับหมื่นชุด
การกวาดล้างครั้งนี้กระทบถึงช่างเสื้อผู้ตัดเย็บกี่เพ้าอย่างเลี่ยงไม่ได้ ในฐานะที่เป็น “ผู้ผลิตซ้ำวัฒนธรรมเดิม” จึงมีช่างเสื้อจำนวนไม่น้อยที่ถูกจับส่งไปเป็นชาวนาในชนบท
อีกส่วนหนึ่งหลบหนีสู่ฮ่องกงและเกาะอื่นๆ ที่เป็นดินแดนในปกครองของอังกฤษในขณะนั้น
ช่างเสื้อเหล่านี้มีส่วนสำคัญทำให้กี่เพ้าเหลือรอดและได้รับการฟื้นฟูกลายเป็น “มรดกทางวัฒนธรรม” ที่ทรงคุณค่าอีกครั้งในโลกเสรี มีการเก็บรักษาในพิพิธภัณฑ์เอกชนของมหาเศรษฐีชาวฮ่องกง และจัดแสดงสู่สายตาสาธารณชนทั้งที่ฮ่องกง และ The Met พิพิธภัณฑ์ ที่มหานครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา
ซึ่งเป็นฉากเริ่มเรื่องราวการฆาตกรรมอันลึกลับน่าตื่นเต้นชวนติดตาม โดยมีกี่เพ้าเป็นปมปริศนา
วรรณกรรมแนะนำให้ผู้อ่านรู้จักกี่เพ้าที่ผู้หญิงจีนสวมใส่ในยุคสมัยต่างๆ ผ่านการแสดงนิทรรศการจัดโดย The Met ที่ขอยืมกี่เพ้า 30 ชุด จากพิพิธภัณฑ์ของมหาเศรษฐีชาวฮ่องกงมาจัดแสดงให้ชาวอเมริกันได้ชมถึงมหานครนิวยอร์ก
แต่ละชุดสะท้อนภาพสังคมจีนในช่วงเวลาที่แตกต่างกันในประวัติศาสตร์อันยาวนานของจีน
เริ่มตั้งแต่สมัยราชวงศ์ชิงอันเป็นยุคที่พระนางซูสีไทเฮาเรืองอำนาจขึ้นปกครองประเทศจีน และเป็นยุคที่กี่เพ้าถือกำเนิดขึ้น
ต่อมาถึงยุคสงครามฝิ่น (เข้าใจว่าเป็นยุคที่จีนต้องขับเคี่ยวกับชาติมหาอำนาจตะวันตกอย่างอังกฤษที่เข้ามาแสวงประโยชน์ในจีน) จีนยุคใหม่และยุคปฏิวัติเปลี่ยนประเทศเป็น “จีนคอมมิวนิสต์”
และในยุคนี้เองมีการปฏิวัติวัฒนธรรม ซึ่งส่งผลกระทบถึงรูปลักษณ์ของกี่เพ้าที่เปลี่ยนไป
จากชุดที่หรูหรา สีสันสดใส งดงามทรงคุณค่า ดังเช่นกี่เพ้าชุดแรกที่ส่งมาจัดแสดงเป็นของมาดามซง ซิงหลิง ภรรยาของประธานาธิบดีซุน ยัตเซ็น ที่มีลวดลายดอกลิลลี่จีนปักด้วยไหมทองคำบนชุดกี่เพ้า
เปลี่ยนเป็นกี่เพ้าที่สะท้อนความเรียบง่ายของสังคมชาวนา
เห็นได้จากชุดกี่เพ้าของนางเจียง ชิง ผู้เกิดในยุคแห่งการปฏิวัติเปลี่ยนประเทศเป็นคอมมิวนิสต์ และต่อมาเป็นภรรยาของท่านประธานเหมา เป็นกี่เพ้าที่ไม่หรูหรา ตัดเย็บด้วยผ้าแพรสีน้ำเงินซึ่งเป็นสีที่ประธานเหมาชื่นชอบ
นิทรรศการปิดท้ายด้วยกี่เพ้าชุดที่ 31 เป็นกี่เพ้าไหมสีแดงเข้ม ปักลวดลายรูปดอกไม้สีชมพูด้วยเส้นไหมแสนงดงาม
ชุดนี้มีความพิเศษเป็นไฮไลต์ของวรรณกรรมเรื่องนี้ก็ว่าได้
ความพิเศษแรก คือเป็นชุดที่ส่งมาเกินจำนวนที่ขอยืม โดยฝ่ายพิพิธภัณฑ์ทางฮ่องกงจัดส่งกี่เพ้าชุดนี้รวมมาในกล่องเดียวกับกี่เพ้าชุดที่ 30 ทางฝ่าย The Met ผู้จัดนิทรรศการตัดสินใจในเวลากระชั้นมากๆ นำกี่เพ้าชุดนี้ออกจัดแสดงโดยไม่ได้บอกเจ้าของให้ทราบล่วงหน้า
พอถึงวันเปิดนิทรรศการที่เจ้าของพิพิธภัณฑ์กี่เพ้าฮ่องกงมาร่วมเปิดด้วยตนเอง เกิดเหตุไม่คาดคิดชวนฉงนกันไปทั้งงาน และกลายเป็นปมปริศนาเกี่ยวกับกี่เพ้าชุดที่ 31 ก็เริ่มต้นขึ้น
ความพิเศษที่สอง คือกี่เพ้าชุดนี้เป็นหัวใจของการเดินเรื่องราวทั้งหมด ตั้งแต่การนำเสนอปมเงื่อนอันเป็นปริศนาของการฆาตกรรมหญิงสาว (ชาวไทยที่เติบโตในครอบครัวของมหาเศรษฐีฮ่องกงในฐานะ “ว่าที่เจ้าสาว” ที่ประมุขของบ้านเตรียมไว้ให้ลูกชายคนโต) ผู้เป็นเจ้าของเคยสวมใส่กี่เพ้าชุดนี้
และการคลี่คลายปมปริศนาเพื่อเผยโฉมฆาตกร “โดยมีคำตอบอยู่ที่กี่เพ้า”
จากวรรณกรรม ผู้เขียนรู้สึกว่าการปฏิวัติวัฒนธรรมมุ่งเน้นไปที่การทำลายล้างวัฒนธรรมเก่าในส่วนที่เป็น “วัฒนธรรมทางวัตถุ” ตามเรื่องคือกี่เพ้า ซึ่งเป็นชุดแต่งกายของผู้หญิง
การที่กี่เพ้าเป็นเป้าหมายที่ต้องถูกทำลายล้างย่อมส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตและจิตใจของผู้หญิงโดยตรง ที่ต้องละทิ้งชุดแต่งกายที่สวมใส่จนเคยชินไปสู่ชุดแต่งกายแบบใหม่ที่มีอำนาจรัฐชี้นำให้สวมใส่
แม้ไม่พอใจรูปลักษณ์และสีสัน แต่ต้อง “จำใจ” สวมใส่ โดยไม่อาจปริปากโต้แย้งต่อระบบอำนาจนิยมที่ทรงพลังยิ่งของจีนในช่วงเวลานั้น
ทำให้นึกถึงสยามประเทศในยุค “มาลานำไทย” ในวรรณกรรมสี่แผ่นดิน ของท่านอาจารย์ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช ที่รัฐให้ยกเลิกวัฒนธรรมการกินหมาก เลิกนุ่งโจงกระเบน ให้หันมานุ่งซิ่น/ผ้าถุง ซึ่งล้วนส่งผลกระทบต่อผู้หญิงจำนวนมากโดยตรง ทำให้การกินหมากต้องเป็นเรื่องที่ต้องหลบๆ ซ่อนๆ
ภาพที่สร้างอารมณ์ขันให้ผู้อ่านต้องยิ้มหรือหัวเราะออกมา ก็ตอนที่ช้อยนั่งรถม้ามาเยี่ยมแม่พลอยที่บ้าน ช้อยต้องนุ่งผ้าถุงทับชุดโจงกระเบนไว้ข้างใน มองเผินๆ เหมือนทำตามนโยบายรัฐบาลอย่างเต็มที่
เมื่อมาถึงหน้าตึกบ้านแม่พลอย ก็ถอดผ้าถุงออกตรงหน้าตึกนั้นเอง เหลือแต่ชุดโจงกระเบนเหมือนเดิมเดินเข้าบ้านแม่พลอย
แม้จะเป็นฉากหนึ่งในวรรณกรรม แต่สิ่งที่ช้อยทำอาจสะท้อนภาพของหญิงไทยในพระนครยุคนั้นอีกจำนวนมากที่ไม่ได้อยากนุ่งผ้าถุง แต่จำใจต้องนุ่งเพราะ “เป็นนโยบายรัฐ”
นอกจากนี้ วรรณกรรมกี่เพ้ายังสะท้อนให้เห็นการเผชิญหน้าและความขัดแย้งในครอบครัว ระหว่างค่านิยมตะวันตกที่เน้นเรื่องสิทธิเสรีภาพส่วนบุคคลและความเสมอภาคระหว่างเพศ ที่ลูกๆ ต้องการเลือกคู่ชีวิตของตนด้วยตนเอง กับค่านิยมดั้งเดิมของจีนที่พ่อแม่ยังเน้นเรื่องอาวุโส ที่ผู้น้อยหรือลูกๆ ต้องเชื่อฟังและกตัญญูรู้คุณต่อผู้ใหญ่หรือพ่อแม่
สิ่งที่พ่อแม่คิดและตระเตรียมไว้ให้ลูกจึงเป็นเรื่องถูกต้องเหมาะสม เปี่ยมล้นไปด้วยความหวังดี
การแต่งงานแบบ “คลุมถุงชน” ที่พ่อแม่เตรียมเจ้าสาวไว้ให้ลูกชายจึงเป็นเรื่องถูกต้องเหมาะสม ลูกๆ ไม่น่าจะโต้แย้ง
ในวรรณกรรมกี่เพ้าสะท้อนการปะทะกันของค่านิยมสองกระแสนี้อย่างรุนแรงในครอบครัว ชนิดที่เรียกว่า “ไม่มีใครยอมใคร”
จนไม่น่าเชื่อว่าสิ่งที่เป็นความคิดที่คนเรายึดถือมีพลังผลักดัน จนนำไปสู่การฆาตกรรมที่มีปมปริศนาอยู่ที่กี่เพ้าในที่สุด
นอกจากนี้ วรรณกรรมกี่เพ้ายังสะท้อนค่านิยม “ชายเป็นใหญ่” ในหลายแง่มุม
เช่น สามีผู้เป็นประมุขของบ้านมีภรรยาหลายคนอาศัยอยู่ร่วมชายคาบ้านเดียวกันเป็นครอบครัวใหญ่
การให้ความสำคัญกับลูกชายคนโตที่จะเป็นผู้สืบวงศ์ตระกูล
และการตั้งข้อรังเกียจเรื่องรักร่วมเพศ/ชายรักชาย หรือ “การเป็นชายไม่เต็มตัวหรือ ไม่แมน” เป็นสิ่งที่รับไม่ได้ สังคมดูถูก และยิ่งมาชอบเพศเดียวกันถึงขนาดจะแต่งงานเป็นคู่ชีวิตกันด้วยแล้ว จึงเป็นเรื่องที่คนซึ่งยึดถือค่านิยมเดิมรับไม่ได้
แม้กระทั่งความเชื่อ (ของคนจีนบางกลุ่ม) เรื่อง “หมิงฟุน/Ming Hun” หรือ “เจ้าสาวผี” ที่ชายใดตายโดยยังไม่ได้แต่งงาน เมื่อจะฝังในสุสาน ทางครอบครัวต้อง “จัดหาศพผู้หญิง” มาทำพิธีแต่งงานแล้วฝังเคียงคู่กับศพชายเพื่อให้ทั้งคู่ได้ครองรักกันชั่วนิรันดรในโลกหน้า
ล้วนสะท้อนความคิดและค่านิยมแบบชายเป็นใหญ่ทั้งสิ้น
ผู้เขียนคิดในใจเล่นๆ ว่าหากมีผู้หญิงโสดตายจะมีใครหา “เจ้าบ่าวผี” มาแต่งงานด้วยเพื่อชีวิตที่สุขสมบูรณ์ในโลกหน้าหรือไม่ ส่วนมากแล้วมักจะได้ยินแต่คำเสียดสี ทำนองว่า “ขึ้นคาน หรือขายไม่ออก”
วรรณกรรมกี่เพ้าชี้ชวนให้นึกถึงการปฏิวัติวัฒนธรรมจีนระดับชาติที่รัฐเป็นฝ่ายใช้อำนาจและกองกำลังผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลง อาจกล่าวได้ว่า กี่เพ้าเป็น “วัตถุทางวัฒนธรรม” เพียงหนึ่งในอีกหลายอย่างที่กลายเป็นเหยื่อในสายตารัฐที่มองว่าเป็นสัญลักษณ์ของวัฒนธรรมเดิม กี่เพ้าจึงต้องถูกทำลายล้างให้สิ้นซากในช่วงที่มีการปฏิวัติวัฒนธรรม
จริงๆ แล้วการปฏิวัติวัฒนธรรมที่ปรากฏในวรรณกรรมเล่มอื่นๆ ที่ผู้เขียนเคยอ่าน สะท้อนปฏิบัติการที่มีการกวาดล้างทำลายวัตถุทางวัฒนธรรมอื่นๆ อีกมากมาย
มีภาพของการใช้ความรุนแรงและโหดร้ายมากกว่าที่ปรากฏในวรรณกรรมกี่เพ้าหลายเท่านัก
จนมีการขนานนามว่าการปฏิวัติวัฒนธรรมเป็น “บาดแผลทางประวัติศาสตร์” ของจีน
ดังวรรณกรรมเรื่อง “หงส์ป่า” (Wild Swans) ของ Jung Chang แปลเป็นภาษาไทยโดย จิตราภรณ์ ตันรัตนกุล ที่นำเสนอเรื่องราวชีวิตของผู้หญิงจีนสามชั่วอายุคน (รุ่นยาย-แม่-และตัวยุง จาง เอง) มีเนื้อเรื่องบางช่วงบางตอนสะท้อนภาพสังคมจีนในยุคของการปฏิวัติวัฒนธรรม ที่ผู้เขียนอยากนำมาเล่าสู่กันฟังพอให้เห็นภาพคร่าวๆ ของการปฏิวัติวัฒนธรรมจากคำบอกเล่าจากประสบการณ์ตรงของยุง จาง เอง
ซึ่งขณะที่เขียนวรรณกรรมเรื่องนี้ ยุง จาง ใช้ชีวิตอยู่ในอังกฤษ
จากวรรณกรรมหงส์ป่า ปฏิบัติการของการปฏิวัติวัฒนธรรมเกิดขึ้นในช่วงเวลา 10 ปี ระหว่างปี 1966 และจบลงในปี 1976 (ซึ่งเป็นปีที่ประธานเหมา เจ๋อตง ถึงแก่อสัญกรรม) มีการจัดตั้ง “ขบวนการหรือกลุ่มเรดการ์ด” ซึ่งเป็นเยาวชนคนหนุ่มสาว ส่วนมากยังอยู่ในวัยเรียน
คนหนุ่มสาวเหล่านี้ได้รับการปลุกเร้าให้ “บดขยี้ความเลวร้ายสี่ประการ คือแนวความคิดอันล้าสมัย วัฒนธรรมโบราณ ขนบประเพณีที่ล้าหลัง และความเคยชินเก่าๆ”
กลุ่มคนที่เป็นเป้าหมายของการกวาดล้าง (ฐานที่เป็นผู้สร้างสิ่งที่ถูกมองว่าเป็นความเลวร้ายทั้งสี่ดังกล่าว) เช่น จิตรกร นักเขียน ศิลปิน ครู ปัญญาชน พระ และกลุ่มคนที่ถือว่าเป็น “ศัตรูทางชนชั้น” เช่น เจ้าที่ดิน พ่อค้านายทุน
รูปธรรมของการทำลายล้างที่เกิดขึ้นทั่วไป ได้แก่ การเผาทำลายภาพเขียน หนังสือ รูปปั้น วัด เจดีย์ ฮวงซุ้ยโบราณ ราชวัง กำแพงเมืองและสิ่งอื่นๆ ที่ถูกมองว่าเป็น “วัฒนธรรมเก่า”
ผลที่ตามมาคือ สิ่งที่ชาวจีนสั่งสมเป็นอารยธรรมมานับพันๆ ปี ไม่ว่าจะเป็นวรรณคดี คัมภีร์ทางศาสนา สถาปัตยกรรมสิ่งก่อสร้าง ศิลปะแขนงต่างๆ ได้ถูกทำลายลงอย่างน่าเสียดาย
ยุง จาง ได้บอกเล่าในวรรณกรรมหงส์ป่าว่า มี “วัฒนธรรมเก่า” เพียงไม่กี่อย่างเท่านั้นที่เหลือรอดจากเงื้อมมือของกลุ่มเรดการ์ด เช่น พระราชวังที่ปักกิ่ง ซึ่งนายกรัฐมนตรีโจว เอินไหล ส่งทหารไปคุ้มครองและมีคำสั่งพิเศษว่าพระราชวังแห่งนี้ต้องได้รับการคุ้มครอง (แต่จะด้วยเหตุผลใดก็สุดจะคาดเดา)
ทำให้ผู้เขียนหวนนึกถึงวรรณกรรมสามก๊ก และไซอิ๋ว ที่ผู้เขียนเคยเรียนเคยอ่านสมัยเป็นนักเรียน คงจะไม่เหลือรอด แล้วให้นึกเสียดายความวิริยอุตสาหะของ “พระถังซำจั๋ง” และศิษยานุศิษย์อย่างหงอคง และตือโป๊ยก่าย ที่อุตส่าห์เดินทางดั้นด้นฝ่าฟันอันตรายไปอัญเชิญพระไตรปิฎกจากชมพูทวีปเพื่อนำพุทธศาสนาสู่แผ่นดินจีน
มองรวมๆ แล้ว ในมุมหนึ่ง วรรณกรรมกี่เพ้าสะท้อนส่วนหนึ่งของผลกระทบจากการปฏิวัติวัฒนธรรมระดับประเทศ
และการฟื้นฟูให้กี่เพ้ากลับมามีรูปโฉมงดงาม สีสันสดใสอีกครั้งในโลกเสรีหลังการปฏิวัติวัฒนธรรม ดังปรากฏแก่สายตาของผู้เข้าชมนิทรรศการ ที่ได้ยลโฉมกี่เพ้าชุดที่ 31
ในอีกมุมหนึ่ง วรรณกรรมกี่เพ้านำเสนอเรื่องราวที่ผู้เขียนมองว่าเป็นความพยายามที่จะทำการ “ปฏิวัติวัฒนธรรมครอบครัว” ที่ลูกๆ ซึ่งเป็นคนรุ่นใหม่ลุกขึ้นมาท้าทายอำนาจของพ่อแม่และค่านิยมแบบเก่า โดยการยืนยันที่จะเดินตามค่านิยมแบบตะวันตกที่ตนยึดถือซึ่งเน้นสิทธิเสรีภาพและความเสมอภาคส่วนบุคคลทั้งในเรื่องต้องการเลือกคนที่จะเป็นคู่ครองเอง เท่ากับเป็นการปฏิเสธเรื่องการแต่งงานแบบ “คลุมถุงชน” ที่พ่อแม่เตรียมไว้ให้
ยิ่งไปกว่านั้น การที่ลูกชายยืนยันที่จะแต่งงานกับ “ชายคนรัก” เท่ากับปฏิเสธค่านิยมเรื่องคู่ครองที่ต้องเป็น “ชายจริงหญิงแท้”
และยิ่งความรักแบบชายรักชายเกิดขึ้นกับลูกชายคนโตด้วยแล้ว เท่ากับเป็นการดับฝันของพ่อแม่ในเรื่องการสืบทอดวงศ์ตระกูลตามค่านิยมเดิม
การปฏิวัติเพื่อเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมครอบครัวจึงไม่ได้ง่าย ตามท้องเรื่องฝ่ายลูกๆ ที่ลุกขึ้นมาฝ่าฝืนค่านิยมเดิมของครอบครัวเป็นฝ่ายพ่ายแพ้ถึงขั้นสังเวยชีวิต เป็น “โศกนาฏกรรมแห่งความรัก” ชวนสยองขวัญ
ไม่ว่าจะเป็นความรักของ “เขาและเขา” (ที่ผู้ใหญ่ไม่ปลื้ม) หรือของ “เขาและเธอ” (ที่กล้าลุกขึ้นมาแหวกม่านประเพณี)
แม้ว่าเรื่องราวทั้งหมดนี้เป็นชีวิตในนวนิยายที่มีจุดจบอันแสนเศร้า แต่วรรณกรรมกี่เพ้าเหมือนกับจะบอกผู้อ่านเป็นนัยๆ ว่าเรื่องแบบนี้อาจสะท้อนชีวิตจริงของใครๆ ในสังคมก็เป็นได้ ที่หลายคนอาจกำลังเผชิญกับ “ค่านิยมและประเพณีเดิมๆ” อันยากที่จะเปลี่ยนแปลงท่ามกลางความเจริญของโลกสมัยใหม่
และใครก็ตามที่ลุกขึ้นมาท้าทายอำนาจแบบประเพณีนิยมอาจมีจุดจบอันแสนเจ็บปวดแบบ “เขาและเธอ” ก็เป็นได้
ป.ล. อย่างไรก็ตาม วรรณกรรมกี่เพ้ายังมีภาพของความรักแบบ “แฮปปี้เอ็นดิ้ง” แถมท้ายมาด้วยพอให้ผู้อ่านมีรอยยิ้มอย่างโล่งใจ
ที่ “พระเอกขี่ม้าขาวมาช่วยนางเอกให้รอดพ้นอันตรายได้ทันเวลาพอดี แล้วทั้งคู่ก็ได้ครองรักกันอย่างมีความสุข…”
