มองบ้านมองเมือง | ปริญญา ตรีน้อยใส
แฟนานุแฟนมองบ้านมองเมืองคงเห็นว่า เริ่มต้นจากมองว่า การขนส่งระบบรางปัจจุบัน กลายเป็นทางสัญจรหลัก ของคนกรุงเทพฯ และนักท่องเที่ยว ส่งผลต่อพื้นที่การปกครองท้องถิ่น รูปสัณฐานเมือง และภูมิทัศน์เมือง จนถึงนามสถานีและรหัสที่ใช้เรียกขาน แบบว่ายาวต่อเนื่องมาแล้วหลายฉบับ
ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้น ล้วนสะท้อนให้เห็นการแปรเปลี่ยนของเมืองอย่างชัดเจน
ย้อนกลับไปในอดีต ด้วยสภาพภูมิประเทศ บางกอก เป็นเพียงหมู่บ้านเล็กๆ ริมทางน้ำ
ต่อมากลายเป็น เมืองหน้าด่าน ริมแม่น้ำเจ้าพระยา จนเป็นราชธานี กรุงเทพ เมืองหลวงของสยาม ที่มีเพียงการสัญจรทางน้ำ ส่งผลต่อการตั้งถิ่นฐาน การก่อสร้างอาคารบ้านเรือน
จนกลายเป็นภาพลักษณ์ที่รู้จักคุ้นเคย
ย้อนกลับไปเมื่อร้อยห้าสิบกว่าปีก่อน การตัดถนนสายแรก คือถนนเจริญกรุง ที่เป็นจุดเริ่มต้นของการสัญจรทางบก
ในระยะแรกการสร้างถนนสายต่อมายังต้องใช้ดินในพื้นที่ข้างเคียงมาปรับระดับ ภาพถนนและคลองจึงเคียงคู่กัน การสัญจรทางน้ำแบบเดิมและทางถนนแบบใหม่ จึงเกื้อหนุนสัมพันธ์กัน
แม้การขนส่งระบบรางจะเกิดขึ้นหลังจากนั้นไม่นาน แต่มุ่งเน้นไปด้านคมนาคมและขนส่ง สู่ภูมิภาคต่างๆ ทั่วราชอาณาจักร ได้นำความเจริญสู่มณฑลต่างๆ และความเจริญในภูมิภาค
ทิศทางการพัฒนาประเทศตามกระแสตะวันตกในเวลาต่อมา จากถนน สู่ทางหลวง ทางหลวงพิเศษ ทางด่วน ที่ยกระดับหรือที่ลอดใต้ ล้วนเอื้อต่อการเดินทางของผู้คนที่อาศัยยานพาหนะต่างๆ โดยเฉพาะส่วนบุคคล ทำให้บ้านจัดสรรขยายออกไปทั่วปริมณฑล
จนเป็น กรุงเทพมหานคร
ต่อมา ปัญหาการจราจรทั้งระยะทางและระยะเวลา ทำให้การขนส่งระบบรางกลับมาสู่นครหลวง โครงการรถไฟลอยฟ้ากลางถนน เมื่อยี่สิบห้าปีที่แล้ว ได้รับความนิยมและช่วยแก้ปัญหาจราจรได้มาก จนเกิดเครือข่ายขนส่งรถไฟฟ้า ทั้งในกรุงเทพฯ และจังหวัดใกล้เคียง
ภูมิทัศน์เมืองที่เคยเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง เมื่อการสัญจรทางถนน มาแทนทางน้ำ เช่นเดียวกับการสร้างอาคารบ้านเรือนนั้น คงจะเปลี่ยนไปอีกครั้งอย่างแน่นอน เมื่อการขนส่งระบบราง แทนที่การเดินทางโดยรถยนต์ส่วนบุคคลและสาธารณะ
คอนโดมิเนียมสูงระฟ้า ปรากฏให้เห็นทั้งพระนคร กลายเป็นนาครทัศน์ที่ไม่เหมือนเดิม หรือไม่เหมือนนครอื่นๆ
วิถีชีวิตของคนเมืองต่อไปภายภาคหน้า คงจะแปรเปลี่ยนไป เช่นเดียวกับการปรับเขตพื้นที่การปกครองท้องถิ่น รวมทั้งสภาพเศรษฐกิจและสังคมที่เกี่ยวเนื่อง
…ทุกสิ่งในโลกนี้ ไม่เที่ยงแท้ เกิดขึ้นแล้ว ตั้งอยู่ และต้องดับสลายไป ด้วยประการฉะนี้แล…
