คลุกวงใน | พิศณุ นิลกลัด
แฟนกีฬาหลายคนสงสัยว่า การเป็นทีมเจ้าบ้าน ได้เปรียบทีมเยือนจริงหรือเปล่า
เรื่องนี้มีการเก็บรวบรวมสถิติโดยหลายสถาบัน พบว่าทีมเจ้าบ้านได้เปรียบทีมเยือนจริง
ตัวอย่างเช่น ในการแข่งขันบาสเกตบอล NBA โอกาสชนะของทีมเจ้าบ้านอยู่ที่ 61%
ในการแข่งขันอเมริกันฟุตบอล NFL โอกาสชนะของทีมเจ้าบ้านอยู่ที่ 58%
ในการแข่งขันเบสบอล MLB โอกาสชนะของทีมเจ้าบ้านอยู่ที่ 53%
และในการแข่งขันฮอกกี้ NHL โอกาสชนะของทีมเจ้าบ้านอยู่ที่ 55%
ในฟุตบอลโลก ปีที่เจ้าภาพจัดการแข่งขันได้แชมป์มีถึง 6 สมัย คือ อุรุกวัยในปี 1930, อิตาลีปี 1934, อังกฤษปี 1966, เยอรมนีปี 1974, อาร์เจนตินาปี 1978 และฝรั่งเศสปี 1998
จากสถิติล่าสุดของการแข่งขัน ฟุตบอล อิงลิช พรีเมียร์ ลีก ฤดูกาล 2025/2026 พบว่าโอกาสที่ทีมเจ้าบ้านจะแข่งชนะอยู่ที่ 42% ส่วนโอกาสที่จะชนะเวลาไปเล่นฐานะทีมเยือนอยู่ที่ 31%
ปัจจัยที่ช่วยส่งเสริมให้ทีมเล่นชนะเมื่อเป็นทีมเจ้าบ้านมีดังนี้
1.ความคุ้นเคยกับสนามแข่ง ทีมเจ้าบ้านคุ้นเคยกับสนามแข่งขันเพราะเป็นสนามที่ใช้ฝึกซ้อมเป็นประจำ เมื่อลงแข่งขันจริงก็เกิดความมั่นใจ โดยธรรมชาติของมนุษย์ มักจะเกิดความประหม่า กังวล เมื่ออยู่ในสิ่งแวดล้อมใหม่
ดังนั้น เวลานักกีฬาลงแข่งในฐานะทีมเยือน เมื่อเจอกับสนามแข่งที่ไม่คุ้น ก็เป็นธรรมดาที่จะประหม่าและอาจเล่นได้ไม่ดี
2. เสียงเชียร์จากแฟนๆ ทีมเจ้าบ้าน สำหรับนักกีฬาที่เป็นเจ้าบ้าน เสียงเชียร์จากแฟนๆ ก็ช่วยในเรื่องจิตวิทยา สร้างขวัญกำลังใจให้ฮึกเหิม
นอกจากนี้ สำหรับทีมเยือน เสียงโห่ร้องของแฟนๆ ทีมเจ้าบ้าน ก็เป็นการตั้งใจก่อกวนให้เสียสมาธิ เช่น ในการแข่งขันอเมริกันฟุตบอล NFL เวลาทีมเยือนเป็นฝ่ายบุก กองเชียร์ทีมเจ้าบ้านจะโห่ร้องก่อกวนกึกก้องสนาม ตอนควอเตอร์แบ๊กเตรียมออกคำสั่งเพื่อนร่วมทีมก่อนทำเกมบุก ซึ่งควอเตอร์แบ๊กจะตะโกนเป็นโค้ดลับที่เฉพาะนักอเมริกันในทีมเดียวกันเข้าใจ
ซึ่งการที่แฟนๆ ทีมเจ้าบ้านโห่ร้องกึกก้องสนาม ทำให้นักอเมริกันฟุตบอลทีมเยือนที่กำลังเป็นฝ่ายบุก ไม่ได้ยินโค้ดลับนี้ ทำให้เล่นไม่ตรงแผน
ในทางตรงกันข้าม หากทีมเจ้าบ้านเป็นฝ่ายบุก แฟนๆ ในสนามจะเงียบกริบเพื่อให้นักอเมริกันฟุตบอลทีมเจ้าบ้านได้ยินโค้ดลับของควอเตอร์แบ๊กอย่างชัดเจน
3. เสียงกองเชียร์ทีมเจ้าบ้านมีอิทธิพลต่อการเป่าฟาวล์เข้าข้างทีมเจ้าบ้าน
จากการศึกษาของ ยูนิเวอร์ซิตี ออฟ วูล์ฟเวอร์แฮมตัน (University of Wolverhampton) และลิเวอร์พูล จอห์น มัวร์ส ยูนิเวอร์ซิตี (Liverpool John Moores University) พบว่าเสียงเชียร์ของแฟนๆ ทีมเจ้าบ้านกดดันกรรมการทำให้เป่าฟาวล์ทีมเยือนมากกว่าทีมเจ้าบ้าน
การมีเสียงผู้ชมในสนามแข่งขันมีผลต่อการตัดสินของผู้ตัดสินฟุตบอล ทำให้ผู้ตัดสินลังเลในการตัดสินใจ และทำให้ฟาวล์ทีมเจ้าบ้านน้อยลง 15.5% เมื่อเทียบกับการตัดสินในเกมที่ไม่มีเสียงผู้ชมในสนาม
เสียงของผู้ชมในสนามมีผลต่อการตัดสินใจของผู้ตัดสิน ทำให้ลำเอียงเข้าข้างทีมเจ้าบ้าน เพราะผู้ตัดสินไม่ต้องการให้แฟนๆ ในสนามไม่พอใจ
อย่างไรก็ตาม เรื่องนี้มักเกิดกับกรรมการที่อ่อนประสบการณ์ แต่สำหรับกรรมการที่มีประสบการณ์มักจะไม่นำเสียงโห่ของแฟนๆ มาทำให้ไขว้เขวในการเป่าฟาวล์ทีมเยือน
นอกจากนี้ จากการศึกษาของฮาร์วาร์ด ยูนิเวอร์ซิตี (Harvard University) โดยเก็บรวบรวมข้อมูลของฟุตบอลพรีเมียร์ ลีก อังกฤษ 5,000 เกม ระหว่างปี 1992 ถึงปี 1996 พบว่าแฟนๆ ทีมเจ้าบ้านทุกๆ 10,000 คนที่เข้าชมเกมที่สนามเจ้าบ้าน จะช่วยเพิ่มโอกาสให้ทีมเจ้าบ้านทำประตู 10%
4. เรื่องการเดินทางและที่พัก นักกีฬาเจ้าบ้านไม่ต้องเดินทางให้เหน็ดเหนื่อย และพักที่บ้านตัวเอง อยู่กับครอบครัว ซึ่งทำให้กินอิ่น นอนหลับ ไม่เครียด ซึ่งมีผลดีต่อสุขภาพกายและใจเมื่อลงแข่งขัน ในขณะที่นักกีฬาทีมเยือนต้องเหนื่อยกับการเดินทาง และพักโรงแรม ซึ่งทั้งเหงา ทั้งเหนื่อย
