บทความพิเศษ | มงคล วัชรางค์กุล
เก็บตกฟุตบอลโลก 2026
ฟุตบอลโลกครั้งที่ 23 ปี 2026 สิ้นสุดการแข่งขันแล้ว
แต่มีเหตุการณ์หลายประการที่ลึกซึ้งนอกจากผลการแข่งขันที่ควรบันทึกไว้คือ
ฟุตบอลโลกครั้งนี้แข่งใน 3 ประเทศเจ้าภาพ คือเม็กซิโก แคนาดา และสหรัฐอเมริกา ทีมเข้ารอบ 48 ทีม แบ่งเป็น 12 สาย แข่งขันรวมทั้งหมด 104 นัด
ผมได้ดูทุกนัด เพราะแข่งในทวีปอเมริกาเหนือ เวลาดี แข่งตอนกลางวัน ไม่ต้องอดหลับอดนอนมาคอยดู มีหลายวันที่แข่งพร้อมกัน 6 คู่ Fox Sports ทีวีที่ได้รับลิขสิทธิ์ถ่ายทอดในอเมริกานำมาให้ดูพร้อมกัน 2 ช่อง ช่องละ 3 คู่ ต้องอัดเทปไว้ช่องหนึ่ง แล้วนำมาเปิดดูตอนหลัง
ดูถ่ายทอดสดฟุตบอลโลกทุกวันจนแทบตาแฉะ นำมาฝันสับสนไปหมด มีสาระที่จะเล่าสู่กันดังนี้
สนามแข่ง – ในอเมริกาส่วนใหญ่ใช้สนามแข่ง American Football มาดัดแปลงเป็นสนามแข่งฟุตบอล แต่ละสนามจุคนดูกว่า 60,000 – 70,000 คน สิ่งที่ต้องลงทุนมหาศาลคือการลอกหญ้าเทียมของสนามออก แล้วเอา “หญ้าแท้ ” มาลงแทน แผ่นหญ้าแท้ปะต่อๆ กันเป็นบล็อกๆ ต้องฝังท่อพ่นน้ำเลี้ยงหญ้าไว้ตลอดเวลา
เห็นตอนก่อนแข่งในสนามฟิลาเดลเฟียที่ไปดูก็พ่นน้ำเลี้ยงอย่างนี้
ตอนหยุดพักกินน้ำตอนช่วงกลางของแต่ละครึ่งก็เปิดน้ำฉีดเลี้ยงหญ้า
ผู้บรรยายบอกว่าการใช้หญ้าแท้ปูสนามจะทำให้การกระเด้งของลูกบอลเป็นธรรมชาติ แตกต่างกับการกระเด้งของลูกบอลบนหญ้าเทียม
การหยุดพักดื่มน้ำระหว่างแข่ง – เป็นสิ่งที่ทำกันในการแข่งฟุตบอล Copa America และการแข่ง African Cup of Nations – AFCON นั่นคือในแต่ละครึ่งเวลาเมื่อแข่งมาได้ครึ่งทางจะมีการหยุดพักดื่มน้ำหนึ่งครั้ง แล้วจึงแข่งขันกันต่อไป
แต่วิธีการหยุดพักดื่มน้ำนี้ยังไม่ปรากฏในฟุตบอลยุโรปและฟุตบอลเอเชีย
ผู้ตัดสินหญิง – ต้องบันทึกว่าในการแข่งขันฟุตบอลโลก 2026 มีผู้ตัดสินหญิงลงทำหน้าที่หนึ่งแมตช์ รวมทั้งผู้กำกับเส้น 2 คนก็เป็นผู้หญิงด้วย เธอคือผู้ตัดสินหญิงชาวอเมริกันชื่อ โทริ เพนโซ ลงตัดสินนัดสาธารณรัฐเช็กแข่งกับแอฟริกาใต้ที่เมืองแอตแลนตา รัฐจอร์เจีย เป็นผู้ตัดสินหญิงคนแรกที่ลงตัดสินในฟุตบอลโลก 2026 และเป็นผู้ตัดสินหญิงคนที่สองในประวัติศาสตร์ที่ได้ลงตัดสินฟุตบอลโลกชาย
เครดิตของเธอคือ เคยเป็นผู้ตัดสินในนัดชิงชนะเลิศฟุตบอลหญิงโลกปี 2023
ผู้ตัดสินเป็นตะคริว – ปกติจะเคยเห็นแต่ผู้เล่นเป็นตะคริวตอนแข่งท้ายๆ เกม แต่ในนัดที่สองที่อเมริกาเจอกับออสเตรเลีย แข่งกันมาถึงนาทีที่ 90 ปรากฏว่า คนเป็นตะคริวคือผู้ตัดสินที่หงายท้องลงไปกอง ไม่ใช่นักกีฬา บรรดาเจ้าหน้าที่สนามต้องพากันเข้ามานวดเฟ้นอยู่นานกว่าจะลุกขึ้นมาทำหน้าที่ต่อได้
ผู้เล่นวิ่งชนผู้ตัดสินจนกระเด็น – เกิดขึ้นในนัดหนึ่งที่ผู้เล่นวิ่งชนผู้ตัดสินเต็มแรงจนกระเด็นไปด้วยกัน
แต่ผู้ตัดสินก็ใจดีไม่ได้ตักเตือนหรือให้ใบเหลืองผู้เล่นคนนั้น
ผู้ตัดสินที่โดนไล่ออกจากอเมริกา – ในฟุตบอลโลกครั้งนี้และทุกครั้งฟีฟ่าจะคัดเลือกผู้ตัดสินที่ทรงคุณค่าจากทั่วโลกมาทำหน้าที่
ผู้ตัดสินจากไทยก็เคยลงตัดสินฟุตบอลโลกมาแล้วคือ ภิรมย์ อั๋นประเสริฐ ในปี 1998
ครั้งนี้มีผู้ตัดสินจากโซมาเลียชื่อ โอมาร์ อาร์ตัน เขาเคยได้รับเลือกให้ตัดสินสามนัดในฟุตบอลโลก U-20 ที่ชิลีเมื่อไม่นานมานี้ รวมถึงตัดสินนัดชิงที่สามด้วย ตัดสิน 2 นัดใน African Cup of Nations ครั้งล่าสุด ปีที่แล้วตัดสินนัดชิงชนะเลิศแอฟริกันแชมเปียนลีกเลกที่สอง
เขาได้รับคัดเลือกมาตัดสินฟุตบอลโลกครั้งนี้ มีเอกสารการเดินทางและได้รับวีซ่าถูกต้อง แต่พอมาถึงสนามบินฟลอริดาเขาถูกกักตัวสอบสวน 11 ชั่วโมงแล้วโดนส่งตัวกลับโมกาดิชู เมืองหลวงของโซมาเลีย ด้วยเหตุผลเดียวคือเขาเป็นชาวโซมาเลีย ที่ทรัมป์เรียกว่า “พวกขยะ”
ทีมที่ลงแข่งในอเมริกาแต่ไม่ได้พำนักในอเมริกา – ทีมอิหร่านคือทีมที่ได้เข้ารอบลงแข่ง 3 นัดในสหรัฐอเมริกา ฟีฟ่าจัดการให้ทีมอิหร่านและเจ้าหน้าที่ทีมได้วีซ่าเข้าอเมริกา แต่อเมริกาไม่ยอมให้ทีมอิหร่านพำนักในประเทศ ต้องพำนักในเม็กซิโก พอถึงวันแข่งก็นั่งเครื่องบินเข้ามาอเมริกา พอแข่งเสร็จก็นั่งเครื่องบินกลับออกไปนอนที่เม็กซิโก
การเมืองและสงครามเข้ามามีผลในการกีฬาอย่างเห็นได้ชัดเจน
ค่าดูที่แพงหูฉี่ – นี่เป็นการแข่งขันฟุตบอลโลกที่ค่าดูแพงที่สุด แพงกว่าการแข่งที่กาตาร์คราวที่แล้วหลายเท่าตัว ทรัมป์พูดในวันจับฉลากแบ่งสายว่าตั๋วดูฟุตบอลขายหมดแล้วนั้นเป็นความจริง เพราะฟีฟ่าให้เว็บไซต์ขายตั๋วมาตัดตั๋วไปหมด แล้วไปตั้งราคาขายกันเองตามใจชอบ
ยกตัวอย่างนัดที่ผมจองไปดู วันที่จองตั๋วต้นเดือนมีนาคม วันแข่งจริง 22 มิถุนายน ฝรั่งเศสลงสนามครั้งแรกยังไม่รู้ว่าจะแข่งกับใครที่สนามเมืองฟิลาเดลเฟีย ทุกเว็บไซต์ขายตั๋วเสนอราคาพอๆ กันที่ $700 กว่าเหรียญ ซึ่งถือว่าแพง จนมาเจอเว็บไซต์หนึ่งเสนอราคา $530 จึงรีบซื้อมา ถือว่าฟลุกที่ได้ราคานี้
เพื่อนรุ่นน้องที่แอลเอ เป็นนักฟุตบอลทีมลีกไทยที่แข่งกันที่นั่น อยากดูฟุตบอลโลกสักครั้งหนึ่งในชีวิต ปรากฏว่าซื้อตั๋วดูที่สนาม SoFi Stadium ในแอลเอไม่ไหว สู้ราคาค่าตั๋วที่แพงมากไม่ได้ เขาเล่าว่าขนาดตั๋ว $1,500 ยังได้นั่งแค่ชั้นสาม ซึ่งถือว่าอยู่ไกล ต่อมามีน้องสาวคนไทยมาไลฟ์ว่า ค่าตั๋ว 1,500 เหรียญที่สนาม SoFi ได้นั่งชั้นบนสุดคือชั้นแปด เห็นนักกีฬาตัวเล็กนิดเดียว
รุ่นน้องคนนี้ ต้องขึ้นเครื่องบินจากแอลเอหนึ่งชั่วโมงมาซานฟรานซิสโก เพื่อดูบอลโลกในสนามซานฟรานซิสโกระหว่าง จอร์แดนกับแอลจีเรีย ค่าดู $380 จึงได้ดูสมใจ
เขาเล่าว่า ถึงแม้นัดนั้นจะไม่ใช่คู่เด่นมาก ค่าดูราคาถูก แต่คนดูก็แน่นเต็มสนาม
เรื่องของ Altitude ระดับความสูงเหนือน้ำทะเล
เป็นเรื่องที่คนไม่ค่อยนึกถึงกันเท่าไรนัก แต่ด้วยความจริงที่สนามแข่งในเม็กซิโกทั้ง 2 สนามมีระดับความสูงเหนือน้ำทะเล 7,000 ฟุต ย่อมมีผลต่อนักกีฬาที่ไม่คุ้นชินกับสภาพภูมิอากาศความสูงและออกซิเจนที่เบาบางบนระดับนี้
จะเห็นได้จากทีมเกาหลีที่โดนจับฉลากมาแข่งที่เม็กซิโกซิตีตลอดทุกนัด นัดที่แข่งกับเม็กซิโกทีมเจ้าภาพ ปรากฏว่าเกาหลีที่เคย “วิ่งสู้ฟัด” มาตลอดนั้น ในครึ่งหลังวิ่งไม่ออก แพ้เม็กซิโก 0 : 1 ตกรอบ โค้ชเกาหลีถูกไล่ออก นายกสมาคมฟุตบอลเกาหลีต้องลาออก
เขียนถึงเรื่อง Altitude ต้องบันทึกว่า วันที่อังกฤษโคจรมาเจอกับเม็กซิโกที่สนามเม็กซิโกซิตีนั้น สนามจุแค่ 80,000 คน แต่แฟนบอลเม็กซิกันเข้าไปเชียร์ถึง 118,400 คน แน่นจนสนามแทบแตก Fox Sports บอกว่าผู้เล่นจะต้องมีความรู้สึกจาก Altitude แน่นอน การแข่งขันวันนั้นช่วงท้ายครึ่งหลังเห็นผู้เล่นอังกฤษหลายคนวิ่งไปอ้าปาก (หายใจ) ไป ยกเว้น Kane ที่อ้าปากเป็นประจำอยู่แล้ว
ในช่วงครึ่งหลังที่อังกฤษเหลือ 10 คน อังกฤษใช้วิธี Dig Deep บุกเข้าใส่ ไม่ตั้งรับ Fox Sports บอกว่าอังกฤษบุกเข้าทำประตูถึง 49 ครั้ง เม็กซิโกพ่ายอังกฤษ 2 : 3
Fox Sports บอกว่า “ถ้า You are the best, altitude ก็ไม่ใช่ปัญหา”
– ซามูไรบลู คือฉายาของทีมญี่ปุ่น ช่วงหลังเข้ารอบมาตลอด เคยเข้ารอบลึกที่สุดปี 2018 เข้าถึงรอบ 16 ทีมสุดท้าย ผมยังจำได้ว่ารอบนั้นญี่ปุ่นเจอกับเบลเยียม ตอนต้นครึ่งหลัง ญี่ปุ่นทำ 2 ประตูติดกัน ขึ้นนำ 2 : 0 เบลเยียม เปลี่ยนตัวผู้เล่น 3 คนรวด ลงมาไม่นานก็ทำประตูตามได้ 1 ประตู ก่อนหมดเวลา 90 นาที เบลเยียมตามตีเสมอ 2 : 2 ต้องต่อเวลา 30 นาที สู้กันจนถึงนาทีสุดท้าย ญี่ปุ่นได้เตะมุมโยนลูกมาหน้าประตู เบลเยียมฉกลูกไปได้ วิ่งพาลูกเลี้ยงเดี่ยวเข้ายิงประตูญี่ปุ่นนาทีสุดท้าย ชนะไป
ยังจำได้ว่าผู้บรรยายพูดว่า ความผิดพลาดของญี่ปุ่นมีข้อเดียวคือใช้ผู้เล่นชุดเดิมตลอด 120 นาที ไม่ยอมเปลี่ยน Fresh Legs ลงสนามไปสู้ศึก
วันนี้ โค้ชญี่ปุ่นปี 2018 ฮาจิเมะ โมริยาสุ ยังคุมทีม แต่ดีหน่อยที่เห็นเปลี่ยนตัวผู้เล่นตั้งแต่ยังไม่หมดครึ่งแรก เลิกยึดมั่นถือมั่นกับผู้เล่นชุดเดียวตลอดเกมเสียที
แฟนซามูไรบลูใช้ถุงสีน้ำเงินโบกเชียร์ พอจบการแข่งขันถุงสีน้ำเงินก็ใช้เก็บเศษขยะจากที่นั่งออกไปทิ้งข้างนอก ทำความสะอาดอัฒจันทร์เหมือนทุกปีที่ผ่านมา พร้อมโค้งคำนับผู้ดูโดยรอบ เป็นวัฒนธรรมการเชียร์กีฬาของญี่ปุ่นที่ขอยกย่อง
แอฟริกาทีมแรกที่เข้ารอบแปดทีมสุดท้าย คือทีมโมร็อกโก แชมป์ African Cup of Nations ล่าสุด โมร็อกโกเปิดสนามเสมอกับบราซิลสุดมัน 1 : 1 เข้ารอบ 16 ทีมสุดท้าย เขี่ยแคนาดาตกรอบในบ้าน เข้ารอบ 8 ทีมสุดท้ายครั้งแรกในประวัติศาสตร์ มาพ่ายฝรั่งเศส 0 : 2
– นัดชิงชนะเลิศแข่งที่สนามนิวเจอร์ซีย์ ห่างจากบ้านเรดดิ้ง 3 ชั่วโมง คิดว่าจะดูรอบชิงชนะเลิศในสนามจริงสักครั้งหนึ่งในชีวิต เข้าไปดูค่าตั๋วตั้งแต่เริ่มเปิดขายเมื่อเดือนมีนาคม ยังไม่รู้ว่าใครจะได้ชิงกับใคร ราคาทุกเว็บไซต์ตั้งไว้เริ่มต้นที่ $13,000 (416,000 บาท ที่ $1=32 บาท) คอยจ้องดูตลอด ราคาไม่เห็นลงมา
จนถึงก่อนวันแข่งรอบ Semifinal 2 คู่ – รอบรองชนะเลิศ ราคาเสนอขายตั๋วรอบชิงไหลลงมาที่ $6,500 ขณะนั้นนึกว่าถ้าอังกฤษได้เข้าชิง ค่าตั๋วต้องลงมาอีกแน่นอน อาจจะได้ราคาเหลือ $3,000 เพราะคนอเมริกันจะไม่เข้าไปเชียร์อังกฤษ เราจะมีโอกาสได้เข้าดู
แต่ผลออกมาตรงกันข้าม อาร์เจนตินาได้เข้าชิง ค่าตั๋วกระเด้งขึ้นไปเป็น $12,000 ถึง $13,000 ทันที เพราะอเมริกันเชื้อสายฮิสแปนิก (เชื้อสายสเปน) พากันเข้าไปเชียร์อาร์เจนตินาแน่นสนาม ค่าดูเกินหมื่นเหรียญ (สามแสนกว่าบาท) ก็จะเชียร์ซะอย่าง
ในขณะที่ค่าตั๋วดูคู่ชิงที่สามระหว่างฝรั่งเศสกับอังกฤษ ที่แข่งที่ไมอามีก่อนวันชิงหนึ่งวัน ค่าตั๋วลดลงจาก $1,200 กว่าลงมาเหลือแค่ $600 กว่า (ประมาณ 18,000 กว่าบาท)
คนอเมริกันไม่เข้าไปเชียร์ทั้งฝรั่งเศสและอังกฤษ วันนั้นคนดูก็ไม่แน่นสนามเท่าใดนัก
ทั้งหมดคือข้อเท็จจริงว่า ชนเชื้อสายสเปนมีอิทธิพลทางฟุตบอลในอเมริกาอย่างแน่นแฟ้น รวมทั้งอิทธิพลด้านอื่นๆ ด้วย
ค่าตั๋วที่แสนแพง แสดงว่าคนที่เข้าเชียร์ต้องมีใจรักฟุตบอลอย่างแท้จริง โดยเฉพาะแฟนที่มาเชียร์จากต่างประเทศนอกจากจะเจอค่าตั๋วแพงแล้ว ยังเจอค่าโรงแรมแพงอีกด้วย เพื่อนมาจากรัฐมิชิแกนเข้าพักโรงแรมที่ฟิลาเดลเฟียวันที่มีฟุตบอลแข่ง (เขามาธุระ ไม่ได้มาดูฟุตบอล) โดนค่าโรงแรมคืนละ 700 เหรียญ ในขณะที่คืนปกติไม่มีฟุตบอลแข่งค่าพักแค่คืนละร้อยกว่าเหรียญเอง
กฎใหม่ ห้ามเอามือป้องปากขณะพูดกับคู่ต่อสู้เมื่อมีข้อโต้แย้ง เห็นในการแข่งขัน ผู้เล่นสวิตเซอร์แลนด์เอามือป้องปากพูดกับคู่ต่อสู้ โดนกรรมการให้ใบแดงออกไปเลย
– ฟุตบอลกำลังเป็นเทรนด์ใหม่ในอเมริกา Fox Sports เสนอให้มีทีมฟุตบอลในทุกโรงเรียนไฮสกูลทั่วอเมริกา Bank of America ก็สนับสนุนออกแคมเปญโฆษณาเรื่องให้มีทีมฟุตบอลทุกโรงเรียนทั่วอเมริกา ถึงเวลาที่อเมริกาจะรู้จักกีฬาฟุตบอล – Soccer อย่างลึกซึ้ง ไม่ใช่รู้จักแต่ American Football เพียงอย่างเดียว
ถ้าวันนั้นมาถึงจริง อเมริกาอาจยิ่งใหญ่เกริกไกรในกีฬาฟุตบอลของโลกแน่นอน
