คลุกวงใน | พิศณุ นิลกลัด
FB : @Pitsanuofficial
ผมเล่าให้ใครๆ ฟังเสมอว่า ชอบไปเที่ยวญี่ปุ่นด้วยเหตุผลหลายอย่าง
หนึ่งในนั้นเพราะคนญี่ปุ่นสุภาพ อัธยาศัยดี และเต็มใจให้บริการ
เมื่อเกือบ 20 ปีก่อน สมัยผมยังอ่านข่าวภาคค่ำของทีวีช่อง 7 ไปอิตาลีไปญี่ปุ่นทีไรมักซื้อสูทและเสื้อเชิ้ตแขนยาวปกสวยๆ ไว้สวมอ่านข่าว
อิตาลีมีสูทเบอร์เดียวกัน ไซซ์เดียวกัน แต่ความยาวของแขนและชายด้านล่างของสูทยาวไม่เท่ากัน ตัวที่แขนยาวปกติระบุขนาดว่าเป็นไซซ์ 50, 52, 54 แล้วต่อท้ายด้วย Regular (ปกติ)
ส่วนไซซ์ 54 ที่แขนสั้นกว่า มีไซซ์กำกับว่าเป็นเบอร์ 54 (Short)
Short แปลว่าสำหรับคนอิตาเลียนตัวเตี้ย ซึ่งตรงกับขนาดที่ผมสวมได้พอดี กลับมาเมืองไทยไม่ต้องเอาไปให้ร้านยี่ห้อเดียวกันมีสาขาอยู่ในกรุงเทพฯ ตัดแขนให้สั้นลงแบบสูทที่ไม่มีไซซ์ Short สำหรับคนตัวเตี้ย ซึ่งบางทีตัดแขนแล้วไม่สวย
ส่วนที่ชอบซื้อสูทญี่ปุ่นเพราะผู้ชายญี่ปุ่นรูปร่างเท่ากับผู้ชายไทย นอกจากนั้น ผู้ชายญี่ปุ่นสวมสูททำงานมากที่สุดในทวีปเอเชีย มีสูทสวยๆ เนื้อผ้าดี มีให้เลือกสารพัดประเภท
ครั้งหนึ่ง หัวหน้าก๊วนแนะนำให้ซื้อ วัตถุดิบเป็นผ้าใยสังเคราะห์เนื้อผ้าบาง หน้าหนาวสวมแล้วอุ่น หน้าร้อนสวมแล้วเย็น พับใส่กระเป๋าเดินทางไปต่างประเทศ เปิดกระเป๋าออกมาสวมแล้วหล่อทันทีไม่มีรอยยับ ไม่ต้องรีด ทุกวันนี้ยังใช้งานได้ดี
เล่าถึงความสุภาพตอนขายของของพนักงานญี่ปุ่น ทุกคนสุภาพ เต็มใจให้บริการเหมือนกันหมด
มีอยู่คราวหนึ่ง ผมเข้าร้านขายเสื้อเชิ้ตแขนยาวปกดูดีไว้สวมตอนอ่านข่าว เลือกอยู่นานไม่ถูกใจ
เธอหยิบกล่องเสื้อจากตู้มาแกะให้ลองสวมสิบกว่าตัวจนเกลื่อนโต๊ะก็ยังไม่ถูกใจ
สุดท้าย ไม่ซื้อ
เธอซึ่งใช้ความพยายามเต็มที่ในการค้นหาทำหน้าเหมือนทำความผิด ค้อมตัวกล่าวขอโทษขอโพยผมไม่ขาดปาก
จนผมต้องอุดหนุนซื้อเสื้อเธอ 1 ตัวด้วยความเกรงใจ
ตอนเดินออกจากร้าน เห็นเธอยืนพับเสื้อสิบกว่าตัวใส่กล่องกลับที่เดิมและส่งยิ้มขอบคุณเราที่กำลังเดินผ่านหน้าร้าน ผมรู้สึกว่าถ้าไม่อุดหนุนเสื้อเธอหนึ่งตัวดูจะใจจืดใจดำไม่ใช่น้อย
คนญี่ปุ่นขายของด้วยอัธยาศัยไมตรีดีแบบนี้เหมือนกันหมดทั้งเมืองหลวงและชนบท ผมไม่เจอคนขายของใจร้ายที่ญี่ปุ่น
แต่ครั้งล่าสุดคราวนี้ ขับรถไปเที่ยวตลาดปลานาคามินาโตะ (Nakaminato Fish Market) จังหวัดอิบารากิ ติดมหาสมุทรแปซิฟิก ที่มีคนเขียนรีวิวไว้ว่า ถ้ามาตลาดปลานี้ต้องทานข้าวหน้าปลาดิบให้ได้ เพราะอร่อยที่สุดหรือเกือบที่สุดของญี่ปุ่น
ข้าวหน้าปลาดิบ (ไคเซ็นด้ง – Kaisen Don) เป็นเครือญาติของซูชิ
วัตถุดิบมีแค่ 2 อย่างเหมือนกัน คือข้าวกับปลาดิบ ทานกับซอสโชยุและวาซาบิเหมือนกัน
ต่างกันตรงที่ซูชิปั้นข้าวเป็นคำๆ พอดีคำ แล้วเอาปลาดิบวางไว้ข้างบน ส่วนไคเซ็นด้งตักข้าวใส่ถ้วยแล้วเอาชิ้นปลาชนิดต่างๆ วางบนข้าว เวลาจะทานก็ใช้ช้อนตักข้าวและปลาดิบทานพร้อมกัน มีซอสโชยุและวาซาบิให้ปรุงรสตามใจชอบ หรือใครจะตักซอสโรยข้าว ตักข้าวใส่ปากก่อน แล้วตามด้วยปลาดิบป้ายวาซาบินิดหนึ่ง ก็ไม่ผิดกฎกติกามารยาทแต่ประการใด
พวกเรา 5 คนสวมวิญญาณพระยาน้อยชมตลาดปลาอยู่พักใหญ่ เกือบบ่าย 2 โมงครึ่งท้องหิว จึงนึกขึ้นได้ว่ายังไม่ได้ทานข้าวเที่ยง
เห็นร้านอาหารอยู่ห่างออกไปราว 50 เมตรสองร้าน คนเข้าคิวยาวพอๆ กัน
มั่นใจว่าเลือก 1 ใน 2 ร้านนี้แหละอร่อยแน่ เพราะคนที่ยืนเข้าแถวเป็นคนญี่ปุ่นทั้งนั้น
เราเลือกร้าน โคบูเนะ (Kobune) แปลว่าเรือลำน้อย
ครึ่งชั่วโมงผ่านไป เรายืนเข้าคิวคอยและดูภาพอาหารที่เขาโชว์หน้าร้านด้วยความร้าวรานใจ เพราะดูท่าแล้วน่าจะอีกนานกว่าจะถึงตาเรา
1 ชั่วโมงผ่านไป คนญี่ปุ่นสี่ห้าคนถอดใจเดินออกจากแถว
2 คนในจำนวนนี้ผมสงสารเขายิ่งกว่าสงสารตัวเอง
เพราะเป็นคนหูหนวกทั้งคู่ อายุราว 40 ต้นๆ คงเป็นสามีภรรยากัน พูดกันด้วยภาษามือ
สุดท้าย…หลังจากยืนคอยหน้าร้านอยู่ 1 ชั่วโมงครึ่งก็ถึงคิวของเรา ซึ่งเป็นคิวสุดท้าย คนที่เหลือต่อจากเราเปลี่ยนใจไปกินร้านอื่นกันหมดแล้ว
เราแหวกม่านที่หน้าประตูเข้าไปในร้าน จึงทราบว่าทั้งร้านมีโต๊ะขนาด 6 ที่นั่งอยู่ 2 ตัวตั้งติดประตู มีลูกค้า 5 คนนั่งอยู่ 1 โต๊ะ ว่าง 1 โต๊ะ
ที่เหลือเป็นยกพื้นขึ้นไปราวฟุตครึ่ง เป็นที่นั่งปูเสื่อแบบไม่มีที่่ห้อยขา ที่ละ 4 คน สิบกว่าที่ แต่ลูกค้าทานเสร็จออกไปหมดแล้ว
ทุกคนต้องนั่งแบบเซซะ (Seiza) คือนั่งคุกเข่า วางก้นลงบนส้นเท้า นี่เป็นท่านั่งสุภาพแบบดั้งเดิมของสาวญี่ปุ่น
ปัญหาใหญ่เกิดขึ้นแล้วครับ!
หัวหน้าก๊วนของเราเป็นสุภาพสตรีอายุ 85 ปี นั่งพับเพียบ หรือนั่งคุกเข่าไม่ได้มาหลายปีแล้ว ขนาดถวายพานดอกไม้แด่สมเด็จพระสังฆราช ท่านยังมีพระเมตตาให้ยืนถวาย
เราขอนั่งโต๊ะข้างล่างที่ยังว่างอยู่ 1 โต๊ะ
แต่ “ป้า” คนจัดคิวและต้อนรับแขก (ซึ่งทั้งร้านมีอยู่คนเดียว) ส่งภาษามือบอกว่าไม่ได้ท่าเดียว
เปิดโทรศัพท์มือถือแอปภาษาญี่ปุ่นให้เธออ่าน เธอก็ยืนยันด้วยท่าทางหงุดหงิดรำคาญใจว่าไม่ได้
อีก 10 นาทีต่อมา เราตัดสินใจเดินออกจากร้านนี้เพื่อไปกินอีกร้านหนึ่งอยู่ห่างแค่ 50 เมตร แต่พอเดินถึงร้าน ร้านก็ปิดประตูต่อหน้าต่อตา
วันนั้นกว่าจะได้กินอาหารกลางวันปาเข้าไปเกือบ 6 โมงเย็น
กลับถึงบ้านที่ชิบะ เปิดกูเกิลดูจึงทราบว่าร้านอาหารที่ตลาดปลานาคามินาโตะจะปิดราวๆ (เขาใช้คำว่า roughly) 4-5 โมงเย็น
พูดแบบไทยๆ ก็คือ แล้วแต่ว่ายังมีคนอยู่หรือเปล่า หรือเชฟเหนื่อยแล้วหรือยัง
วันที่เราไป “ป้า” แกคงรับแขกอยู่คนเดียวตั้งแต่เช้าจนถึง 4 โมงเย็น จึงหมดแรงที่จะยิ้มและใจดีมีเมตตากะพวกเราเหมือนคนญี่ปุ่นที่เราเคยเจอ
